به گزارش سرویس بینالملل جماران، نشریه آمریکایی «فارن پالیسی» در گزارشی با بررسی فرمان اجرایی دونالد ترامپ برای کاهش فشار ناشی از افزایش قیمت گازوئیل در آمریکا، به ارزیابی محدودیتهای این اقدام، کمبود عرضه فرآوردههای پالایششده، آسیب به ظرفیت پالایشی روسیه و خاورمیانه و خطر تشدید بحران گازوئیل در ماههای سرد سال پرداخت و نوشت: دولت ترامپ که تنها یک ماه مانده به انتخابات میاندورهای ایالات متحده، بهطور فزایندهای نگران قیمتهای بالای سوخت شده است، اواخر دوشنبه یک فرمان اجرایی جدید صادر کرد که هدف آن اندکی ارزانتر کردن سوخت دیزل برای کامیونداران و کشاورزان تحت فشار است.
با این حال، این اقدام تقریباً بهطور قطع کمکی نخواهد کرد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، تعویق مالیاتهای فدرال بر سوخت دیزل مورد استفاده برای وسایل نقلیه در جادهها و بزرگراهها را تا پایان سال مجاز دانست. این درآمد مالیاتی، مانند مالیات بنزین، به تأمین هزینه نگهداری بزرگراهها کمک میکند. راهحل او، قانونی کردن موقت استفاده از سوخت دیزل موسوم به «دیزل با رنگ قرمز» است؛ نوعی دیزل معاف از مالیات که معمولاً برای مصارف غیرجادهای مانند کشاورزی، معدنکاری و چوببری در نظر گرفته شده است، تا توسط کامیونداران استفاده شود.
هیچ تفاوتی میان دیزل با رنگ قرمز و دیزل معمولی وجود ندارد، جز افزودن رنگ قرمز به سوخت تا بازرسان بتوانند راحتتر تشخیص دهند که آیا متخلفان احتمالی از سوخت معاف از مالیات در جایی که نباید استفاده میکنند یا خیر؛ جریمهها و مجازاتهای این کار سنگین است. اقدام ترامپ در تئوری، ۲۴ سنت از قیمت هر گالن دیزل میکاهد؛ قیمتی که هفته گذشته در سطوح بیسابقهای قرار داشت و همچنان با نرخ ۶.۳۱ دلار برای هر گالن، بسیار بالا باقی مانده است.
اگر ایالتها نیز با معافیتهای مالیاتی خود از این روند پیروی کنند، قیمت دیزل میتواند بهطور بالقوه به زیر ۶ دلار در هر گالن بازگردد. اما این اقدام «تیر آخر» با مشکلات زیادی روبهرو است. برای شروع، این فقط یک تعویق در مالیاتهای فدرال سوخت است، نه یک تعلیق کامل. مگر اینکه کنگره قانونی را تصویب کند، در مقطعی این مالیاتهای معوقه باید پرداخت شوند؛ موضوعی که بهسادگی به معنای انباشته شدن قبضهای بزرگتر و ایجاد دردسرهای حسابداری بیشتر برای کامیونداران در آینده است.
تام کلوزا، مشاور ارشد انرژی در گلف اویل و کهنهکار چهار دهه بازارهای محصولات نفتی، گفت: «لغو یک مالیات یک چیز است و صرفاً به تعویق انداختن آن چیز دیگری است. این فقط شبیه یک آشفتگی به نظر میرسد، اما باز هم میگویم، همه اینها یک سیرک است.» مهمتر از آن، در حالی که این اقدام میتواند، در صورت استقبال فروشندگان و خریداران دیزل با رنگ قرمز، قیمتها را برای برخی از کاربران بزرگراهها اندکی کاهش دهد، اما هیچ عرضهای به بازار بسیار محدود اضافه نخواهد کرد.
دلیل بالا بودن قیمت دیزل در ایالات متحده این است که عرضه دیزل تحت فشار قرار دارد و چشمانداز چندانی برای بهبود آن وجود ندارد. پالایشگاههای ایالات متحده نمیتوانند بیش از آنچه در حال حاضر تولید میکنند، تولید داشته باشند و دیگر صادرکنندگان جهانی نیز، داوطلبانه یا غیرداوطلبانه، عرضه خود را محدود کردهاند. کلوزا گفت: «این اقدام به هیچوجه تغییری در دسترسی به دیزل ایجاد نمیکند. تقریباً احمقانه به نظر میرسد.» خطر دیگری نیز در این جابهجایی منابع وجود دارد؛ فراتر از احتمال از دست رفتن درآمدهای مالیاتی که برای حفظ قابلیت بهرهبرداری بزرگراهها مورد نیاز است.
کشاورزانی که تراکتور، کمباین و دیگر وسایل نقلیه غیرجادهای را اداره میکنند نیز از قیمتهای بالای گازوئیل رنج میبرند و این اقدام جدید میتواند گازوئیل با رنگ قرمزِ اختصاصیافته به آنها را در معرض استفاده بسیار گستردهتر از سوی صنعت حملونقل جادهای قرار دهد. شاید به همین دلیل است که ترامپ در فرمان اجرایی خود بر نیاز وزارت کشاورزی به تضمین دسترسی کشاورزان، که در فصل برداشت قرار دارند، به دیزل با رنگ قرمز تأکید کرد. در نهایت، این اقدام به دلیل اصلی قیمتهای بالای سوخت نمیپردازد؛
عاملی که ترکیبی از قیمتهای سرسختانه بالای نفت خام و یک مجموعه پالایشگاهی جهانی کوچکشده است که محصولاتی مانند بنزین، دیزل و سوخت جت تولید میکند. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در پایان هفته گفت که اوکراین حملات دوربرد خود به پالایشگاههای نفت روسیه را در تلافی حملات تشدیدشده مسکو به زیرساختهای اوکراین پیش از زمستان، دوچندان خواهد کرد. «حملات دوربرد» اوکراین تاکنون دستکم یکبار بیشتر پالایشگاههای نفت روسیه را هدف قرار داده است و وزارت دفاع اوکراین میگوید حدود نیمی از ظرفیت پالایشی روسیه از مدار خارج شده است.
کارشناسان صنعت گمان میکنند آسیب بلندمدت به پالایشگاههای روسیه کمتر از آن چیزی است که چنین برآوردهای تیترواری نشان میدهند، اما از آنجا که روسیه پس از ایالات متحده دومین صادرکننده بزرگ گازوئیل در جهان بود، این تهاجم همچنان بر عرضه جهانی تأثیر میگذارد. خاورمیانه هنوز ظرفیت پالایشی خود را که در اثر جنگ علیه ایران، که از فوریه آغاز شد، آسیب دیده یا محدود شده بود، بازیابی نکرده است؛ اگرچه جریان نفت خام از خلیج فارس در هفتههای اخیر بهبود یافته است.
این کمبود صادرات فرآوردههای پالایششده از منطقه احتمالاً ادامه خواهد داشت، زیرا ایران در روزهای اخیر کارزار ضد کشتیرانی خود را تشدید کرده است؛ بهطوری که تنها در ماه اکتبر دستکم ۱۱ حمله به نفتکشها و سایر کشتیها صورت گرفته است. اکثر تحلیلگران برآورد میکنند که دستکم ۳ میلیون بشکه در روز از صادرات فرآوردههای پالایششده خاورمیانه که پیشتر وارد بازار جهانی میشد، همچنان از بازار غایب است.
ایالات متحده نیز، با وجود تعویق در مالیات و تعمیرات برنامهریزیشده پاییزی در پالایشگاههای بزرگ، نمیتواند بهرهوری بیشتری از تأسیساتی داشته باشد که در سهماهه سوم با ظرفیتی نزدیک به رکورد ۹۵ درصد فعالیت میکردند. بسیاری از پالایشگاهها تعمیرات فصلی برنامهریزیشده را به تعویق انداختهاند تا به تولید با حاشیه سود رکوردشکن ادامه دهند، اما این بدان معناست که در اوایل سال آینده تعداد بیشتری از آنها باید از مدار خارج شوند.
و برای جالبتر شدن اوضاع، یک سامانه کمفشار گرمسیری که در حال تبدیل شدن به طوفان گرمسیری و سپس طوفان دریایی است، در خلیج مکزیک در حال شکلگیری است و مسیر پیشبینیشده آن مستقیماً به سمت مجتمع پالایشگاهی ساحل خلیج فارس ایالات متحده قرار دارد. کلوزا گفت: «فرمان اجرایی ترامپ یک اقدام ظاهری است. این کل جهان است، نه فقط ایالات متحده، که به نظر میرسد ممکن است در زمستان امسال با بحران گازوئیل مواجه شود، بهویژه اروپا. اگر زمستان سردی در ایالات متحده یا اروپا داشته باشید، یا آن طوفان خلیج فارس شدت بگیرد، قیمت گازوئیل میتواند به ۱۰ دلار برسد.»
منبع: جماران


