استفاده از سلولهای انفرادی در زندانهای کانادا در سیر صعودی قرار دارد؛ موضوعی که انتقادهای گسترده را درباره بیتوجهی به حقوق بشر زندانیان درپی داشته است. کانادا برای فرار از مسئولیتهای چنین نقضی تلاش میکند با تغییر نام و سوءاستفاده از واژگان، خود را از تیررس انتقادها و اعتراضها دور نگه دارد؛ در همین چارچوب اسامی سلولهای خشک Dry cells (سلولهای فاقد امکانات آب و سرویس بهداشتی) و سلولهای نظارتی observation cells (سلولهای انفرادی بدون اثاثیه که تحت نظارت ۲۴ ساعته از طریق دوربین یا ماموران قرار دارند) بهکار گرفته میشوند.
اگرچه کانادا این سلولها را حبس انفرادی نمینامد، اما استفاده از آنها با تعریف حبس انفرادی در چارچوب قوانین بینالمللی که کانادا نیز آنها را پذیرفته است، مطابقت دارد. مقرراتی که به «قوانین ماندلا» شهرت دارند، حبس انفرادی را بهصورت ۲۲ ساعت یا بیشتر در شبانهروز بدون تماس انسانی معنادار تعریف میکنند و حبس انفرادی طولانیمدت را دورهای بیش از ۱۵ روزِ پیاپی میدانند؛
این قوانین تصریح میکنند که حبس انفرادی باید تنها «در موارد استثنایی و بهعنوان آخرین راهکار» اعمال شود و در مورد زندانیان دارای معلولیتهای جسمی یا روانی که وضعیتشان با چنین اقدامهایی وخیمتر میشود، ممنوع باشد. با این وجود، براساس دادههایی که دفتر روزنامهنگاری تحقیقی به دست آورده است، استفاده از سلولهای نظارتی و سلولهای خشک در کانادا رو به افزایش بوده است.
به گزارش وبسایت دانشکده سلامت عمومی دالا لانا دانشگاه تورنتو کانادا، تعداد دفعات استفاده از سلولهای نظارتی در زندانهای کانادا از ۸۵۹ مورد در سال ۲۰۱۸ به هزار و ۳۱۶ مورد در سال ۲۰۲۴ افزایش یافت که نشاندهنده رشدی ۵۳ درصدی است؛ دادههای خدمات اصلاح و تربیت کانادا CSC نشان میدهد که در مجموع، بین سالهای ۲۰۱۸ تا نوامبر ۲۰۲۵، بیش از ۸ هزار بار از سلولهای نظارتی استفاده شده است. تعداد دفعات استفاده از سلولهای خشک در زندانهای کانادا نیز از ۱۶۰ مورد در سال ۲۰۲۲ به ۲۹۱ مورد در سال ۲۰۲۴ رسید که حاکی از افزایشی ۸۲ درصدی است؛
در بازه زمانی بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴، نزدیک به ۷۰۰ بار از سلولهای خشک استفاده شده است. در کانادا، امکان استفاده از سلولهای نظارتی و خشک برای مدتزمان نامحدود وجود دارد. هاوارد ساپرز، بازرس پیشین امور اصلاح و تربیت و رئیس کنونی انجمن آزادیهای کانادا، گفت: واقعا اهمیتی ندارد که خدمات اصلاح و تربیت چه نامی بر این سلولها، واحدها یا بخشها میگذارد؛ واقعیت امر این است که سازوکار آنها شبیه به جداسازی یا حبس انفرادی است؛ بهطوری که افراد حبس میشوند و در سلولهایشان اغلب ۲۴ ساعت شبانهروز و گاهی ۲۲ یا ۲۳ ساعت محبوس میمانند.
وی تصریح کرد: اینکه عبارت حبس انفرادی در قوانین ما وجود ندارد، به این معنا نیست که در عمل چنین حبسی رخ نمیدهد به گفته ساپرز، در سلولهای تحتنظر و دیگر بخشهای ویژهی زندانها که به افرادی اختصاص دارد که حضورشان در میان جمعیت عمومی زندانیان خطرناک تلقی میشود، با زندانیان فدرال کانادا به شیوهای برخورد میشود که خارج از چارچوبهای رسمی و ثبتشده است.
سازمان خدمات اصلاح و تربیت کانادا اعلام کرده است که استفاده از تدابیر برای زندانیان باید بهشکل مناسب، انسانی و با نظارت دقیق صورت گیرد و تنها زمانی به کار رود که اقدامهای محدودکننده کمتر، برای مدیریت خطر قریبالوقوع آسیب به خود یا خودکشی کافی نباشند.
لارنس کوته، سخنگوی این سازمان، اظهار کرد: زندانها ارزیابیهای تیم سلامت و بازبینی پروندهها را برای این موارد انجام میدهند، اما تصمیم نهایی بر عهده رئیس زندان است. دانشکده سلامت عمومی دالا لانا دانشگاه تورنتو کانادا به ۵۳ ویدیو، حدود ۵ ساعت فیلم که در داخل و اطراف سلولهای نظارتی فیلمبرداری شده بود، دست یافت؛ این ویدیوها نشان میدهند که چگونه از سلولها استفاده میشود و از چه نیرویی مانند کتک زدن و دستبند زدن، اسپری فلفل یا بستن برای مدیریت رفتار زندانیان در حین انتقال به و از این سلولها استفاده میشود. خدمات اصلاحی کانادا و سخنگوی وزیر امنیت عمومی کانادا، از اظهارنظر در این باره خودداری کردند. به درخواستهای مصاحبه پاسخ نداد.
بیشتر بخوانید: نگرانی سازمان ملل از حبس بیش از حد بومیان در زندانهای کانادا ثبت بیش از ۲ هزار مورد مرگومیر در زندانهای کانادا
سهم نامتناسب زندانیان بومی در حبس سلولهای انفرادی در عین حال، بررسیها نشان داد که زندانیان بومی بیشتر از زندانیان سفیدپوستان در سلول نظارتی قرار میگیرند. تعداد مردان بومی که سالانه در سلولهای نظارتی قرار میگیرند، بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ بیش از ۲ برابر شده و از ۲۸۴ نفر به ۶۷۴ نفر رسیده است، دورهای که در طی آن تعداد مردان سفیدپوستی که در سلولهای مراقبت قرار میگیرند، حدود ۵.۶ درصد افزایش یافته و از ۳۷۶ نفر به ۳۹۷ نفر رسیده است. همچنین تفاوتهای قابل توجهی بین زندانها وجود دارد؛ زندانی که بیشترین استفاده از سلولهای مراقبت را دارد، زندانی است که برای رفع نیازهای زندانیان بیمار روانی طراحی شده است: مرکز روانپزشکی منطقهای سسکتون.
شرایط تحقیرآمیز در حبس انفرادی در کانادا در سال ۲۰۲۱، دادگاهی در نوا اسکوشیا سلولهای خشک را نوعی «شکل خاص از حبس انفرادی» تشخیص داد؛ این حکم پس از آن صادر شد که زنی بیش از ۱۵ روز را در چنین سلولی گذراند؛ درپی آن حکم، استفاده از سلولهای خشک در سطح فدرال محدودتر شد. ساپرز گفت: گسترش اشکال غیررسمی جداسازی و انزوا، مانند تحت نظارت قرار دادن و استفاده از سلولهای خشک، ممکن است ناشی از نوعی ذهنیت در سیستم اصلاح و تربیت باشد که میخواهد با سادهترین روش ممکن به خطرات امنیتی فوری رسیدگی کند؛
یا اینکه بسیار محتمل است که این واکنشی سیستمی به فشار کاری بیش از حد، بار سنگین وظایف، تراکم جمعیت و کمبود منابع باشد. رئیس انجمن جان هاوارد، سازمان غیرانتفاعی که بر رویکردهای انسانی در قبال جرم تمرکز دارد، خواستار ممنوعیت این نوع جداسازی و انزوا برای افراد مبتلا به بیماریهای روانی شدید است. وی گفت که اختصاص بخشهایی از زندان به افراد آسیبپذیر میتواند جایگزینی برای قرار دادن آنها در انزوا باشد؛ هرچند این کار نیازمند کارکنان بیشتر و فضای اختصاصی است.
شرایط حبس در سلولهای انفرادی در زندانهای کانادا از منظر زندانیان و کارشناسان مختلف تحقیرآمیز توصیف شده است. منتقدان میگویند که این نوع حبسها و نحوه برخورد با زندانیان در چنین شرایطی کرامت انسانی را از بین میبرد. انتهای پیام/
منبع: خبرگزاری میزان
