جام جم آنلاین – به گزارش پایگاه خبری ـ تحلیلی رادیو گفت‌وگو، برنامه «از من بپرس» با موضوع جرایم فضای مجازی و کلاهبرداری آنلاین و با حضور سرگرد بهنام مالمیر، کارشناس ارشد پیشگیری از جرایم سایبری پلیس فتا، به روی آنتن رفت.
مالمیر با تبریک هفته انتظامی به تشریح گستره تخلفات مجازی پرداخت و گفت: هم‌راستا با توسعه خدمات الکترونیک، جرایم دنیای واقعی نظیر سرقت، کلاهبرداری، تهدید و قاچاق نیز در بستر اینترنت و رایانه شبیه‌سازی شده است؛ مهم‌ترین تفاوت این است که مجرمان در فضای غیرحضوری با سوءاستفاده از هویت‌های پنهان و جلب اعتماد نادرست کاربران، در پی انگیزه‌های مالی و برداشت غیرمجاز از حساب‌های بانکی هستند.
وی با هشدار نسبت به پیامک‌ها و لینک‌های آلوده اظهار کرد: سودجویان پیام‌های جعلی حاوی لینک‌های مخرب را با عناوینی مانند «آگهی استخدام»، «عکس یادگاری» یا «سامانه ثنا و ابلاغ الکترونیک قضایی» در شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها ارسال می‌کنند؛ به محض کلیک کاربر، فایلی با پسوند APK نصب شده و با دسترسی به پیامک‌ها و دفترچه تلفن، حساب بانکی قربانی تخلیه و از شماره او برای آلوده‌سازی دیگران پیامک ارسال می‌شود.
این کارشناس پلیس فتا درباره نحوه تشخیص سامانه‌های رسمی افزود: پیامک‌های معتبر قضایی صرفاً با سرشماره متنی «عدل‌ایران» (ADLIRAN) ارسال می‌شوند و ارسال این‌گونه ابلاغیه‌ها با شماره‌های شخصی یا در بستر برنامه‌هایی مانند روبیکا و واتساپ کلاهبرداری است؛ همچنین در پیام‌رسان‌های داخلی در صورت کلیک روی لینک، پنجره هشدار امنیتی باز می‌شود که کاربران باید هشدارهای آن را جدی بگیرند.
وی در تشریح اقدامات فوری در صورت آلوده شدن تلفن همراه به بدافزار خاطرنشان کرد: کاربران باید بی‌درنگ ارتباط گوشی با اینترنت را قطع نمایند، از لینک و سرشماره فرستنده اسکرین‌شات بگیرند، برنامه ناشناس و جدید را حذف کرده و با اطلاع‌رسانی به مخاطبان، مانع از فریب دیگران شوند؛ همچنین مرکز فوریت‌های سایبری پلیس فتا به صورت ۲۴ ساعته با شماره ۰۹۶۳۸۰ یا از طریق پایگاه اینترنتی آماده ارائه راهنمایی و مسدودسازی سریع حساب‌هاست.
مالمیر پیرامون کلاهبرداری در فروشگاه‌های اینترنتی و ارسال کالاهای نامرتبط تصریح کرد: برخی کلاهبرداران حتی برای جلب اعتماد، بسته‌های پستی ارسالی را هم‌وزن و هم‌اندازه کالای اصلی مانند گوشی تلفن همراه تنظیم می‌کنند، اما درون آن سنگ یا اشیای بی‌ارزش قرار می‌دهند؛ شهروندان برای مصون ماندن از این ترفند باید از فروشگاه‌های دارای نشان «اینماد» خرید کنند و با کلیک روی نماد اعتماد الکترونیکی، اصالت مشخصات و دامنه سایت را در سامانه enamad.ir تطبیق دهند تا فریب نشان‌های جعلی را نخورند.
وی یادآور شد: خرید از صفحات و کانال‌های بی‌نام‌ونشان در شبکه‌های اجتماعی به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود، اما در صورت خرید، افراد باید از تصویر آگهی، رسید واریز و لحظه باز کردن مرسوله در حضور مأمور پست فیلم و عکس تهیه کنند تا در صورت بروز هرگونه مغایرت، امکان طرح شکایت در دادسرای جرایم رایانه‌ای و تعقیب متهمان میسر باشد.
این کارشناس پلیس فتا با تشریح فرایند ثبت شکایت و ردیابی کلاهبرداری‌های آنلاین گفت: شهروندانی که هدف کلاهبرداری قرار می‌گیرند، باید بلافاصله با در دست داشتن کلیه مستندات از جمله پرینت حساب، تصاویر رسیدهای بانکی و اطلاعات درگاه یا آگهی مربوطه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا دادسرای ویژه جرایم رایانه‌ای مراجعه کنند تا پرونده جهت سیر مراحل فنی به پلیس فتا ارجاع داده شود.
وی افزود: حتی در خریدهای عادی نیز خریداران باید مدارک پرداخت را به مدت چند ماه حفظ کنند؛ چرا که مجرمان در مواردی از حساب افراد بی‌اطلاع به عنوان «حساب واسط» استفاده کرده و پول‌های سرقتی را از این مسیر جابجا می‌کنند که این امر ممکن است اشخاص بی‌گناه را در مظان اتهام قرار دهد.
مالمیر در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو درباره پیامک‌های جعلی که به نام بانک‌ها ارسال می‌شوند تصریح کرد: سیستم بانکی برای ارسال هشدارها یا پیام‌های رسمی تنها از سرشماره‌های مشخص و اختصاصی خود استفاده می‌کند و هرگز پیامک‌های حاوی لینک‌های ناشناس برای نصب یا ارتقای همراه بانک ارسال نمی‌کند؛ کاربران باید اپلیکیشن‌های بانکی را صرفاً از وب‌سایت رسمی خود بانک‌ها یا بازارهای معتبر داخلی دانلود کنند و از باز کردن لینک‌های ارسالی در شبکه‌های اجتماعی جداً بپرهیزند.
وی با هشدار جدی نسبت به فعالیت کانال‌های مدعی سیگنال‌دهی و سبدگردانی رمزارزها خاطرنشان کرد: بازارهای مالی نظیر طلا و ارزهای دیجیتال ذاتاً دارای نوسانات لحظه‌ای و پیش‌بینی‌ناپذیر هستند؛ بنابراین هر کانال، صفحه یا فردی که وعده سود تضمینی و درآمد ثابت ماهیانه می‌دهد، بدون تردید کلاهبردار است و جذب سرمایه در این بسترها به از دست رفتن قطعی دارایی‌های افراد منجر خواهد شد.
این کارشناس پلیس فتا یادآور شد: ورود به بازار ارزهای دیجیتال مستلزم آگاهی کامل و استفاده انحصاری از صرافی‌های مجاز و معتبر داخلی است.
وی در خصوص امنیت خرید از سامانه‌های فروش طلا و سکه مجازی افزود: نوسان قیمت طلا سبب گرایش برخی افراد به خرید طلای ارزان یا مقادیر اندک در سایت‌های نوظهور شده است؛ در این بخش نیز شهروندان باید دقت کنند که تنها به درگاه‌های دارای سابقه و اعتبار مراجعه نمایند، هرچند اولویت همچنان معاملات فیزیکی و مطمئن است.
مالمیر با اشاره به سازوکار احراز اصالت فروشگاه‌های آنلاین تأکید کرد: مرکز توسعه تجارت الکترونیکی با اعطای نماد اعتماد الکترونیکی از یک تا پنج ستاره، صلاحیت و هویت وب‌سایت‌های فروشگاهی را رتبه‌بندی کرده است؛ شهروندان در زمان خرید اینترنتی با کلیک بر روی نشان اینماد در صفحه نخست سایت‌ها، می‌توانند مشخصات صاحب امتیاز را ارزیابی کنند و در صفحات اینستاگرامی نیز با سنجش تناسب شمار دنبال‌کنندگان، تعداد لایک‌ها و کیفیت نظرات کاربران، از دام حساب‌های جعلی دوری گزینند.
منبع: جام جم آنلاین
