جام جم آنلاین – DAILY MAIL نوشت: این خطر در برخی انواع و دوزهای درمان خوراکی بیشتر گزارش شده است در حالی که درمانهای پوستی مانند چسب و ژل هورمونی با افزایش مشابه خطر لخته خون همراه نبودهاند.هورموندرمانی جایگزین (HRT) یک روش درمانی است که برای تسکین علائم ناشی از عدم تعادل یا کمبود هورمونها، به ویژه در دوران یائسگی در زنان، استفاده میشود.این درمان میتواند به شکل قرص یا از طریق پوست و به صورت چسب و ژل و اسپری هورمونی مصرف شود.یک مطالعه گسترده روی زنان یائسه نشان داده است که مصرف HRT خوراکی با افزایش ۶۰ درصدی خطر لخته شدن خون ارتباط دارد.
پژوهشگران همچنین تفاوتهایی را بر اساس نوع درمان و مقدار مصرف پیدا کردهاند. خطر لخته خون با HRT خوراکیبر اساس یافتههای این پژوهش مصرف HRT خوراکی با افزایش ۶۰ درصدی میزان بروز لخته خون همراه بود. این افزایش خطر هم در درمانهای حاوی استروژن به تنهایی و هم در درمانهای ترکیبی استروژن و پروژستوژن مشاهده شد.لخته خون زمانی ایجاد میشود که تودهای از سلولهای خونی و پروتئینها داخل رگ تشکیل شود و جریان خون را مختل کند.اگر لخته در یک رگ عمقی ایجاد شود ممکن است از محل خود جدا شود و به ریه برسد.
این اتفاق میتواند به آمبولی ریه منجر شود که یک وضعیت بالقوه مرگبار است.لختههای ایجادشده در گردش خون همچنین میتوانند جریان خون و اکسیژنرسانی به مغز یا قلب را مختل کنند و خطر سکته مغزی یا حمله قلبی را افزایش دهند.
تفاوت قرص با چسب و ژل هورمونییکی از یافتههای مهم مطالعه تفاوت میان HRT خوراکی و درمانهای هورمونی از طریق پوست بود.بر اساس نتایج پژوهش درمانهایی که از طریق پوست وارد بدن میشوند مانند چسب و ژل و اسپری هورمونی با همان افزایش خطر لخته خون که در درمان خوراکی دیده شد همراه نبودند.پژوهشگران توضیح دادهاند که استروژن خوراکی پس از بلع وارد کبد میشود و میتواند تولید برخی پروتئینهای مرتبط با انعقاد خون را افزایش دهد. در درمانهای پوستی هورمون از طریق پوست وارد جریان خون میشود و از عبور اولیه از کبد جلوگیری میکند.
مدت مصرف HRT چه تاثیری دارد؟در این مطالعه زنانی که کمتر از یک سال HRT دریافت کرده بودند نیز با افزایش خطر لخته خون مواجه بودند. این افزایش خطر در زنانی که بیش از پنج سال از درمان استفاده کرده بودند نیز مشاهده شد.پژوهشگران همچنین میزان مصرف روزانه را بررسی کردند. حتی دوزهای کمتر از یک میلیگرم نیز در این بررسی با افزایش قابل توجه خطر لخته خون همراه بودند.
دوزهای بالاتر و خطر سکته و حمله قلبینتایج مطالعه درباره دوزهای بالاتر HRT خوراکی نیز قابل توجه بود.مصرف روزانه بیش از یک میلیگرم HRT برای بیش از پنج سال با افزایش ۸۰ درصدی خطر حمله قلبی و سکته مغزی ارتباط داشت.در زنانی که بیش از یک سال از دوز بالای HRT استفاده کرده بودند افزایش خطر حمله قلبی حدود ۴۰ درصد و افزایش خطر سکته مغزی حدود ۵۰ درصد گزارش شد.با این حال پژوهشگران تأکید کردهاند که این افزایش خطر در زنانی که دوز کمتر از یک میلیگرم دریافت میکردند مشاهده نشده بود.
چرا نوع HRT اهمیت دارد؟HRT انواع مختلفی دارد و میزان خطر نیز میتواند بر اساس نوع هورمون و روش مصرف متفاوت باشد. مطالعات پیشین نیز ارتباط میان HRT خوراکی و افزایش خطر لخته خون را بررسی کردهاند و شواهدی درباره خطر کمتر درمانهای پوستی نسبت به انواع خوراکی وجود دارد.به همین دلیل پژوهشگران بر اهمیت انتخاب نوع درمان و مقدار مصرف متناسب با شرایط هر فرد تأکید کردهاند.البته این یافتهها به معنای ممنوع بودن HRT یا ضرورت قطع خودسرانه دارو نیست. انتخاب نوع درمان باید بر اساس شرایط فردی و سابقه پزشکی و عوامل خطر توسط پزشک انجام شود.
HRT چه فوایدی دارد؟درمان جایگزینی هورمون میتواند برای کنترل برخی علائم یائسگی مورد استفاده قرار گیرد. مطالعات مختلف همچنین ارتباط این درمان با کاهش گرگرفتگی و پیشگیری از پوکی استخوان را بررسی کردهاند.در عین حال آثار HRT بر سلامت قلب و عروق و همچنین خطر برخی بیماریها به نوع درمان و سن و زمان شروع آن و شرایط فرد بستگی دارد. به همین دلیل نمیتوان نتایج یک مطالعه را به تمام زنان مصرفکننده HRT تعمیم داد. پژوهشهای جدید نیز همچنان در حال بررسی تفاوت میان انواع درمان هورمونی هستند.
یک نکته مهم درباره این مطالعهاین پژوهش بر پایه اطلاعات ثبتشده پزشکی انجام شده است و ارتباط میان نوع مصرف HRT و برخی پیامدهای قلبی عروقی را بررسی کرده است. چنین مطالعاتی میتوانند ارتباط آماری میان دو عامل را مشخص کنند اما لزوماً به تنهایی ثابت نمیکنند که دارو مستقیماً باعث ایجاد هر مورد لخته خون یا سکته شده است.
منبع: جام جم آنلاین
