سفر «مارکو روبیو»، وزیر خارجه آمریکا، به یونان، بخشی از تور اروپایی این مقام آمریکایی است که از پنجم تا هشتم اکتبر آغاز و شامل سه کشور عضو ناتو یعنی ایسلند، یونان و پرتغال شد. در سفر وزیر خارجه آمریکا و دیدار با مقامات عالیرتبه یونان، ششمین دور گفت‌وگوهای راهبردی دو کشور برگزار شد. همکاری دفاعی، انرژی و تحولات اوکراین و خاورمیانه در دستور کار این سفر قرار داشت. «میتسوتاکیس»، نخستوزیر راست‌گرای یونان که پس از روی کارآمدن در یونان روابط کشورش با آمریکا را بهشدت ارتقا داده است، مدعی شد: «این سفر نشانگر سطح عالی روابط دوجانبه است.
این روابط علاوه بر ابعاد دفاعی و سیاسی-دیپلماتیک، حوزه‌های انرژی، اتصال‌پذیری منطقه‌ای و سرمایه‌گذاری را نیز شامل می‌شود و در چارچوب گفت‌وگوی راهبردی انجام شده است. بیتردید این سفر مثبت بود و طرف آمریکایی بر نقش یونان به‌عنوان شریک راهبردی جایگزین‌نشدنی در شرق مدیترانه تأکید کرد».
«یراپتریتیس»، وزیر خارجه یونان نیز تأیید کرد مشارکت بین آتن و واشینگتن «قوی‌تر، عمیق‌تر و تأثیرگذارتر» شده و دو کشور در این دیدار سه توافق‌نامه امضا کردند که نشاندهنده توسعه همکاری از زمان آغاز گفت‌وگوی استراتژیک در سال ۲۰۱۸ در زمینه‌های دفاع، زیرساخت‌ها، فناوری دیجیتال انرژی و اجرای قانون است. در زمانی که منطقه و جهان با چالش‌هایی از‌جمله جنگ در اوکراین، بی‌ثباتی در خاورمیانه و تهدیدات امنیت دریایی در دریای سرخ روبه‌رو هستند، یونان همچنان یک متحد قابل اعتماد و ستون ثبات در مدیترانه شرقی است.
به ادعای او، همکاری نظامی بین دو کشور به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده و توافق‌نامه همکاری نظامی مشترک، علاوه بر گسترش همکاری در زمینه تدارکات، صنایع دفاعی، مبارزه با تروریسم و فناوری‌های پیشرفته، توانایی مقابله با چالش‌های امنیتی را افزایش داده است. طرف یونانی همچنین بر نقش رو به رشد خود به‌عنوان یک قطب انرژی در جنوب شرقی و مرکزی اروپا، همراه با افزایش سرمایه‌گذاری شرکت‌های آمریکایی در یونان تأکید کرد.
دو کشور در پایان ششمین دور گفت‌وگوهای راهبردی خود، با صدور بیانیه مشترکی بر تعمیق همکاری راهبردی در حوزه‌های دفاعی و امنیتی، انرژی، فناوری‌های نوین، اقتصاد و سرمایه‌گذاری و فرهنگ تأکید کردند.
ادامه حملات وزیر خارجه آمریکا علیه ایران
روبیو در سفر به یونان از هر فرصتی برای حمله به ایران و دفاع از سیاست‌های توسعهطلبانه آمریکا دفاع کرد و به گزافه‌گویی‌های تکراری خود ادامه داد. او مدعی شد «باید مسیرها و منابع متنوعی برای تأمین انرژی وجود داشته باشد و آمریکا نمی‌تواند وابستگی به یک مسیر دریایی خاص را بپذیرد. آمریکا نمی‌پذیرد یک کشور کنترل یک مسیر دریایی حیاتی را در اختیار داشته باشد. تنگه هرمز باز است و مقدار نفتی که اکنون از طریق آن خارج می‌شود، دقیقا همان مقداری است که قبل از بسته‌شدن آن خارج می‌شد. ایران کنترل کامل تنگه هرمز را از دست داده است».
روبیو درباره برنامه صلحآمیز هستهای ایران تأکید کرد: ایران نتوانسته از چندین فرصت برای دستیابی به توافق با واشینگتن درباره برنامه هستهای خود استفاده کند. ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت. تهران تلاش می‌کند نیروهای آمریکایی را از منطقه خارج کند؛ اقدامی که آمریکا آن را نمی‌پذیرد. ایران نتوانسته از «فرصت‌های متعدد» برای رسیدن به توافق با آمریکا در مورد برنامه هستهای خود استفاده کند؛ زیرا مذاکرات بین واشینگتن و تهران برای پایان‌دادن به بن‌بست هفت‌ماهه همچنان متوقف مانده است.
روبیو در مصاحبه اختصاصی خود با نشریه راست‌گرای «کاتی مرینی» اعلام کرد: هدف نهایی واشینگتن، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است و ایران طی چند هفته آینده با «ویرانگرترین فاجعه اقتصادی در تاریخ معاصر کشور» مواجه خواهد شد. ایران تلاش کرده بود تعداد زیادی موشک و پهپاد پنهان کند که قادر باشد کل خاورمیانه را به نابودی بکشد و در نتیجه نیروهای نظامی ما را در معرض خطر قرار دهد. آمریکا هر عملیاتی را که لازم بداند، علیه ایران انجام خواهد داد.
سفر برای فروش تسلیحات بیشتر به یونان
در جریان سفر روبیو، مقامات یونانی رسما از اختصاص حداکثر چهار میلیارد دلار برای ارتقای شمار بیشتری از جنگنده‌های «اف-۱۶» و خرید موشک‌های پیشرفته از آمریکا موافقت کردند. یونان پیش از این نیز برنامه‌ریزی کرده بود تا سال ۲۰۳۶ حدود ۲۸ میلیارد یورو برای خرید جنگنده‌های «اف-۳۵» و بالگردهای ساخت آمریکا و همچنین ساخت سامانه چندلایه ضد موشک بالستیک و ضدهوایی «سپر آشیل» هزینه کند؛ سامانه‌ای که از تسلیحات ساخت رژیم اسرائیل استفاده می‌کند.
این توافق شامل موشک‌ها و بمب‌های پیشرفته جدید برای جنگنده‌های «اف-۱۶» و «اف-۳۵» و بالگردهای «بلک‌هاک» و همچنین ارتقای جنگنده‌های قدیمی «اف-۱۶» به نسخه «وایپر» است. این اقدام بخشی از تلاش یونان برای نوسازی نیروهای مسلح خود پس از خروج از بحران بدهی سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۸ است؛ بحرانی که سال‌ها سیاست‌های ریاضت اقتصادی را به دنبال داشته و همچنان مردم یونان از تأثیرات این بحران اقتصادی در رنج هستند. خریدهای تسلیحاتی دولت یونان با اعتراضات مردمی روبه‌رو است.
اگرچه دولت یونان دائما وعده بهبود شرایط اقتصادی مردم را میدهد، این کشور همچنان با مشکلات ساختاری روبه‌رو است. بهبود شاخص‌های کلان اقتصادی یونان هنوز به افزایش متناسب قدرت خرید، کاهش هزینه‌های زندگی و بهبود وضعیت همه اقشار جامعه منجر نشده است. یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های خانوارهای یونانی، فاصله میان درآمد و هزینه‌های روزمره است. یونان در جریان بحران بدهی دولتی که از اواخر دهه ۲۰۰۰ آغاز شد، با یکی از شدیدترین بحران‌های اقتصادی اروپا مواجه بود. بدهی عمومی همچنان یکی از آسیب‌پذیری‌های اساسی اقتصاد آن محسوب می‌شود.
نرخ بیکاری یونان همچنان از میانگین اتحادیه اروپا بالاتر است. یکی از عمیق‌ترین مشکلات اقتصاد یونان، پایین‌بودن بهره‌وری در مقایسه با اقتصادهای پیشرفته‌تر اروپاست. یونان در تجارت خارجی نیز با چالش روبه‌رو است. درآمد حاصل از صادرات کالا و خدمات، از‌جمله گردشگری، برای پوشش کامل هزینه واردات کافی نیست. نگرانی اصلی دولت راست‌گرای یونان این است که چگونه رشد اقتصادی و کاهش بدهی را با افزایش قدرت خرید مردم مدیریت کند.
اعتراضات وسیع به سفر وزیر خارجه آمریکا به یونان
هم‌زمان با سفر روبیو به یونان، معترضان در شهرهای آتن و تسالونیکی با برگزاری تجمع‌های ضدجنگ، به سیاست‌های آمریکا و گسترش همکاری‌های نظامی دو کشور اعتراض کردند. این تجمع‌ها از سوی اتحادیه‌های دانشجویی، تشکل‌های کارگری و احزاب سیاسی سازماندهی شده بود. کوتسومباس، دبیرکل حزب کمونیست یونان، در سخنرانی خود در تجمع معترضان در اصلیترین میدان شهر آتن تأکید کرد مردم یونان دیگر بیش از این تحمل ندارند. مردم یونان در تمام این سال‌ها به دلیل توافق راهبردی با آمریکا، هزینه سنگینی پرداخته‌اند؛
از فقر انرژی و افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها گرفته تا مالیات‌های سنگین و هزینه‌های هنگفت نظامی که هیچ هدف دفاعی برای کشور ما ندارد. علاوه بر این، یونان درگیر جنگ‌ها شده و سراسر یونان نیز از پایگاه‌های نظامی مرگبار آمریکا پر شده است.
سیاست‌های دولت کنونی موجب افزایش شدید هزینه‌های زندگی و فقر انرژی، کاهش درآمد مردم عادی، از بین رفتن حقوق کارگران و گرفتارشدن هرچه بیشتر کشور ما در رقابت‌های امپریالیستی منطقه و برنامه‌های جنگی متحدانش شده است.
سفر این مقام آمریکایی به یونان در حالی است که مردم یونان همچنان ضد آمریکاییترین مردم اروپا محسوب میشوند. نتایج یک نظرسنجی سراسری اروپایی (Polling Europe) که روزنامه «کاتی مرینی» یونان منتشر کرده، نشان میدهد شهروندان یونان، برخلاف اکثریت اروپاییها، آمریکا را بزرگترین تهدید برای اروپا ارزیابی می‌کنند. ۳۱ درصد از شهروندان یونانی آمریکا را مهم‌ترین تهدید میدانند.
بر اساس نتایج مؤسسه پژوهشی «Metron Analysis» یونان نیز که برای شبکه تلویزیونی «مگا» تهیه شده، 76 درصد شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران را غیرموجه میدانند و فقط 20 درصد این حملات را موجه توصیف کردهاند. در نظرسنجی قبلی این مؤسسه در ماه مارس، تعداد افرادی که حملات علیه ایران را غیرموجه میدانستند 72 درصد اعلام شده بود. 71 درصد یونانیها دیدگاه منفی نسبت به آمریکا دارند در حالی که دیدگاههای مثبت از میزان 26 درصد تجاوز نمیکند. 66 درصد شهروندان یونانی معتقدند کشورشان در همه عرصهها در مسیر غلط قرار گرفته است.
71 درصد نسبت به عملکرد دولت راست‌گرای حاکم بر یونان و 69 درصد نسبت به عملکرد شخص آقای میتسوتاکیس، نخستوزیر این کشور دیدگاه منفی دارند.
روبیو با حضور در منطقه تاریخی «آکروپلیس» واقع در مرکز شهر آتن سخنرانی کرد. سخنانی که 27 دقیقه طول کشید و تمدن یونان باستان را از منظر فلسفه دولت کنونی آمریکا تفسیر کرد. او آمریکا را عمیقا متأثر از میراث یونان و روم معرفی کرد و مدعی شد آثار این میراث در قانون اساسی، معماری و نظام سیاسی آمریکا دیده می‌شود. او یونان را «دوستی جایگزین‌ناپذیر» برای اروپا و آمریکا و «متحدی نمونه» معرفی کرد.
روبیو مدعی شد: «سپاه خشایارشا در سال ۴۸۰ پیش از میلاد به آتن رسید و معابد آن را به آتش کشید. ایرانیان پس از ورود به این منطقه معابد را غارت کردند، زیارتگاه‌ها را سوزاندند و آکروپولیس را با خاک یکسان کردند. اما هنگامی که آتنی‌ها به شهرشان بازگشتند و چند دهه بعد، در دوران پریکلس، پارتنون را بنا کردند. تصورات ما از قانون، فضیلت، شهروندی و حکومت جمهوری‌خواهانه، تحت تأثیر دولت‌شهرهای یونان شکل گرفتند».
بیشک سخنان روبیو در آکروپولیس، روایتی انحرافی در تاریخ غرب است که ابتدا هردوت آن را بنا گذاشت و دیگران به آن دامن زدند. روبیو در سخنانش تلاش کرد با زبان گاوچران‌ها، سیاست ارعاب و زور خود را زیر چراغ‌های زیبای «فلسفه تاریخ» برای افکار عمومی جهان توجیه کند.
منبع: شبکه شرق
