به گزارش خبرگزاری صداوسیما؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، صبح امروز، در ششمین مجمع عمومی انجمن خادمان قرآن کریم که با محوریت یادواره امام شهید در ساختمان شهید سلیمانی سازمان اوقاف و امور خیریه در حال برگزاری است، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای مقاومت و شهدای جنگ تحمیلی اظهار کرد: افتخار بزرگی است که در جمع خادمان قرآن کریم حضور دارم و از اینکه به دلیل شرایط کاری امکان حضور مستمر در خدمت این جمع را نداشته‌ام، عذرخواهی می‌کنم.
سیدعباس صالحی، با اشاره به عنوان این دوره از مجمع و برگزاری آن با محوریت یادواره امام شهید، گفت: برداشت من از این عنوان آن است که این جلسه فرصتی برای تجدید میثاق با شخصیتی باشد که در دوره معاصر، از منظر زیست قرآنی، شخصیتی کم‌نظیر بود.
صالحی افزود: این سخن صرفاً برآمده از علاقه و ارادت نیست، بلکه اگر زندگی رهبر شهید را از منظر قرآنی بررسی کنیم، با مجموعه‌ای از شواهد و واقعیت‌ها مواجه می‌شویم که نشان می‌دهد قرآن در تمام مراحل زندگی ایشان حضوری جدی داشته است.
زیست قرآنی رهبر شهید از دوران کودکی
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به پیشینه خانوادگی رهبر شهید اظهار کرد: پدربزرگ مادری ایشان حدود ۴۰ سال مفسر قرآن در مسجد بود و طبیعی است که چنین محیطی در شکل‌گیری شخصیت قرآنی ایشان بی‌تأثیر نباشد.
وی ادامه داد: خود ایشان در خاطراتشان بار‌ها از نقش مادر در شکل‌گیری زیست قرآنی خود سخن گفته‌اند؛ از جمله اینکه مادرشان هر روز قرآن تلاوت می‌کرد و با قرآن اهدایی پدر خود مأنوس بود. ایشان همچنین تلاوتی زیبا داشت و هنگام قرائت قرآن، آیات را برای فرزندان ترجمه و مفاهیم آن را بیان می‌کرد و داستان‌های پیامبران را برای آنان شرح می‌داد. تعبیر رهبر شهید این بود که بخش مهمی از معلومات ایشان درباره پیامبران، همان مطالبی بود که از مادرشان آموخته بودند. این زیست خانوادگی، بعد‌ها در محیط آموزشی نیز ادامه پیدا کرد.
وی با اشاره به آغاز آموزش قرآن رهبر شهید پیش از ورود به مدرسه گفت: پدرشان، ایشان و برادر بزرگ‌ترشان را نزد مربیان و استادان قرآن می‌بردند و آموزش قرآن آنان از سال‌های پیش از مدرسه آغاز شده بود. ایشان نقل کرده‌اند که در شش سالگی، هنگامی که وارد مدرسه شدند، در زمینه قرائت قرآن و آموزش‌های دینی از آمادگی قابل توجهی برخوردار بودند و حتی در برخی مراسم، مسئولیت قرائت قرآن را برعهده می‌گرفتند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: بنابراین، با شخصیتی مواجهیم که از سه، چهار سالگی با قرآن مأنوس بوده و این انس در ابعاد مختلف، از تلاوت و قرائت گرفته تا فهم و تفسیر قرآن، در زندگی او استمرار داشته است.
تفسیر قرآن؛ یکی از محور‌های مهم فعالیت رهبر شهید
وی با اشاره به فعالیت‌های قرآنی رهبر شهید پس از بازگشت از قم به مشهد گفت: ایشان در مشهد، علاوه بر فعالیت‌های مختلف فرهنگی و اجتماعی، به صورت جدی به تفسیر قرآن پرداختند و جلسات تفسیر برای گروه‌های مختلف مردم، طلاب و دانشجویان برگزار کردند. این جلسات در مسجد پایین‌خیابان، مسجد کرامت، مسجد امام حسن مجتبی (ع) و دیگر مراکز برگزار می‌شد و این روند در دوره‌های مختلف زندگی ایشان نیز ادامه یافت.
وی با اشاره به آثار تفسیری رهبر شهید اظهار کرد: ایشان به معنای واقعی کلمه مفسر قرآن بودند؛ چه در تفسیر ترتیبی و چه در تفسیر موضوعی. بخش قابل توجهی از آثار تفسیری ایشان تاکنون منتشر شده و آثار قرآنی موجود از ایشان، محصول سال‌ها تدبر، مطالعه و تدریس قرآن است.
سه دغدغه اصلی رهبر شهید در حوزه قرآن
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه سخنان خود به سه دغدغه اصلی رهبر شهید در حوزه قرآن اشاره کرد و گفت: نخستین دغدغه، نظریه‌پردازی قرآنی بود. اعجاز قرآن تنها در اعجاز لفظی خلاصه نمی‌شود. در کنار اعجاز لفظی، با اعجاز‌های عینی، معنایی و معرفتی قرآن نیز مواجهیم. اعجاز معرفتی و معنایی، امری مستمر است و برای تحقق آن باید بتوان با قرآن ارتباط برقرار کرد و آن را در مسائل و نیاز‌های روز به کار گرفت.
صالحی تصریح کرد: دغدغه رهبر شهید این بود که اگر قرآن را کتاب هدایت، رحمت، شفا و راهنمای زندگی می‌دانیم، این مفاهیم چگونه می‌توانند در طول زمان بروز و ظهور پیدا کنند و پاسخگوی مسائل جدید بشر باشند. اگر باور داشته باشیم که معارف قرآن می‌تواند در حل مسائل و معضلات زندگی انسان نقش داشته باشد، طبیعتاً نظریه‌پردازی قرآنی اهمیت پیدا می‌کند. در این زمینه کار‌هایی انجام شده است و
باید قدر مسیر طی‌شده را دانست، اما میان آنچه انجام شده و آنچه باید انجام شود، همچنان فاصله قابل توجهی وجود دارد.
عمومی‌سازی قرآن؛ دومین دغدغه
صالحی دومین دغدغه رهبر شهید را عمومی‌سازی قرآن دانست و گفت: مسئله این است که چگونه می‌توان قرآن را از فضای محدود و تخصصی خارج کرد و آن را در متن زندگی و جامعه جاری ساخت.
وی با اشاره به ابعاد مختلف این موضوع اظهار کرد: انس مستمر با قرآن، آموزش قرآن، قرائت و تلاوت نیکو، فهم اولیه قرآن، ترجمه، تدبر، حفظ قرآن و پرورش چهره‌ها و قهرمانان قرآنی از جمله موضوعاتی است که در این چارچوب قرار می‌گیرد. رهبر شهید بر استمرار رابطه مردم با قرآن تأکید داشتند؛ اینکه این رابطه نباید قطع شود، چه فرد روزانه نیم صفحه یا یک ورق قرآن بخواند و چه یک جزء، اصل ارتباط با قرآن باید حفظ شود.
وی همچنین بر اهمیت آموزش قرآن تأکید کرد و گفت: یکی از دغدغه‌های ایشان این بود که زمینه‌ای فراهم شود تا همه مردم بتوانند قرآن را بیاموزند.
صالحی توجه به ترجمه قرآن را نیز از دیگر ابعاد این نگاه دانست و افزود: رهبر شهید نسبت به ترجمه‌های جدید قرآن توجه ویژه‌ای داشتند و ترجمه‌های مختلف را مطالعه می‌کردند و در مواردی که ترجمه‌ای قابل توجه بود، به مترجم آن نیز توجه نشان می‌دادند.
وی با اشاره به اهمیت حفظ قرآن، چهره‌سازی قرآنی و استفاده از ظرفیت اقشار مختلف جامعه گفت: بانوان، هنرمندان و دیگر گروه‌های اجتماعی می‌توانند در قرآنی شدن فضای جامعه نقش‌آفرین باشند. همچنین محافل قرآنی و مسابقات قرآن نیز از جمله ابزار‌هایی هستند که می‌توانند به عمومی‌سازی فرهنگ قرآن کمک کنند.
قرآن باید در زندگی فردی و اجتماعی تجسم پیدا کند
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تجسم قرآن در زندگی را سومین دغدغه اصلی رهبر شهید دانست و گفت: مسئله مهم این است که قرآن از قالب اطلاعات و معلومات خارج شود و در زندگی فردی و اجتماعی و در نظام‌سازی اسلامی تجسم پیدا کند. اگر قرآن قرار است کتاب هدایت باشد، باید آثار آن را در سبک زندگی فردی، روابط اجتماعی و ساختار‌های اجتماعی مشاهده کنیم. این همان نقطه‌ای است که میان دانستن معارف قرآن و زندگی قرآنی فاصله ایجاد می‌شود. بر این اساس، می‌توان گفت سه دغدغه اصلی رهبر شهید در حوزه قرآن شامل نظریه‌پردازی قرآنی، فضاسازی و عمومی‌سازی قرآن و تجسم و تحقق قرآن در زندگی فردی و اجتماعی بوده است.
انجمن خادمان قرآن؛ ظرفیتی برای پیگیری دغدغه‌های قرآنی
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود، انجمن خادمان قرآن کریم را یکی از ظرفیت‌های مهم قرآنی کشور دانست و اظهار کرد: انجمن خادمان قرآن محصول و عصاره سال‌های مختلف فعالیت قرآنی و حضور چهره‌هایی از اقشار و حوزه‌های گوناگون است و باید به این ظرفیت توجه جدی شود.
وی با اشاره به ظرفیت انسانی انجمن گفت: نخستین گام، شناسایی توانمندی‌های درونی این مجموعه و ایجاد یک بانک اطلاعاتی از ظرفیت‌های اعضای انجمن است؛ چراکه بخشی از اعضای این مجموعه به رحمت الهی پیوسته‌اند و جمع دیگری همچنان در قید حیات هستند و می‌توانند سرمایه‌ای برای حرکت‌های آینده باشند. باید دید با این استعداد و ظرفیت انسانی و حقوقی انجمن، چه اقداماتی می‌توان برای پیشبرد اهداف قرآنی انجام داد. پیشنهاد‌هایی که در این جلسه مطرح شده و پیشنهاد‌های تکمیلی اعضا می‌تواند در این مسیر مورد استفاده قرار گیرد.
وی تأکید کرد: شهادت رهبر شهید، وجه قرآنی و هویت قرآنی ایشان را بیش از پیش در معرض توجه قرار داد. ایشان جامعیت‌های مختلفی داشتند، اما اگر بخواهیم یکی از برجسته‌ترین وجوه شخصیت ایشان را نام ببریم، بدون تردید وجه قرآنی ایشان یکی از مهم‌ترین آنهاست.
لزوم تجدید میثاق جامعه قرآنی با آرمان‌های رهبر شهید
صالحی در ادامه گفت: امیدوارم شهادت رهبر شهید، به‌ویژه با توجه به جایگاه و هویت قرآنی ایشان، زمینه‌ساز یک حیات مجدد در فعالیت‌های قرآنی کشور باشد.
وی افزود: عنوان این مجمع نیز که با یادواره «امام شهید» همراه شده است، می‌تواند فرصتی برای تجدید میثاق جامعه قرآنی با آرمان‌های ایشان باشد. همه ما در حوزه قرآن فعالیت‌هایی داشته‌ایم و داریم، اما ویژگی خون شهید این است که می‌تواند انرژی مضاعفی برای ادامه مسیر ایجاد کند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار کرد: امیدوارم این جلسه و ادامه آن فرصتی برای بازخوانی و بازشناسی ظرفیت‌های قرآنی کشور باشد و ما نیز بتوانیم به سهم خود گامی در این مسیر برداریم و مدیون شهدا، به‌ویژه رهبر شهید و شخصیت قرآنی ایشان، نباشیم.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
