رویداد۲۴ | مایکل سی. هوروویتز پژوهشگر ارشد فناوری و نوآوری در شورای روابط خارجی و استاد ریچارد پری و مدیر «پری ورلد هاوس» در دانشگاه پنسیلوانیا یادداشتی در نشریه فارین افرز نوشته در آن می گوید: وقتی ایالات متحده بمباران ایران را آغاز کرد، انتظار داشت بتواند حکومت این کشور را بهسرعت درهم بشکند. در ۲۴ ساعت نخست جنگ، نیروهای آمریکایی و اسرائیلی حدود هزار هدف را مورد حمله قرار دادند. طی ۳۷ روز بعد، ۱۲ هزار هدف دیگر را منهدم کردند و بخش بزرگی از زیرساختهای نظامی ایران را نابود کردند.
این حملات، رهبر جمهوری اسلامی ایران، وزیر دفاع ایران و فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را هدف قرار داد. اما بیش از شش ماه بعد، حکومت ایران نهتنها همچنان پابرجاست، بلکه شاید حتی قدرتمندتر از گذشته شده باشد. تهران بلافاصله مقامهای از دسترفته را جایگزین کرد و به واشنگتن و متحدان منطقهای آن پاسخ داد. همچنین تنگه هرمز را بست؛ اقدامی که باعث افزایش قیمت انرژی در سراسر جهان شد و اهرم سیاسی تازهای برای ایران ایجاد کرد؛ موضوعی که باعث نارضایتی شدید مقامهای آمریکایی شده است.
این پژوهشگر آمریکایی می گوید دلایل مختلفی وجود دارد که توضیح میدهد چرا ایران برخلاف انتظار، عملکرد موفقی داشت. نخست اینکه این کشور مدتها برای حملات احتمالی آمریکا و اسرائیل برنامهریزی کرده بود و آماده بود پس از کشته شدن رهبران ارشد، ساختار حکومتی خود را دوباره بازسازی کند. ایران همچنین توانست با وجود محاصره دریایی آمریکا، کالاهای کافی وارد کند تا اقتصادش کاملاً فرو نپاشد. اما یکی از مهمترین عوامل، ایجاد زرادخانه بزرگی از پهپادها و موشکهای ارزانقیمت اما دقیق بود. این تسلیحات باعث شد حملات متقابل ایران مؤثر باشد و تهران بتواند تنگه هرمز را ببندد؛
اقدامی که در نهایت مانع از تشدید بیشتر درگیری توسط آمریکا شد. ایران با این اقدام، نکتهای گستردهتر را به نمایش گذاشت: دوران چیزی که من آن را «انباشت دقیق» مینامم ــ یعنی استفاده گسترده از سلاحهای ارزانقیمت و هدایتشونده دقیق ــ آغاز شده است. دیگر برای ارتش آمریکا یا هر ارتش دیگری ممکن نیست که در یک جنگ تمامعیار فقط با تعداد کمی سلاحهای فوقپیشرفته و گرانقیمت، دشمن را تحت تأثیر قرار دهد و پیروز شود. کشورهای ضعیفتر اکنون میتوانند با استفاده از حملات گسترده، با قدرتهای نظامی بزرگتر مقابله کنند.
در شرایط فعلی، هزینه حمله کمتر از هزینه دفاع است: قیمت سامانههای رهگیری مؤثر هنوز به سطح قیمت پهپادها و موشکهای تهاجمی نرسیده است. به همین دلیل مقابله با «انباشت دقیق» بسیار پرهزینه است. در نهایت، ارتشها نمیتوانند برای همیشه پهپادهای تهاجمی شاهد-۱۳۶ به ارزش ۳۵ هزار دلار را با موشکهای پاتریوت ۴ میلیون دلاری سرنگون کنند. با وجود این، جنگ ایران نشان میدهد فناوری پیشرفته همچنان اهمیت دارد
بیشتر بخوانید: ۱۰ درس از ماه اول جنگ ایران | شورای آتلانتیک: بحرانی بزرگتر از ۱۹۷۰ در انتظار بازارهای انرژی جهان است اعلامیه هالیوودی در حیاط پنتاگون؛ نمایش قدرت یا اعتراف به ضعف | پهپادهای ارزان ایرانی قواعد بازی در آمریکا را تغییر داد؟
او توضیح داده که جنگ ایران همچنین نشان داد که فناوری پیشرفته همچنان ضروری است. برای مثال، ایالات متحده در حمله به سایتهای ارزشمند ایران موفقیت زیادی داشت، زیرا سامانههای هوش مصنوعی این کشور میتوانند اهداف را سریعتر از گذشته شناسایی و پیشنهاد حمله ارائه کنند. سلاحهای پیشرفته آمریکایی همچنان بسیار سختتر از سلاحهای ارزانقیمت متوقف میشوند و احتمال بیشتری دارد که بتوانند اهداف را با یک حمله نابود کنند. اما جهان از تجربه ایران درس میگیرد؛ همان چیزی که اوکراین پیشتر نشان داده بود: آینده جنگ تا حدی متعلق به «انباشت دقیق» است.
اکنون همه کشورها به سمت تولید و استفاده از تعداد زیادی سامانه تسلیحاتی ارزان و قابل مصرف حرکت خواهند کرد؛ تغییری که ماهیت جنگ و توازن نظامی را دگرگون خواهد کرد. جنگهای آینده، جنگِ تعداد زیاد سلاحهای ارزان است به گفته هورویتز، ایران تنها کشوری نیست که به سمت این مدل جدید جنگ حرکت کرده است. اوکراین نیز در جنگ با روسیه نشان داده که چگونه پهپادهای ارزانقیمت میتوانند در برابر ارتشهای بزرگ و مجهز به سلاحهای پیشرفته، اثرگذاری قابل توجهی داشته باشند.
در گذشته، ارتشهای قدرتمند تلاش میکردند با استفاده از تعداد محدودی سلاح بسیار پیشرفته، مانند هواپیماهای رادارگریز، ناوهای هواپیمابر یا موشکهای گرانقیمت، برتری نظامی خود را حفظ کنند. اما اکنون کشورهایی که منابع مالی یا فناوری محدودتری دارند، میتوانند با تولید تعداد زیادی سامانه ارزانتر، هزینههای دشمن را افزایش دهند و حتی توان نظامی او را تحت فشار قرار دهند. این تغییر به معنای پایان سلاحهای پیشرفته نیست؛ بلکه به معنای تغییر در ترکیب قدرت نظامی است.
آینده جنگ احتمالاً متعلق به ارتشهایی خواهد بود که بتوانند همزمان دو کار انجام دهند: ساخت سلاحهای بسیار پیشرفته برای مأموریتهای حساس و تولید انبوه سامانههای ارزانقیمت برای استفاده گسترده. مشکل دفاع در برابر حملات انبوه
منبع: رویداد 24
