معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تهران با تشریح مهم‌ترین چالش‌های سلامت کودکان، از برنامه‌های توسعه خدمات تخصصی در بیمارستان‌های کودکان، تأثیر بحران‌ها بر کودکان مبتلا به صرع و تشنج و ضرورت توجه بیشتر به اختلالات یادگیری و اوتیسم گفت.
به گزارش همشهری آنلاین، دکتر رضا شروین‌بدو، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تهران و فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان، در نشست خبری روز جهانی کودک با تأکید بر اهمیت سلامت کودکان، گفت: یکی از اهداف مهم انجمن پزشکان کودکان، ارتقای سلامت این گروه و فراهم کردن شرایطی است که کودکان سالم‌تری در کشور داشته باشیم.
او با اشاره به کاهش تمایل برخی پزشکان جوان برای ورود به حوزه تخصصی کودکان به دلیل مسائل اقتصادی، افزود: انجمن پزشکان کودکان وظیفه دارد اشتیاق برای ورود به حوزه‌های تخصصی اطفال را افزایش دهد و از پزشکان جوان در این مسیر حمایت کند.
حفظ واکسیناسیون کودکان در شرایط بحران
شروین‌بدو درباره برنامه‌های حوزه بهداشت کودکان نیز گفت: واکسیناسیون یکی از مهم‌ترین موضوعات در این حوزه است و حتی در شرایطی که کشور با مسائل ناشی از جنگ مواجه بوده، تلاش شده این بخش دچار کاهش و اختلال نشود.
او با اشاره به بیماری سرخک ادامه داد: تلاش‌های زیادی برای ریشه‌کنی سرخک انجام شده، اما در برخی کشورهای همسایه شرقی همچنان شاهد شیوع این بیماری هستیم و به همین دلیل حفظ پوشش واکسیناسیون در داخل کشور اهمیت زیادی دارد.
توسعه خدمات تخصصی در بیمارستان‌های کودکان
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به سیاست ارائه خدمات رایگان درمانی به کودکان زیر ۷ سال گفت: وزارت بهداشت در این زمینه به‌درستی وارد شده و نظام ارجاع را نیز در این طرح دخیل کرده است.
او افزود: در دانشگاه علوم پزشکی تهران سه بیمارستان کودکان شامل مرکز طبی کودکان، بیمارستان حکیم در جنوب تهران و بیمارستان بهرامی در شرق تهران فعال هستند. در کنار این مراکز، بیمارستان‌های مفید دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و علی‌اصغر دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز مجموعه‌ای از شبکه خدمات درمانی کودکان را شکل داده‌اند.
شروین‌بدو با بیان اینکه تجهیز بیمارستان‌های کودکان تفاوت‌های خاصی با مراکز درمان بزرگسالان دارد، گفت: کودک، مینیاتوری از بزرگسال نیست و درمان او پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. برای مثال، جراحی قلب در یک کودک با ابعاد بسیار کوچک، شرایط و تجهیزات متفاوتی نسبت به جراحی قلب بزرگسالان دارد.
او درباره اقدامات در حال انجام در مراکز درمانی کودکان دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز اظهار کرد: در مرکز طبی کودکان فعالیت‌های فوق تخصصی ادامه دارد و خدمات جراحی قلب در این مرکز ارائه می‌شود. همچنین با حمایت وزارت بهداشت، یکی از پیشرفته‌ترین دستگاه‌های سی‌تی در این بیمارستان مستقر خواهد شد.
به گفته شروین‌بدو، جراحی صرع نیز قرار است برای نخستین بار در کشور و منطقه در این مرکز انجام شود.
او همچنین از افتتاح بزرگ‌ترین مرکز ارائه خدمات رادیوتراپی در بیمارستان حکیم خبر داد و گفت: سرطان در کودکان موضوع مهمی است و نیاز به ایجاد مراکز جامع سرطان کودکان داریم. تقویت بخش‌های جراحی و ارتوپدی بیمارستان بهرامی نیز در دستور کار قرار دارد.
جنگ و افزایش فشار روانی بر کودکان مبتلا به صرع
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تهران در پاسخ به سوال همشهری درباره تأثیر بحران‌ها و جنگ بر سلامت کودکان گفت: بحران‌ها الزاماً باعث شیوع مستقیم بیماری‌ها نمی‌شوند، اما می‌توانند به شکل غیرمستقیم بر سلامت کودکان تأثیر بگذارند.
او ادامه داد: در کودکان مبتلا به صرع و تشنج، خواب مناسب اهمیت زیادی دارد و در ایام جنگ، اختلال در خواب می‌تواند شرایط این کودکان را تحت تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، استرس‌های غیرمعمول نیز می‌تواند بر کودکان مبتلا به صرع و تشنج اثر مستقیم یا غیرمستقیم داشته باشد.
شروین‌بدو با اشاره به مشکلات تأمین دارو نیز گفت: داروها به دلیل تحریم‌ها و محاصره با دشواری توزیع می‌شوند، اما در زمینه بیماری‌های واگیر، کشور توانسته اصول خود را رعایت کند و در حال حاضر مشکل خاصی در زمینه شیوع این بیماری‌ها در کودکان نداریم.
هشدار درباره خوددرمانی کودکان
او درباره افزایش خوددرمانی در خانواده‌ها هشدار داد و گفت: تبلیغات اشتباه به موضوع خوددرمانی اضافه شده و شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه اینستاگرام، این مسئله را تشدید کرده‌اند. پزشکان برای ارائه توصیه‌های درمانی محدودیت‌هایی دارند، اما افرادی که فعالیت پزشکی نمی‌کنند، گاهی ادعاهای عجیب و غریبی مطرح می‌کنند که می‌تواند خانواده‌ها را دچار اشتباه کند.
او با اشاره به نقش هوش مصنوعی در این زمینه گفت: ظهور هوش مصنوعی باعث شده مردم نسبت به موضوع خوددرمانی آگاه‌تر شوند و درباره مصرف هر دارویی بدون نظر پزشک احتیاط بیشتری داشته باشند.
شروین‌بدو درباره مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها نیز تأکید کرد: آنتی‌بیوتیک برای هر بیماری، از جمله سرماخوردگی ساده، توصیه نمی‌شود و خانواده‌ها باید نسبت به مصرف این داروها توجه بیشتری داشته باشند.
سردرد؛ علامتی شایع در کودکان
این فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان درباره علائم عصبی شایع در کودکان نیز گفت: سردرد یکی از علائم شایع است و تا ۶۰ درصد کودکان ممکن است آن را تجربه کنند. حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد سردردها نیز از نوع میگرنی هستند.
او افزود: نوع سردرد در کودکان با بزرگسالان متفاوت است و سردرد می‌تواند یکی از علل غیبت کودکان از مدرسه باشد. اگر سردردها تکرارشونده یا شدید باشند، بررسی‌های تخصصی انجام می‌شود و در صورت نیاز به درمان پیشگیرانه، اقدامات لازم صورت می‌گیرد.
اوتیسم فقط به معنای کاهش هوش نیست
شروین‌بدو درباره اوتیسم نیز گفت: اوتیسم یک اختلال مهم است که با محدودیت در ارتباط اجتماعی و بروز برخی رفتارها و علائم کلیشه‌ای همراه است، اما کودکان مبتلا به اوتیسم الزاماً هوش پایینی ندارند.
او با اشاره به حساسیت‌های حسی این کودکان افزود: ورودی‌های حسی در این کودکان می‌تواند متفاوت باشد و حتی صداها ممکن است برای آنها آزاردهنده باشد. بنابراین افزایش آگاهی خانواده‌ها و جامعه درباره این اختلال اهمیت زیادی دارد.
به گفته این متخصص، در سطح جهان حدود یک کودک از هر ۴۰ کودک مبتلا به اوتیسم است و آمار ایران نیز مشابه آمار جهانی گزارش می‌شود. او گفت روند شناسایی و بروز این اختلال در حال افزایش است.
شروین‌بدو همچنین درباره استفاده کودکان از رسانه‌های دیجیتال اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که می‌تواند در بروز تظاهرات این اختلال نقش داشته باشد، مواجهه زودهنگام با رسانه‌های دیجیتال است. به همین دلیل انجمن‌های جهانی استفاده از صفحه‌نمایش‌های دیجیتال را برای کودکان زیر ۲ سال توصیه نمی‌کنند. در سنین ۲ تا ۵ سال نیز استفاده باید بسیار محدود و ترجیحاً یک تا یک‌ونیم ساعت در روز و با محتوای آموزشی باشد و پس از آن می‌توان زمان استفاده را به تدریج افزایش داد.
یک‌سوم کودکان مبتلا به صرع ممکن است مقاوم به درمان باشند
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره صرع در کودکان نیز گفت: شیوع تشنج و صرع در کودکان حدود ۳ تا ۷ در هزار است و براساس آمارهای جهانی، حدود یک‌سوم کودکان مبتلا ممکن است به درمان مقاوم باشند.
او همچنین بر ضرورت توجه بیشتر به اختلالات یادگیری تأکید کرد و گفت: در این زمینه باید ارتباط بیشتری میان نظام سلامت و آموزش و پرورش شکل بگیرد.
شروین‌بدو با بیان اینکه نباید به کودکان دارای اختلال یادگیری برچسب کم‌هوشی زده شود، افزود: برخی اختلالات خواندن و نوشتن ممکن است در کودکانی دیده شود که از هوش بالایی برخوردارند. بنابراین باید از برچسب‌زنی به این کودکان پرهیز و توجه به نیازهای آموزشی و درمانی آنها بیشتر شود.
بهداشت دهان کودکان به فرهنگ خانواده مربوط است
دکتر محمد زنوزی‌راد، دبیر انجمن پزشکان کودکان ایران هم در ادامه این نشست خبری درباره وضعیت سلامت دهان و دندان کودکان عنوان کرد: براساس وضعیت بهداشت دهان و دندان کودک می‌توان به فرهنگ و سبک زندگی خانواده کودک پی برد.
او با بیان اینکه سلامت دهان کودکان از شاخص‌های مهم سلامت خانواده است، تصریح کرد: دندان شیری، دندان آزمایشی نیست و سلامت این دندان‌ها از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است؛ چرا که بر ساختار دهان، شکل‌گیری صورت و سلامت دندان‌های آینده اثر می‌گذارد.
این پزشک با بیان اینکه توجه به روز کودک حائز اهمیت قلمداد می‌شود، گفت: روز کودک، فرصت مناسبی برای توجه جدی‌تر به عدالت، آموزش و سلامت کودکان به شمار می‌رود. این روز برای توجه به کودکان به‌ویژه کودکان شرایط خاص مانند کودکان کار و کودکان درگیر جنگ می‌تواند مهم باشد.
دبیر انجمن پزشکان کودکان ایران درباره ضرورت ارتقای سواد سلامت تصریح کرد: علاوه بر توجه به افزایش سواد سلامت، می‌بایست از اطلاعات نادرست اجتناب کرد. اگر اطلاعات دقیق، شفاف و به‌روز سلامت را در اختیار مردم قرار ندهیم، منابع غیررسمی و غیرقابل نظارت نسبت به گسترش اطلاعات غلط اقدام خواهند کرد. رسانه‌ها باید در کنار انجمن‌های علمی و وزارت بهداشت، منبعی معتبر برای آموزش سلامت جامعه باشند.
زنوزی با بیان اینکه بخش مهمی از سلامت روان و شخصیت انسان پیش از پنج سالگی شکل می‌گیرد، گفت: اگر این موضوع را جدی بگیریم، باید برنامه‌ریزی‌های آموزشی را بازنگری کنیم. همچنین به جای اینکه از عبارت «انسان، محور توسعه است» از عبارت «کودک، محور توسعه است» استفاده کنیم.
او با بیان اینکه آموزش پزشکی باید آینده‌نگر شود، تصریح کرد: پزشکانی که این روزها تربیت می‌کنیم، سال‌های آینده وارد چرخه ارائه خدمت می‌شوند. به طور قطع، جامعه طی چند سال آینده تغییر می‌کند؛ بنابراین آموزش پزشکی باید مبتنی بر آینده‌پژوهی باشد و مولفه‌هایی مانند هوش مصنوعی و تغییرات فناوری را جدی قلمداد کند.
منبع: همشهری
