به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، آیین آغاز سال تحصیلی حوزههای علمیه خواهران و جامعهالزهرا(س) با حضور آیتالله علیرضا اعرافی، مدیر حوزههای علمیه و رئیس شورای سیاستگذاری حوزههای علمیه خواهران، حجتالاسلام والمسلمین هاشمی، دبیر شورای سیاستگذاری حوزههای علمیه خواهران، مرتضی حیدری، معاون سیاسی استاندار قم، حجتالاسلام والمسلمین مهدی علیزاده، مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور، سیده زهره برقعی، مدیر جامعهالزهرا(س) و جمعی از اساتید و طلاب در سالن آیتالله شرعی مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران در قم برگزار شد.
در این مراسم، سخنرانان بر ضرورت تربیت طلبهای برخوردار از دانش عمیق دینی، تهذیب و تقوا، مهارتهای کاربردی، قدرت تحلیل مسائل اجتماعی و توانایی حضور مؤثر در عرصههای فرهنگی، رسانهای، علمی و اجتماعی تأکید کردند. آیتالله علیرضا اعرافی، رئیس شورای سیاستگذاری حوزههای علمیه خواهران، با اشاره به نقشآفرینی بانوان طلبه در تحولات و حوادث اخیر اظهار داشت: بانوان حوزههای علمیه در حوادث اخیر صفحهای زرین در تاریخ کنشگری اجتماعی و انقلابی حوزههای خواهران رقم زدند و این نقشآفرینی در تاریخ حوزههای علمیه ماندگار خواهد بود.
وی با گرامیداشت هفته دفاع مقدس و یاد شهدای دفاع مقدس و جنگ اخیر و همچنین تسلیت ارتحال آیتالله شبیری زنجانی، حضرت فاطمه زهرا(س) را الگوی برجسته زن در مکتب اهلبیت(ع) دانست و افزود: حوزههای علمیه خواهران از این جایگاه متعالی و رسالتمدار هویت مییابند و آغاز سال تحصیلی فرصتی برای بازخوانی و پاسداشت این هویت و عهد ولایی است. زن و خانواده؛ مأموریت ویژه حوزههای خواهران رئیس شورای سیاستگذاری حوزههای علمیه خواهران با تشریح مأموریتهای این حوزهها تصریح کرد: حوزههای علمیه خواهران دو رسالت دارند؛
نخست رسالت عمومی حوزه که همان فراگیری، تولید، ترویج و نشر علوم اسلامی است و در این زمینه میان زن و مرد تفاوتی وجود ندارد و دوم، رسالت ویژه در حوزه زن و خانواده است. آیتالله اعرافی خاطرنشان کرد: حوزههای علمیه خواهران باید در همه عرصههای علوم اسلامی از جمله اعتقادات، حدیث، تفسیر، فقه و اخلاق حضور فعال داشته باشند و در کنار آن، در حوزه زن و خانواده نقش ویژه و پرچمدارانه خود را ایفا کنند.
وی با اشاره به پیشینه حضور بانوان در عرصه علم و معارف اسلامی گفت: در طول تاریخ اسلام، بانوان بسیاری در عرصه دانش، روایت، تعلیم و هدایت جامعه نقش داشتهاند و این پیشینه علمی و معرفتی، پشتوانه مهم حوزههای علمیه خواهران است. رئیس شورای سیاستگذاری حوزههای علمیه خواهران این نهاد را مجموعهای نوپا با پشتوانهای تاریخی دانست و بیان کرد: حوزههای علمیه خواهران در شکل امروزی خود سابقهای حدود چند دهه دارند و به همین دلیل خشتهای نخست این نهادسازی همچنان در حال گذاشته شدن است.
وی افزود: همه کسانی که در این مسیر تلاش میکنند، در پایهگذاری و آینده این نهاد سهیم هستند. آیتالله اعرافی با تأکید بر ضرورت رویکرد راهبردی و برنامهمحوری در حوزههای علمیه خواهران اظهار داشت: برنامهها باید بر اساس اسناد میانمدت و پنجساله دنبال شود و در صورت وجود اشکال، مدیران و بدنه حوزه در اصلاح و تکمیل آنها مشارکت کنند. وی ارتباط میان ستاد و مدارس را ضروری دانست و تأکید کرد: طراحیهایی که در قم انجام میشود باید با بازخوردگیری از میدان، مدارس و استانها همراه باشد و اگر این ارتباط قطع شود، نشانه وجود خلل و ضعف در برنامهریزی خواهد بود.
رئیس شورای سیاستگذاری حوزههای علمیه خواهران همچنین بر توجه همزمان به ابعاد علمی، اخلاقی، تهذیبی و اجتماعی تأکید کرد و گفت: نباید رشد یک بخش به قیمت غفلت از بخشهای دیگر باشد، بلکه باید میان ابعاد مختلف تربیتی و علمی توازن برقرار شود. آیتالله اعرافی حفظ سنتهای حوزههای علمیه را از دیگر ضرورتهای این مجموعه دانست و خاطرنشان کرد: در کنار استفاده از تجربههای جدید، نباید گنجینه هزار ساله حوزه و آداب و سنن آن نادیده گرفته شود.
وی افزود: حوزههای علمیه خواهران باید با این درخت تناور تاریخی پیوند داشته باشند و در عین بهرهگیری از تجربههای جدید، ارتباط خود را با میراث حوزوی حفظ کنند. وی همچنین بر همگرایی و همافزایی حوزههای خواهران با دیگر مجموعههای علمی و حوزوی تأکید کرد و گفت: حوزههای علمیه خواهران باید حلقهای از زنجیره کنشگری حوزوی و اجتماعی باشند و جایگاه خود را در این منظومه بهدرستی ایفا کنند.
از میدان اجتماعی تا عرصه بینالملل رئیس شورای سیاستگذاری حوزههای علمیه خواهران با اشاره به تحولات بینالمللی و جنگ اخیر اظهار داشت: حوزهها در شرایط جدید باید علاوه بر ترمیم و جبران برخی کاستیهای آموزشی، نقش خود را در میدانهای فکری، علمی و بینالمللی نیز ایفا کنند. وی رویکرد انقلابی و کنشگری اجتماعی را از دیگر محورهای مورد توجه حوزههای علمیه خواهران برشمرد و بر حضور فعال آنان در عرصههای اجتماعی، فرهنگی، دانشگاهی و آموزش و پرورش تأکید کرد.
آیتالله اعرافی نخبهپروری را یکی از ضرورتهای حوزههای علمیه خواهران عنوان کرد و افزود: حوزه باید در کنار تربیت کارشناس و کنشگر اجتماعی، زمینه تربیت فقیه، فیلسوف، مفسر، محدث و صاحبنظر در علوم انسانی اسلامی در تراز بالا را فراهم کند. وی با تأکید بر اهمیت تربیت حضوری و ارتباط مستقیم استاد و طلبه تصریح کرد: این ارتباط باید در نظام آموزشی حوزه حفظ و تقویت شود.
رئیس شورای سیاستگذاری حوزههای علمیه خواهران در پایان بر تقویت جایگاه حوزههای خواهران متناسب با ظرفیت و نقش این مجموعه تأکید کرد و ابراز امیدواری کرد با فراهم شدن امکانات لازم، برنامههای مصوب در زمینه حمایت از استادان و طلاب اجرایی شود.
طلبه تراز باید علم را با تهذیب و تقوا همراه کند حجتالاسلام والمسلمین مهدی علیزاده، مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور نیز در این مراسم با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای جنگهای تحمیلی، بهویژه قائد شهید و شش طلبه شهید میناب، اظهار داشت: حوزههای علمیه امروز در میدان ارزشمند، خطیر و سرنوشتسازی قرار دارند و طلاب باید میراثدار خون شهدا باشند. وی با اشاره به حدیث «مداد العلماء افضل من دماء الشهدا» افزود: مرکب عالم زمانی میتواند با خون شهید برابری کند که علم با طهارت روح همراه باشد؛
چراکه بدون توجه به آرمانهای ملکوتی قرآن و سنت، دانش به تنهایی نمیتواند رسالت حوزه را محقق کند. مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور با استناد به فرمایش امام صادق(ع) مبنی بر اینکه «العلم نور یقذفه الله فی قلب من یشاء» خاطرنشان کرد: علم نور الهی است و برای دریافت این نور باید میان عالم و آنچه فرا میگیرد، مجانست روحی و کیفی ایجاد شود. حجتالاسلام والمسلمین علیزاده با تأکید بر ضرورت پیوند علم و تهذیب اظهار داشت: دریافت فیض الهی نیازمند پاکی ظرف دل است و تفاوت حوزه علمیه شیعه در پیوند علمآموزی با طهارت روح و تهذیب نفس است.
وی تصریح کرد: اگر دانشورزی با خودسازی همراه نباشد، نهتنها راهگشا نخواهد بود، بلکه میتواند برای انسان مضر و وبال شود. مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور سه مؤلفه اساسی را برای شکلگیری «طلبه تراز» مورد توجه قرار داد و گفت: نخستین مؤلفه، برخورداری از دانش مفید و دومین مؤلفه، مسلح شدن به سلاح تهذیب و تقواست تا طلبه بتواند منادی پیام وحی باشد. وی ادامه داد: طلبه باید به جایگاهی برسد که مسیر زندگی، نوشتار و سخنانش موجب توجه مردم به حقیقت و معنویت شود و دیگران با مشاهده رفتار او، زیباییهای معنوی و ملکوت را به یاد آورند.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده همچنین اظهار داشت: عناوینی همچون «آیتالله» و «حجتالاسلام» زمانی حقیقت خود را نشان میدهند که انسان از خودخواهی و وابستگیهای نفسانی رها شده باشد. طلبه باید برای نقشآفرینی در عرصههای جدید آماده باشد مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور آمادگی برای ایفای نقش در عرصه تمدنی را از دیگر مؤلفههای طلبه تراز دانست و تأکید کرد: طلبه باید خود را سرباز تمدن نوین اسلامی بداند. وی با اشاره به تحولات جهان و حوادث غزه اظهار داشت: تمدن غربی امروز در وضعیت سقوط قرار گرفته و چهره واقعی آن برای مردم جهان آشکار شده است؛
بهویژه حمام خونی که در غزه به راه انداختهاند، موجب شده این تمدن از چشم بخشی از مردم جهان بیفتد و آنان به دنبال جایگزینی جدید باشند. حجتالاسلام والمسلمین علیزاده افزود: اگر سکولاریسم و تمدن غرب پذیرفته نیست، این پرسش مطرح است که چه چیزی باید جایگزین آن شود؛ آیا جز اسلام نورانی با قرائت مکتب اهلبیت(ع) و آموزههای وحیانی، جایگزینی وجود دارد؟ وی تصریح کرد: وظیفه ما این است که معارف اسلام و مکتب اهلبیت(ع) را در قالب یک تمدن عرضه کنیم و طلبه تراز باید خود را برای نبردهای نرم و معارضههای ایدئولوژیک آماده سازد.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور خاطرنشان کرد: در نهایت، مکتبی میتواند در مصاف گفتمانها و مکاتب موفق باشد که بتواند عقلانیت انسان امروز را به سوی خود جلب کند؛ از این رو باید صدای رسای اسلام اهلبیت(ع) باشیم و پیام این مکتب را با بیانی فطرتپسند، برهانی، خردپسند و عقلانی به انسانهای تشنه حقیقت برسانیم.
وی شناخت نسل جوان را از دیگر الزامات طلبه تراز دانست و اظهار داشت: طلبه باید بتواند نیازها، دغدغهها و نظام حساسیتهای جوانان امروز را شناسایی کند و در کنار آن، رقبای ایدئولوژیک را نیز بهدرستی بشناسد تا بتواند پیام وحی را به گوش انسانهای دغدغهمند برساند.
نقش طلبه خواهر باید از تحصیل معارف تا حل مسائل جامعه امتداد یابد سیده زهره برقعی، مدیر جامعهالزهرا(س)، نیز در این مراسم با تأکید بر ضرورت تحول در آموزش و تربیت طلاب خواهر گفت: جامعهالزهرا(س) و حوزههای علمیه خواهران باید آیینهای شفاف از عمل به گفتمان امامین انقلاب و رهبر انقلاب در زمینه مرجعیت علمی بانوان، پرورش و بالندگی حوزه زن و خانواده، ارائه الگوی سبک زندگی مؤمنانه و ماهرانه و حضور مؤثر بانوان در ساخت تمدن نوین اسلامی باشند.
وی افزود: بانوان طلبه میتوانند در عرصههای تبلیغ و ترویج معارف دینی، پژوهش و پاسخگویی به شبهات، تربیت نسل، تحکیم بنیان خانواده و همچنین فعالیت در فضای مجازی و رسانه، نقش مؤثری در تحکیم بنیانهای اعتقادی جامعه ایفا کنند. مدیر جامعهالزهرا(س) با اشاره به برخی مسائل نظام آموزشی حوزههای علمیه اظهار داشت: نظام کنونی آموزش حوزهها با وجود غنای علمی، عمدتاً بر انتقال محتوای درسی، حافظهمحوری و گاهی نمرهمحوری متمرکز است و کمتر به پرورش مهارتهای مؤثر و کاربردی، کارآمدسازی و اثربخشی چندساحتی طلاب در عرصههای مختلف توجه شده است.
برقعی ادامه داد: این کاستی موجب شده است برخی طلاب دانشآموخته، با وجود برخورداری از دانش عمیق دینی، در مواجهه با مسائل واقعی جامعه از توان کافی برای حل مسئله، اقناع مخاطب، پاسخگویی به شبهات و نقشآفرینی تمدنی برخوردار نباشند. وی با قدردانی از تلاشهای انجامشده در سالهای گذشته تصریح کرد: لازم است با احیای میراث و تراث حوزه و روشهای آن و تلفیق این میراث با سبکهای نوین، مختصات این مسیر با نگاه تحولی و بر اساس منویات رهبر انقلاب و مبانی تحولی لازم تغییر کند.
گذار از حافظهمحوری به مهارتمحوری مدیر جامعهالزهرا(س) گفت: نظام پیشنهادی جدید درصدد است طلاب حوزه را به عنوان تمدنسازان فردا و متناسب با استعدادها و توانمندیهای متفاوت آنان تربیت کند؛ افرادی که علاوه بر تسلط علمی و قابلیتهای اخلاقی و تربیتی، از مهارتهای پژوهشی، تبلیغی، فرهنگی، ارتباطی، مشاورهای، کنشگری و مدیریتی برخوردار باشند. وی با تأکید بر اینکه دعوت به خدا باید همراه با بصیرت باشد، اظهار داشت: طلاب باید بیاموزند چگونه با زبان روز، منطق قوی و اخلاق حسنه، پیام دین را به جامعه منتقل کنند.
برقعی افتتاح سال تحصیلی را فرصتی برای بازنگری در مأموریتها، شناخت دقیقتر نیازهای جامعه و برنامهریزی برای افزایش اثربخشی حوزههای علمیه خواهران دانست و افزود: حوزه در کنار تعلیم و تعمیق معارف دینی، وظیفه دارد زمینه حضور آگاهانه و مؤثر بانوان دینشناس را در خانواده و جامعه فراهم کند. وی با اشاره به مسائل حوزه خانواده، تربیت نسل، هویت دینی، ارتباطات اجتماعی و فضای رسانهای خاطرنشان کرد: پاسخگویی به این مسائل به دانش ریشهدار نیاز دارد، اما دانش بهتنهایی کافی نیست و باید آموختههای حوزوی را به فهم مسئله، گفتوگوی مؤثر و اقدام سنجیده تبدیل کنیم.
تأکید بر بازنگری در سرفصلها و نظام ارزشیابی مدیر جامعهالزهرا(س) تمرکز بر پرورش تفکر و عقل، مدیریت خودآگاهی، مدیریت دانش، مدیریت فرهنگی و اجتماعی، مدیریت اخلاقی و مدیریت کنشگری را از الزامات این مسیر دانست و گفت: دستیابی به الگوی راهبردی و راهبری خانواده و همچنین دختران و بانوان کشور در طیفهای مختلف، از انتظارات مهم این مسیر است و نهاد علم و نهادهای فرهنگی از جمله حوزههای علمیه خواهران و جامعهالزهرا(س) در تحقق آن نقش عمدهای دارند.
وی بازنگری در سرفصلها و تدوین متون، تغییر بینش و ارتقای رویکرد و سلوک سیاستگذاران، برنامهریزان، کادر علمی، کادر اجرایی و طلاب را از اولویتهای مسیر تحول دانست و بر تدبیر کاربینی و کارورزیهای مؤثر و بازتعریف علمسنجی و نظام ارزشیابی کیفی تأکید کرد. برقعی همچنین پیگیری روند امتداد فرهنگی و اجتماعی دانش و مهارتهای حوزوی، ایجاد هویتهای جمعی، بهینهسازی حرکتهای تشکیلاتی، اعتباربخشی به تشکلهای طلبگی و تقویت شبکههای همافزا را ضروری دانست.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده برای تربیت چندوجهی طلاب اظهار داشت: ارتباطات مؤثر با وزارت آموزش و پرورش در اجرای برنامه پنجساله همکاریهای حوزه و آموزش و پرورش، تلاش برای تحقق سند تحول بنیادین آموزش و پرورش با طرح نیلوفرانه مرکز مدیریت حوزههای خواهران و طرح حسیبای جامعهالزهرا(س) و تقویت نگرشهای فطری و مهارتی برای طلبهمعلمها از جمله این اقدامات است. مدیر جامعهالزهرا(س) افزود: تلاش برای متبحر شدن بانوان طلبه توانمند در هنرهای ادبی، رسانهای، دیجیتال و تجسمی با هدف تربیت طلبه هنرمند و طلبه کنشگر رسانه، از دیگر زمینههای مورد توجه است.
توسعه شبکههای تبلیغی و مهارتی بانوان طلبه برقعی همچنین به تمرکز بر تربیت مبلغ مشاور از ایام جنگ ۱۲ روزه، شبکه سفیران مبلغ عمومی و تخصصی کودک و نوجوان، توافقات کاربردی با سازمان هلال احمر برای آموزش تخصصی مبلغ امدادگر و طراحی و تمرکز بر تربیت مبلغان متبحر در پژوهش و پژوهشگران دارای قابلیت تبلیغ اشاره کرد.
وی شبکه مبلغان مسجدمحور و محلهمحور، احیای مدل تبلیغی تربیتی با محوریت مساجد، شبکه احیاگران جلسات خانگی قرآن و شبکه مبلغان دانشجویی را از دیگر اقدامات و ظرفیتهای قابل توسعه برشمرد و تأکید کرد: امتداد فرهنگی اجتماعی طلاب و تربیت چندمنظوره آنان باید در ایام پساجنگ و متناسب با اقتضائات جدید، با اهتمام بیشتر، خلاقانه و نوآورانه دنبال شود.
مدیر جامعهالزهرا(س) بر ضرورت ایفای نقش بانوان توانمند در مسیر حکمرانی کشور تأکید کرد و گفت: دغدغهمندیم که سربازان خوب و بانوان تراز و تمدنساز مطابق با الگوی سوم زن برای تحقق منویات رهبر انقلاب و امام معظم شهید، پیرامون حوزههای علمیه باشیم. وی افزود: عزمی راسخ داریم تا آینده حوزههای علمیه خواهران و جامعهالزهرا(س) و ایران اسلامی را با آرمانگرایی واقعگرایانه و امیدوارانه بسازیم.
برقعی بازتعریف رسالت، اهداف و راهبردهای تبلیغی، فرهنگی، آموزشی، تربیتی و مهارتی با توجه به نقشها و اقتضائات بانوان را از الزامات این مسیر عنوان کرد و گفت: باید جایگاه بانوان در ادبیات حاکم بر سیاستگذاری، تصمیمسازی و تصمیمگیری حوزهها و سایر نهادهای علمی و فرهنگی کشور مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین بر توجه ویژه به اقتضائات تحصیل بانوان در حوزههای علمیه و متناسبسازی برنامه درسی و کالبد اجرایی آن تأکید کرد و رفع خلأهای نظام و برنامه درسی فعلی در زمینه مدیریت جامع استعدادها و گسترش اثرگذاری آن در سطح نظریهپردازی و اقدامات میدانی ویژه بانوان را ضروری دانست. مدیر جامعهالزهرا(س) افزود: ابعاد نظری و کاربردی آموزش و تربیت نظاممند و چندساحتی، شامل ابعاد الهی و عبادی، تهذیبی، تبلیغی، پژوهشی، کنشگری رسانهای و مشاورهای باید بر اساس توانمندسازی مهارتی و کنشگری و مبتنی بر اندیشه و دانش تخصصی مورد توجه قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت تعالی بانوان حوزوی گفت: در این مسیر باید بر ارزشمندی نقش همسری و مادری و همچنین پرچمداری الگوی سوم زن مسلمان تأکید شود. برقعی امیدآفرینی و آیندهاندیشی در عرصههای تحقیقی، تبلیغی، فرهنگی و کنشگری، بهویژه برای دختران و بانوان، عملیاتیسازی سبک زندگی مؤمنانه و ماهرانه و تقویت پایگاههای مردمنهاد توسط طلاب را از دیگر ضرورتهای پیشرو عنوان کرد. تجلیل از طلاب برتر و قرائت میثاقنامه طلبگی در بخش دیگری از این مراسم، خادمان خواهر مسجد مقدس جمکران حضور یافتند و ذکر توسل کوتاهی به امام زمان(عج) قرائت شد.
همچنین میثاقنامه طلبگی قرائت و طلاب بر استمرار مسیر علمی و تربیتی و ایفای رسالت طلبگی تأکید کردند. در پایان نیز از هشت طلبه برتر حوزههای علمیه خواهران و جامعهالزهرا(س) تجلیل شد. در لوحهای تقدیر این بانوان طلبه، از درخشش آنان در عرصههای علمی، پژوهشی و فرهنگی و تلاش صادقانه در مسیر ایفای رسالت طلبگی قدردانی شد. آیین آغاز سال تحصیلی حوزههای علمیه خواهران و جامعهالزهرا(س) با تأکید بر پیوند دانش، تهذیب، مهارت و کنشگری اجتماعی طلاب و توجه بیشتر به نقشآفرینی بانوان طلبه در عرصههای علمی، فرهنگی، تبلیغی، رسانهای، اجتماعی و خانوادگی به پایان رسید.
منبع: رسانیوز
