متخصص سلامت روان کودک و نوجوان گفت: ارتقای سلامت روان نسل آینده، علاوه بر درمان اختلالات روان‌پزشکی، به آموزش مهارت‌های زندگی در خانواده و مدرسه و تقویت خدمات تخصصی نیاز دارد.
به گزارش خبرنگار مهر، جواد علاقبند، در نشست خبری هفته سلامت روان، با اشاره به ابعاد مختلف سلامت روان، اظهار داشت: سلامت روان مفهومی گسترده است که تنها به نداشتن اختلالات روان‌پزشکی مانند اضطراب، وسواس و سایر مشکلاتی که در شرایط بحران و جنگ شیوع پیدا می‌کنند، محدود نمی‌شود.
وی افزود: بخش دیگری از سلامت روان به آماده‌سازی کودکان و نسل آینده برای زندگی در بزرگسالی مربوط است؛ به‌گونه‌ای که افراد بتوانند زندگی رضایت‌بخشی داشته باشند، از تعارضات روانی تا حد امکان دور بمانند و استعدادها و توانمندی‌های خود را شکوفا کنند.
علاقبند با بیان اینکه بخش مهمی از خدمات ارتقای سلامت روان باید در خانواده و مدرسه ارائه شود، گفت: آموزش مهارت‌های زندگی و مراقبت‌های روانی و اجتماعی در این دو محیط اهمیت زیادی دارد و مسئولیت سنگینی در این زمینه بر عهده خانواده‌ها و نظام آموزشی است. البته طی یکی دو دهه اخیر اقداماتی در این حوزه انجام شده، اما همچنان به تلاش بیشتری نیاز داریم.
این متخصص سلامت روان کودک و نوجوان با تشریح سطوح ارائه خدمات سلامت روان ادامه داد: سطح نخست خدمات به مراقبت‌هایی مربوط می‌شود که باید از سوی خانواده، مدارس و نظام مراقبت‌های اولیه بهداشتی و درمانی ارائه شود. در سطح دوم، پزشکان عمومی، روان‌شناسان و مشاوران به‌عنوان نیروهای خط مقدم باید بتوانند نشانه‌های اولیه مشکلات روان‌پزشکی را شناسایی کنند، نسبت به آن‌ها حساس باشند و افراد نیازمند را برای دریافت خدمات تخصصی راهنمایی کنند.
وی با اشاره به سطح سوم خدمات سلامت روان گفت: این سطح به خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی روان‌پزشکی کودک و نوجوان مربوط می‌شود که از سوی روان‌پزشکان این حوزه و تیم‌های تخصصی ارائه می‌شود.
علاقبند با بیان اینکه بیش از ۱۰۰ روان‌پزشک دارای فوق‌تخصص در این حوزه در استان‌های مختلف کشور فعالیت می‌کنند، افزود: اگرچه این تعداد در مقایسه با نیازهای کشور یا کشورهای پیشرفته کافی نیست، اما در سطح منطقه ظرفیت قابل توجهی محسوب می‌شود.
وی، یکی از چالش‌های مهم این حوزه را ارتباط و هماهنگی میان سطوح مختلف خدمات دانست و تأکید کرد: پیوند میان خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی با نظام مراقبت‌های اولیه، غربالگری و شناسایی مشکلات روانی، نیازمند تقویت و برنامه‌ریزی بیشتری است.
متخصص سلامت روان کودک و نوجوان با تأکید بر اینکه تفاوت کودکان و نوجوانان با بزرگسالان صرفاً به سن آن‌ها محدود نمی‌شود، اظهار کرد: نوع خدمات و کیفیت نگاه به مسائل روانی این گروه‌ها نیز باید متفاوت باشد؛ زیرا کودکان و نوجوانان نیازها و چالش‌های خاص خود را دارند.
وی افزود: در سال‌های اخیر، مفهوم «سنین گذار» برای اشاره به دوره انتقال از کودکی به بزرگسالی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. این دوره را می‌توان تقریباً از ۱۲ تا ۲۵ سالگی در نظر گرفت؛ دوره‌ای که فرد با نیازهایی مانند استقلال‌طلبی و شکل‌گیری هویت فردی روبه‌رو می‌شود.
علاقبند با بیان اینکه این مرحله از زندگی با چالش‌های متفاوتی همراه است، گفت: برای مواجهه مؤثر با مسائل روانی کودکان، نوجوانان و جوانان، به آموزش، آگاهی و آمادگی بیشتری نیاز داریم و ظرفیت‌های موجود برای پاسخ‌گویی به این نیازها باید تقویت شود.
وی با تأکید بر ضرورت مشارکت نهادهای مختلف در ارتقای سلامت روان کودکان و نوجوانان خاطرنشان کرد: وزارت بهداشت با وجود مسئولیت‌های گسترده خود، برای توسعه خدمات این حوزه به مشارکت بیشتر نهادها، مراکز علمی و انجمن‌های تخصصی نیاز دارد و انجمن روان‌پزشکی کودک و نوجوان ایران نیز آمادگی دارد در این مسیر همکاری کند.
منبع: خبرگزرای مهر
