به گزارش اقتصادنیوز، بازار جهانی نفت در روزهای اخیر در فضایی پرریسک و ناپایدار دنبال شده است؛ بازاری که همزمان تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی، وضعیت عرضه و تقاضا، شرایط مسیرهای انتقال انرژی و سیاست‌های کشورهای بزرگ تولیدکننده و مصرف‌کننده قرار دارد. در چنین شرایطی، هرگونه تغییر در چشم‌انداز عرضه یا افزایش تنش در مناطق مهم نفت‌خیز می‌تواند به سرعت بر قیمت‌ها اثر بگذارد. اهمیت تحولات خاورمیانه در این میان دوچندان است؛
چراکه این منطقه همچنان یکی از مهم‌ترین کانون‌های تولید و انتقال نفت جهان محسوب می‌شود و تداوم نااطمینانی در مسیرهای استراتژیک انرژی می‌تواند انتظارات معامله‌گران را تحت تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، بازار فرآورده‌های نفتی نیز با توجه به وضعیت پالایشگاه‌ها، صادرات فرآورده‌ها و سطح ذخایر جهانی، نقش مهمی در تعیین مسیر قیمت‌ها ایفا می‌کند. در این میان، نگاه معامله‌گران تنها به قیمت لحظه‌ای نفت محدود نیست و تحولات مربوط به ذخایر استراتژیک، برنامه تولید کشورهای عضو اوپک‌پلاس، وضعیت پالایشگاه‌ها و چشم‌انداز عرضه در ماه‌های آینده نیز به‌طور همزمان رصد می‌شود.
مجموعه این عوامل باعث شده است بازار نفت در آستانه هفته‌ای مهم، همچنان در معرض نوسان‌های قابل توجه قرار داشته باشد. در چنین فضایی، آخرین تحولات بازار و مواضع بازیگران اصلی انرژی می‌تواند تصویر روشن‌تری از مسیر احتمالی قیمت نفت در کوتاه‌مدت ارائه دهد. دود ناشی از آتش‌سوزی در پالایشگاه آرامکو در جنوب ریاض، عربستان سعودی، ۳ اکتبر ۲۰۲۶. این تصویر با تلفن همراه ثبت شده است. به گزارش رویترز، قیمت نفت روز دوشنبه در معاملات پرنوسان اندکی افزایش یافت؛
پس از آنکه صادرات نفت خام از خاورمیانه افزایش پیدا کرد و کشورهای عضو گروه هفت (G7) متعهد شدند عرضه نفت را افزایش دهند. با این حال، نگرانی‌ها درباره ادامه اختلالات ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، مانع از تشدید فشار فروش در بازار نفت شد. قیمت معاملات آتی نفت برنت در ساعت ۱۲:۳۰ ظهر به وقت ایران، با ۵ سنت افزایش به ۱۰۲ دلار و ۳۰ سنت در هر بشکه رسید. در همین حال، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) با ۴۹ سنت کاهش، معادل ۰.۵ درصد، در سطح ۹۰ دلار و ۶۲ سنت در هر بشکه معامله شد.
هر دو شاخص نفتی در ابتدای معاملات روز دوشنبه بیش از یک درصد افت کرده بودند. نفت برنت هفته گذشته بخش عمده‌ای از رشد خود را از دست داد و نفت WTI نیز ۱.۶ درصد کاهش یافت. این اتفاق پس از آن رخ داد که کشورهای عضو گروه هفت روز جمعه توافق کردند ۱۰۰ میلیون بشکه گازوئیل و نفت خام را از ذخایر اضطراری خود آزاد کنند. آنها همچنین پس از فشارهای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، متعهد شدند از اعمال محدودیت بر صادرات انرژی خودداری کنند. این آزادسازی ذخایر در شرایطی انجام می‌شود که صادرات نفت خام خاورمیانه نیز افزایش یافته است.
داده‌های کشتیرانی که روز دوشنبه منتشر شد، نشان می‌دهد صادرات نفت خام منطقه در چهار روز از هفت روز پایانی ماه سپتامبر، با وجود حملات به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز، از سطح پیش از جنگ فراتر رفته است. چشم‌انداز عرضه همچنان محدود است قیمت معاملات آتی گازوئیل در بورس ICE روز دوشنبه بیش از ۴ درصد افزایش یافت و به هزار و ۴۰۹ دلار در هر تن رسید. تاماس وارگا، تحلیلگر شرکت PVM Oil، گفت: «افزایش قیمت نفت گرمایشی و گازوئیل قابل توجه است و احتمالاً می‌تواند ناشی از تعلیق صادرات فرآورده‌های نفتی چین باشد؛
اتفاقی که می‌تواند چشم‌انداز عرضه فرآورده‌های پالایشی در شرق دور را حتی محدودتر کند.» او افزود: «دستیابی به آتش‌بس در خاورمیانه همچنان دور از دسترس است و ازسرگیری درگیری‌ها میان عربستان سعودی و حوثی‌ها نیز باعث خواهد شد حملات به زیرساخت‌های انرژی و کشتی‌ها ادامه پیدا کند و در نتیجه، صرف ریسک ژئوپلیتیکی در بازار همچنان در سطح بالایی باقی بماند.» امین ناصر، مدیرعامل آرامکو عربستان سعودی، روز دوشنبه در کنفرانس Energy Intelligence در لندن گفت انتظار دارد عرضه نفت خام و سوخت‌های پالایشی احتمالاً همچنان با محدودیت مواجه باشد.
به گفته او، پر کردن دوباره ذخایر جهانی نفت پس از برداشت‌های اضطراری ممکن است دو سال زمان ببرد. هنوز مشخص نیست چه میزان از نفت موجود در توافق جدید گروه هفت برای آزادسازی ذخایر، از باقی‌مانده توافق ماه مارس تأمین خواهد شد؛ توافقی که شامل آزادسازی اضطراری ۴۰۰ میلیون بشکه نفت بود و با هماهنگی آژانس بین‌المللی انرژی انجام شد. فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی، هفته گذشته اعلام کرد کشورهای عضو تاکنون حدود دو سوم از حجم ۴۰۰ میلیون بشکه‌ای توافق‌شده را آزاد کرده‌اند.
حوثی‌ها اعلام کردند در واکنش به ۵۰ حمله هوایی و موشکی نیروهای تحت رهبری عربستان در یمن طی ۱۲ ساعت گذشته، موشک‌های بالستیک و پهپادهایی را به سمت تأسیسات آرامکو در ریاض و منطقه خریص عربستان سعودی شلیک کرده‌اند. عربستان سعودی این ادعا را تأیید نکرده است. دو منبع نظامی اعلام کردند نیروهای دولتی یمن روز دوشنبه مواضع حوثی‌ها را در منطقه ذباب که بر تنگه راهبردی باب‌المندب مشرف است، هدف قرار دادند. این حمله یک روز پس از آن انجام شد که دولت مورد شناسایی بین‌المللی یمن عملیات خود را برای بازپس‌گیری مناطق تحت کنترل حوثی‌ها آغاز کرد.
جنگ ایران برنامه تولید نفت اوپک‌پلاس را مختل کرد دو منبع نزدیک به موضوع گفتند اوپک‌پلاس بررسی‌ای را که قرار بود میزان سهمیه تولید نفت اعضا در سال ۲۰۲۷ را تعیین کند، به تعویق انداخته است. جنگ ایران پروژه‌های توسعه ظرفیت تولید نفت در سراسر خاورمیانه را مختل کرده و برآوردها درباره ظرفیت بالقوه تولید در آینده را با ابهام مواجه کرده است. در همین حال، آرامکو عربستان به‌طور غیرمنتظره‌ای قیمت نفت خام خود برای بازار آسیا در ماه نوامبر را کاهش داد و قیمت‌ها را به پایین‌ترین سطح شش سال اخیر رساند.
احتمالاً محدودیت در عرضه فرآورده‌های پالایشی می‌تواند از سوی دیگری نیز تشدید شود. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در مصاحبه‌ای با رویترز که روز شنبه منتشر شد، گفت اوکراین به حملات خود علیه پالایشگاه‌های نفت روسیه ادامه خواهد داد. جهش گازوئیل و نفت برنت؛ قیمت‌های جهانی نفت در ظهر دوشنبه بر اساس آخرین نرخ‌های بازار جهانی نفت، در ساعت ۱۲:۵۵ به وقت ایران، قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI Crude) با کاهش ۱۵ سنتی معادل ۰.۱۶ درصد، به ۹۰ دلار و ۹۶ سنت در هر بشکه رسید.
در مقابل، نفت برنت (Brent Crude) با افزایش ۴۴ سنتی معادل ۰.۴۳ درصد، در سطح ۱۰۲ دلار و ۷۰ سنت معامله شد. در میان سایر شاخص‌ها، نفت موربان (Murban Crude) با افت ۱.۱۶ دلاری معادل ۱.۰۵ درصد، به ۱۰۹ دلار و ۷۰ سنت رسید. قیمت گاز طبیعی (Natural Gas) نیز با کاهش ۰.۵ سنتی، معادل ۰.۱۶ درصد، در محدوده ۳ دلار و ۳ سنت قرار گرفت. در بازار فرآورده‌های نفتی، قیمت بنزین (Gasoline) با افت ۰.۲۳ درصدی به ۳ دلار و ۳۰۵ سنت رسید، اما نفت گرمایشی (Heating Oil) با جهش ۲.۶۳ درصدی، رشد قابل توجهی را ثبت کرد و به ۴ دلار و ۶۱۹ سنت رسید.
همچنین نفت WTI میدلند (WTI Midland) با کاهش ۰.۶۱ درصدی در سطح ۹۱ دلار و ۲۸ سنت معامله شد. سبد نفتی اوپک (OPEC Basket) نیز با افزایش ۱.۴۲ درصدی به ۱۰۸ دلار و ۸۰ سنت رسید و سبد نفتی هند (Indian Basket) با رشد ۰.۶۵ درصدی در محدوده ۱۱۷ دلار و ۳۰ سنت قرار گرفت. قیمت نفت برنت در ساعت 12:55 در نرخ 102.7 دلار در معامله بود.
منبع: اقتصاد نیوز
