سفر «مارکو روبیو»، وزیر خارجه آمریکا به سه کشور اروپایی پرتغال، یونان و ایسلند نشانگر تعامل دولت آمریکا با اروپا بوده و شامل تلاش برای تقویت پیوندها با متحدان در حوزه‌های امنیتی و انرژی و تنش‌های دیپلماتیک ناشی از اظهارات و حواشی مرتبط با مواضع ترامپ است. روبیو سفر به ایسلند را در حالی آغاز کرد که نگرانی‌ها در مورد جاه‌طلبی‌های واشینگتن در این منطقه ادامه دارد و در بحبوحه نگرانی‌ها در مورد اهداف دولت ترامپ در قطب شمال برگزار شد. این سفر پس از توافق ماه گذشته برای تسهیل طرح‌های ترامپ، در مورد گرینلند انجام می‌شود.
روبیو پیش از آغاز سفر گفته بود هدف سفرش به ایسلند «پیشبرد اولویت‌های مشترک با محوریت «قطب شمال امن، روابط تجاری و انرژی قوی‌تر و همکاری دفاعی نزدیک‌تر» خواهد بود. او ایسلند را «یک دوست خوب» توصیف کرده بود. سفر روبیو به ایسلند در حالی است که ماه گذشته، ترامپ با انتشار نقشه‌ای که رنگ‌های پرچم آمریکا را در سراسر آمریکای شمالی و تا گرینلند و ایسلند نشان می‌داد، افکار عمومی در ایسلند را نگران کرده بود.
مقصد بعدی «روبیو» یونان بود؛ سفری که چند روز پس از اظهارات مداخله‌جویانه «کیمبرلی گیلفویل»، سفیر آمریکا در یونان انجام شد. اظهارات سفیر آمریکا در مارس گذشته به درگیری لفظی او با وزیر انرژی یونان منجر شد. اخیرا نشریه «وال‌استریت ژورنال» فاش کرد در ماه مارس، در ضیافتی در آتن، سفیر آمریکا در حضور مقامات یونانی و آمریکایی، در برابر دیگر میهمانان با آقای «پاپاستاورو»، وزیر انرژی یونان، وارد درگیری لفظی شده. سفیر آمریکا با اشاره به سقوط قریبالوقوع دولت رومانی گفته بود: «ما میتوانیم این کار را در هر کشوری که بخواهیم، انجام دهیم.
میتوانیم آن را در اینجا (یونان) هم انجام دهیم». اما وزیر یونانی پاسخ داده بود آمریکا نمی‌تواند دولتی را که مردم یونان انتخاب کردند، جایگزین کند. سفیر آمریکا همچنین در این ضیافت منافع تجاری یک شرکت ساختمانی و انرژی یونانی را تبلیغ کرده و به لابی‌گر آن شرکت اجازه حضور در نشست‌های دیپلماتیک خصوصی را داده بود.
سخنان سفیر آمریکا در آتن، موجی از مخالفت‌های داخلی را در پی داشت. سخنگوی پارلمانی حزب سوسیالیست «پاسوک»، از دولت و وزارت خارجه یونان خواست به گزارش این رسانه پاسخ دهند و اعلام کنند کدام بخش از این گزارش صحت دارد. این گزارش پرسش‌هایی درباره روابط دوجانبه یونان و آمریکا را مطرح کرده است. سخنگوی این حزب با اشاره به پاسخ سخنگوی دولت که گفته بود «هرگز موضوع تهدید دولت یونان مطرح نشد و چنین چیزی هرگز قابل تحمل نبود»، اعلام کرد چرا دولت یونان اظهارات نسبت داده‌شده به سفیر آمریکا توسط رسانه یادشده را صراحتا تکذیب نمیکند؟ صرف‌نظر از اینکه این سخنان به عنوان تهدید تلقی یا بیان شده باشند یا نه، چنین حرف‌هایی حتی به شوخی هم نباید زده شود.
حزب ائتلاف چپ «الاس» نیز مدعی شد دولت آتن «هنوز سکوت کرده و این رخداد را نه تأیید و نه تکذیب می‌کند. از نخست‌وزیر می‌خواهیم به مردم یونان توضیح دهد آیا آنچه در گزارش منتشر شده، رخ داده است یا خیر؟ و در صورت وقوع، چرا از ماه مارس تا به امروز پنهان مانده و دولت چه واکنش رسمی به این اظهارات نشان داده است؟». این رویداد بار دیگر نشان می‌‌دهد سیاست «متحد قاطع» و دادن «چک سفید» به زیان منافع یونان است و باید در روابط با آمریکا «خطوط قرمز» تعیین شود، اما شخص نخست‌وزیر نمی‌تواند یا نمیخواهد چنین اقدامی انجام دهد.
سخنگوی این حزب بر این باور است این موضوع بسیار جدیتر از آن است که بتوان به‌راحتی از کنار آن گذشت. امیدوارم سخنان منسوب به سفیر آمریکا مبنی بر سرنگونی هر دولت در هر کشوری که واشینگتن اراده کند، جزء ارزشهای مشترک ما نباشد.
حزب کمونیست یونان نیز «سکوت مجرمانه» دولت حزب یونان در برابر اظهارات مداخله‌جویانه سفیر آمریکا را به‌شدت مورد انتقاد قرار داد. این حزب قدیمی یونان که با طرح کریدور عمودی برای گاز آمریکایی مخالفت کرده بر این باور است این طرح، درگیری یونان در «جنگ انرژی» جاری را تشدید و توافق راهبردی با آمریکا نیز کشور را به «پایگاهی عظیم برای آمریکا و ناتو» تبدیل کرده است. مبارزه با طرح‌های خطرناک آمریکا و ناتو باید ادامه یابد.
اما سخنگوی دولت یونان مدعی است هیچ نوع تهدید یا باج‌خواهی علیه دولت یونان در کار نبوده است و چنین چیزی قابل پذیرش نیست. واقعیت این است که روابط یونان و آمریکا پایدارتر از هر زمان دیگر است. یک روابط راهبردی که بر احترام متقابل و ارزشهای مشترک استوار است.
در سفر وزیر خارجه آمریکا و دیدار با مقامات عالی‌رتبه یونانی، ششمین دور گفت‌وگوهای راهبردی یونان و آمریکا برگزار شد. همکاری دفاعی، انرژی و تحولات اوکراین و خاورمیانه در دستور کار روبیو قرار داشت. دور گفت‌وگوی راهبردی دو کشور که از دسامبر ۲۰۱۸ آغاز شد به موضوعاتی همچون «دفاع و امنیت، تجارت و سرمایهگذاری، انرژی و محیط زیست و همکاری منطقهای با توجه به تحولات شرق مدیترانه و همکای «1+3» میان یونان، قبرس و اسرائیل و آمریکا» می‌پردازد. روزنامه راست‌گرای «کاتی مرینی» و متمایل به دولت محافظه‌کار یونان مدعی شده آتن فراتر از توافقات موجود میان طرفین، تسهیلاتی را برای آمریکا فراهم کرده، از جمله آنچه در جریان جنگ خلیج فارس و خاورمیانه ارائه شد.
این سفر در حالی انجام شد که علیرغم نزدیکی‌های یونان به آمریکا و اسرائیل و حتی مواضع بعضی از مقامات این کشور از جمله سخنان اخیر آقای «تاسولاس»، رئیسجمهوری یونان در دیدار با پادشاه بحرین که همبستگی کامل کشورش را با بحرین و مردم این کشور در برابر «حملات غیرموجه و غیرقانونی ایران» اعلام و آن را قاطعانه محکوم کرده بود، اما وزیر خارجه یونان اخیرا در گفت‌وگو با شبکه رادیویی اسکای درباره احتمال اعزام نیروی یونانی به خلیج فارس در راستای تضمین امنیت ناوبری اعلام کرده بود در شرایط کنونی اعزام نیروی یونانی به خلیج فارس امکان‌پذیر نیست، چراکه منطقه در وضعیت جنگی قرار دارد، تنگه هرمز مسدود است و این منطقه عملا برای کشتیرانی ناامن شده است.
در شرایط جنگی که امروز در خلیج فارس حاکم است، هیچ مأموریتی نمی‌تواند وجود داشته باشد. اوضاع ژئوپلیتیک این منطقه «بسیار دشوار» است و پیامدهای مهمی برای امنیت انرژی جهان دارد. مسیرهای دریایی با محدودیت‌های جدی مواجه بوده و زیرساختهای زمینی نیز در معرض تهدید قرار دارند و کاهش چشمگیر جریان نفت به افزایش جهانی قیمتها منجر شده است.
منبع: شبکه شرق
