جام جم آنلاین: در ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، آمریکا و اسرائیل حملاتِ مشترکی را علیه ایران آغاز کردند که به بزرگترین درگیریِ نظامیِ خاورمیانه در چند دههٔ اخیر بدل شد. هفت ماه بعد، در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶، این جنگ همچنان ادامه دارد و تاکنون بیش از ۵٬۰۰۰ کشته برجای گذاشته است (Xinhua, 2026). اقتصاد ایران در سه ماههٔ نخستِ ۲۰۲۶ بیش از ۱۰ درصد کوچک شده و صادرات نفتِ آن از ۱.۷ میلیون بشکه به حدود ۲۶۰ هزار بشکه در روز سقوط کرده است (خبرگزاریِ بینالمللی، ۲۰۲۶). در سوی دیگر، قیمتِ گازوئیل در آمریکا تقریباً دو برابر شده و به بالای ۶ دلار در هر گالن رسیده است (Mascaro, 2026).
جنگی که «پیشبینی» شده بود در ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، آمریکا و اسرائیل حملاتِ هماهنگی را علیه ایران آغاز کردند. این حملات که با نامهایِ «عملیاتِ خشمِ حماسی» و «عملیاتِ شیرِ غرّان» شناخته میشوند، در ۲۴ ساعتِ نخست بیش از ۱٬۰۰۰ هدف را در سراسرِ ایران موردِ اصابت قرار دادند (The Intercept, 2026). آیت الله علی خامنهای، رهبرِ عالیِ ایران، و دهها مقامِ ارشدِ نظامی در این حملات کشته شدند. هفت ماه بعد، در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶، این جنگ همچنان ادامه دارد. ایران در پاسخ، تنگهٔ هرمز را بست و از طریقِ متحدانِ خود در یمن، بابالمندب را نیز ناامن کرد.
اقتصاد جهانی با شوکِ قیمتِ انرژی مواجه شد و آمریکا با انتخاباتِ سرنوشتسازِ میاندورهای در ۳ نوامبر روبرو است. این مقاله میکوشد تا تصویری جامع و مستند از این بحران ارائه دهد و به این پرسش بنیادین پاسخ دهد: چه کسی در این نبردِ فرسایشی، زودتر از دیگری زانو خواهد زد؟
اقتصادِ سیاسیِ جنگ در آمریکا: انتخابات در سایهٔ بنزین در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، سنایِ آمریکا با ۴۹ رأیِ موافق در برابرِ ۵۰ رأیِ مخالف، طرحی را رد کرد که خواستارِ محدود کردنِ اختیاراتِ جنگیِ ترامپ در قبالِ ایران بود. این چهاردهمین بار از زمانِ آغازِ جنگ بود که چنین طرحی در سنا بررسی میشد (Mascaro, 2026; VOV, 2026). چهار سناتورِ جمهوریخواه — سوزان کالینز از مین، لیزا مورکوفسکی از آلاسکا، رند پاول از کنتاکی و تام تیلیس از کارولینایِ شمالی — به همراهِ دموکراتها به این طرح رأیِ مثبت دادند. تیلیس پس از رأیگیری گفت: «ما باید این چرخه را بشکنیم» (Mascaro, 2026).
این رأیگیری، که بهگفتهٔ آسوشیتدپرس «آخرین فرصتِ قانونگذاران برای اعلامِ موضعِ خود پیش از انتخاباتِ نوامبر» بود، شکافِ عمیقِ درونیِ حزبِ جمهوریخواه را آشکار ساخت (Mascaro, 2026).
قیمتِ سوخت: «نقطهٔ جوشِ» انتخابات قیمتِ سوخت به مخربترین سلاحِ سیاسیِ این جنگ بدل شده است. بر اساسِ دادههایِ AAA، قیمتِ گازوئیل تقریباً دو برابر شده و از ۶ دلار در هر گالن عبور کرده است. در کالیفرنیا، قیمتِ بنزین به ۶.۰۸ دلار در هر گالن رسیده است (Mascaro, 2026). نظرسنجیِ مشترکِ آسوشیتدپرس و KFF نشان میدهد که حدودِ نیمی از رأیدهندگانِ روستایی معتقدند وضعیتِ اقتصادیِ آنها از زمانِ بازگشتِ ترامپ به کاخِ سفید بدتر شده است. هزینههایِ غذا، بنزین و بهداشت بهعنوانِ فوریترین دغدغههایِ آنها معرفی شده است (Mascaro, 2026).
سناتور جان کندی از لوئیزیانا، پس از سفر به آیووا، کانزاس و نبراسکا، از ترامپ خواست تا در یک سخنرانیِ سراسری، راهبردِ جنگ و «پایانِ بازی» را برای مردم توضیح دهد. او گفت: «مردم از جنگ گیج شدهاند و از هزینههایِ زندگی عصبانی هستند» (Mascaro, 2026).
فرارِ جمهوریخواهان از ترامپ با ادامهیافتنِ جنگ، شمارِ جمهوریخواهانی که از ترامپ فاصله میگیرند، افزایش یافته است. در مجلسِ نمایندگان، سومین طرحِ محدودیتِ اختیاراتِ جنگی با پیوستنِ هفت جمهوریخواه به دموکراتها تصویب شد. از جملهٔ این افراد، زاک نان و ماریانت میلر-میکس از آیووا بودند؛ ایالتی که دغدغهٔ اقتصادیِ رأیدهندگانِ روستایی، فضایِ سیاسیِ آن را دگرگون کرده است (Mascaro, 2026).[9/27/2026 1:11 AM] مجید رضابالا: حکیم جفریس، رهبرِ اقلیتِ دموکراتها در مجلس، با کنایهای گزنده گفت: «حالا آنها ناگهان بیدار شدهاند» (Mascaro, 2026).
افکارِ عمومی: مخالفتِ گسترده با جنگ بر اساسِ نظرسنجیِ جدیدِ CNN/SSRS که در ۱۶ و ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ انجام شد، تنها ۲۶ درصد از آمریکاییها از نحوهٔ مدیریتِ جنگ ایران توسط ترامپ حمایت میکنند — کاهشی چشمگیر از ۳۳ درصد در ماهِ مارس. حتی در میانِ جمهوریخواهان نیز میزانِ حمایت از ۷۳ درصد به ۶۰ درصد سقوط کرده است. در میانِ جمهوریخواهان و مستقلهایِ متمایل به جمهوریخواه زیرِ ۴۵ سال، ۵۳ درصد با نحوهٔ مدیریتِ ترامپ مخالفاند (WION, 2026).
۷۵ درصد از آمریکاییها معتقدند ترامپ هیچ برنامهٔ روشنی برای مدیریتِ بحرانِ ایران ندارد — رشدی ۱۵ درصدی نسبت به روزهایِ نخستِ جنگ. ۷۶ درصد نیز بر این باورند که این جنگ «ارزشِ تلفاتِ انسانی و هزینههایِ مالی» را نداشته است (WION, 2026). دستکم ۱۸ نظامیِ آمریکایی در این جنگ کشته شدهاند (Mascaro, 2026).
تابآوریِ اقتصادیِ ایران: آزمونِ نهاییِ «اقتصادِ مقاومت» مرکزِ آمارِ ایران در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که تولیدِ ناخالصِ داخلی در بهارِ ۱۴۰۵ (۲۱ مارس تا ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶) نسبت به مدتِ مشابه در سالِ قبل ۱۰.۱ درصد کاهش یافته است. حتی با حذفِ بخشِ نفت و گاز، GDP همچنان ۴.۶ درصد کوچک شده است. بخشِ نفت و گاز بهتنهایی ۲۶.۴ درصد و بخشِ صنعت و معدن ۱۴.۷ درصد سقوط کردهاند (خبرگزاریِ بینالمللی، ۲۰۲۶). صادراتِ نفتِ ایران — شریانِ اصلیِ اقتصاد — از حدود ۲ میلیون بشکه در روز در ماهِ مارس، به حدود ۲۲۰ تا ۲۵۵ هزار بشکه در روز در ماهِ اوت سقوط کرده است (عربنیوز، ۲۰۲۶).
بر اساسِ گزارشِ والاستریت ژورنال، از زمانِ بازگشتِ محاصرهٔ دریاییِ آمریکا در ژوئیه، «حتی یک قطره» نفتِ خامِ ایران از خطِ محاصره عبور نکرده است (Yonhap, 2026). با این حال، تورمِ نقطهبهنقطه پس از ۱۵ ماه کاهش یافت و از ۸۴.۴ درصد به ۸۳.۸ درصد رسید.
مهارِ تورمِ ماهانهٔ خوراکیها به ۱.۷ درصد — در شرایطی که اقتصاد ۱۰ درصد منقبض شده و صادرات نفت به یکششم کاهش یافته — احتمالاً محصولِ ترکیبی از سه عامل است: بازگشتِ نسبی به نظامِ توزیعِ سهمیهای کالاهایِ اساسی، تزریقِ کالاهایِ وارداتی از طریقِ مبادلاتِ پایاپای با چین، و سرکوبِ دستوریِ قیمتهایِ خردهفروشی (خبرگزاریِ بینالمللی، ۲۰۲۶).
سازوکارهایِ «اقتصادِ مقاومت» ایران در طولِ دههها تحریم، شبکهای از سازوکارهایِ دفاعیِ اقتصادی بنا نهاده است. یک مقامِ اقتصادیِ پیشین ایران معتقد است که حتی در صورتِ ادامهٔ جنگ برای یک سال، اقتصاد ایران توانِ تحملِ آن را دارد (Báo Nhân Dân, 2026). این تابآوری بر چند پایه استوار است: نخست، بازارِ داخلیِ بزرگ: جمعیتِ ۸۵ میلیون نفری ایران، بازاری گسترده برای تولیداتِ داخلی فراهم میکند. دوم، توانِ تولیدِ داخلی: ایران در زمینهٔ تولیدِ کالاهای اساسی، دارو و تجهیزاتِ صنعتی به خودکفاییِ نسبی دست یافته است.
سوم، شبکههایِ تجاریِ جایگزین: تجارت با چین، روسیه و هند، مسیرهایِ مالیِ غیردلاری را فراهم کرده است. صادراتِ نفت به چین از طریقِ «مبادلهٔ پایاپای» ادامه دارد (Báo Nhân Dân, 2026).
گذارِ رهبری و تداومِ ساختارِ تصمیمگیری پس از شهادتِ آیتالله خامنهای در ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ایران ظرفِ کمتر از ۲۴ ساعت شورایِ رهبریِ موقتِ سهنفرهای را بر اساسِ اصلِ ۱۱۱ قانونِ اساسی تشکیل داد (ABNA, 2026). این شورا متشکل از مسعود پزشکیان (رئیسجمهور)، غلامحسین محسنی اژهای (رئیسِ قوهٔ قضائیه) و آیتالله علیرضا اعرافی (فقیهِ شورایِ نگهبان) بود. پزشکیان در ۱ مارس ۲۰۲۶ رسماً آغازِ به کارِ این شورا را اعلام کرد (ABNA, 2026).سپس شورای خبرگان رهبری آیت الله سید مجتبی خامنه ای را به عنوان رهبر عالی جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.
این سازوکارِ قانونی، تداومِ زنجیرهٔ فرماندهی و انسجامِ تصمیمگیریِ کلانِ نظامی-امنیتی را تضمین کرد و توضیح میدهد که چرا ایران توانست در فاصلهٔ کوتاهی پس از ضربهٔ ویرانگرِ اولیه، راهبردِ بستنِ هرمز و پیشنهادِ مذاکره را بهصورتِ هماهنگ سازماندهی کند.
گفتارِ سیاسیِ ایران: مقاومت و مذاکره رهبران ایران در ماههایِ اخیر، گفتمانی دوگانه از «مقاومت» و «آمادگی برای مذاکره» را ترویج کردهاند. محمدباقر قالیباف، رئیسِ مجلسِ ایران، در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد: «ما هرگز تسلیم نمیشویم، کشور را نمیبندیم و با قدرت پاسخ خواهیم داد». او افزود: «ترامپ با یک تمدنِ تاریخی و مقاومتِ ملی-مذهبی روبرو است؛ او باید بداند که نمیتواند ارادهٔ خود را به ملت و نیروهایِ مسلحِ ایران تحمیل کند» (Pars Today, 2026b).قالیباف همزمان تعریفی خاص از مذاکره ارائه داد: «دشمن باید بداند که مذاکره نیز یک میدانِ نبرد است؛
دیپلماسی تسلیمشدن نیست، بلکه تبدیلِ قدرتِ میدان به دستاوردِ سیاسی است» (Pars Today, 2026b). این گفتار، هم برای مقاومت مشروعیتآفرینی میکند و هم فضایی برای انعطافِ دیپلماتیک باقی میگذارد. مسعود پزشکیان، رئیسجمهورِ ایران، در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که تهران خواهانِ بازگشت به تفاهمنامهٔ لسلام آباد، ژوئن با آمریکاست (BSS, 2026). این موضع، در تضاد با لحنِ تندِ قالیباف قرار دارد و نشاندهندهٔ اختلافِ تاکتیکی در درونِ رهبریِ ایران است.
با این حال، میتوان این تفکیک را در قالبِ «توزیعِ کارکردیِ نقشها در شرایطِ اضطراریِ ملی» تفسیر کرد: لحنِ قالیباف برای حفظِ انسجامِ روحیِ پایگاهِ اجتماعی و نیروهایِ مسلح، و موضعِ پزشکیان بهعنوان مجرایِ تنفسی برای دیپلماسیِ چندجانبه با میانجیگریِ چین و پاکستان.
اهرمِ بابالمندب: دومین شمشیرِ ایران در حالی که ایران تنگهٔ هرمز را بسته بود، متحدانِ آن در یمن جبههٔ دومی گشودند. حوثیها از ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶، «محاصرهٔ دریایی» علیه کشتیهایِ مرتبط با عربستان را اعلام کردند. این گروه با تسلط بر سواحلِ غربیِ یمن و جزیرهٔ پریم، کنترلِ خود را بر تنگهٔ بابالمندب — با عرضِ حدودِ ۳۲ کیلومتر — تشدید کردند (Anadolu Ajansı, 2026).
سازمانِ دیدهبانِ حقوقِ بشر (HRW) در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ گزارش داد که دستکم سه حملهٔ حوثیها به کشتیهایِ تجاری «بهاحتمالِ زیاد مصداقِ جنایتِ جنگی» است، زیرا جانِ خدمهٔ غیرنظامی را بهطورِ عمدی به خطر انداختهاند. شدیدترینِ این حملات، اصابتِ موشکِ بالستیک به کشتیِ باریِ «تهامه» بود که به کشتهشدنِ شش نفر — از جمله چهار خدمهٔ پاکستانی و اندونزیایی و دو نگهبانِ ساحلیِ یمنی — انجامید (Infobae, 2026).
تأثیر بر کشتیرانی و اقتصاد مصر حملاتِ حوثیها به کاهشِ شدیدِ ترافیکِ دریایی در بابالمندب انجامیده است. ترددِ کشتیها از حدود ۸۰ کشتی در هفته (قبل از اکتبر ۲۰۲۳) به حدود ۲۵ کشتی در هفته کاهش یافته است. شرکتهایِ کشتیرانی مجبور به دور زدنِ دماغهٔ امیدِ نیک شدهاند که هر سفر را حدود دو هفته و ۶٬۰۰۰ مایلِ دریایی طولانیتر میکند و هزینههایِ بیمه را افزایش میدهد (Anadolu Ajansı, 2026). مصر یکی از بزرگترین قربانیانِ اقتصادیِ این وضعیت است.
بر اساسِ گزارشِ مرکزِ مطالعاتِ استراتژیکِ آفریقا، مصر بین ۳۰ تا ۴۰ درصد از درآمدِ سالانهٔ کانالِ سوئز (حدود ۹.۴ میلیارد دلار) را از دست داده است. اسامه ربیع، رئیسِ سازمانِ کانالِ سوئز، در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که در ماهِ اوت ۱٬۳۵۸ کشتی از کانال عبور کردهاند، اما این رقم بسیار کمتر از سطحِ پیش از جنگ است (Anadolu Ajansı, 2026).
بازآراییِ امنیتیِ منطقه وزرایِ خارجهٔ گروهِ هفت در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶ بیانیهای مشترک صادر کردند و از حوثیها خواستند تا حملاتِ خود به کشتیهایِ باری را متوقف کنند و از ایران خواستند تا ارسالِ سلاح به حوثیها را پایان دهد. این بیانیه هشدار داد که اقداماتِ حوثیها و ایران «الگویی خطرناک از تشدیدِ تنش را تشکیل میدهد که میتواند درگیری را گسترش دهد، تجارتِ بینالمللی را مختل کند و بیثباتیِ اقتصادیِ جهانی ایجاد کند» (ANTARA News, 2026). عربستان در اوت ۲۰۲۶ اتحادیِ دریاییِ ۱۵ کشوری — شاملِ شش کشورِ آفریقایی — را برای حفاظت از دریایِ سرخ تشکیل داد (Yemen Monitor, 2026).
بازیِ دیپلماتیکِ قدرتهایِ بزرگ: چین، روسیه و اروپا بر اساسِ گزارشهایِ متعدد، ایران پیشنهادی ارائه داد که شاملِ بازگشاییِ تنگهٔ هرمز ظرفِ هفت روز و توقفِ خصومتها در ازایِ رفعِ محاصرهٔ دریایی و بخشی از تحریمها بود. عباس عراقچی، وزیرِ امورِ خارجهٔ ایران، در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ در حاشیهٔ مجمعِ عمومیِ سازمانِ ملل گفت که ایران از طریقِ قطر یک «طرحِ مشخصِ هفتروزه برای بازگشاییِ تنگه» را به آمریکا منتقل کرده است (Pars Today, 2026a). با این حال، بر اساسِ گزارشِ والاستریت ژورنال در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، ترامپ این پیشنهاد را رد کرد.
این گزارش به نقل از منابعِ آمریکایی میافزاید که ترامپ به مشاورانِ خود گفته است انتظار دارد بمبارانهایِ آمریکا علیه ایران پس از انتخاباتِ میاندورهایِ نوامبر از سر گرفته شود (Deutschlandfunk, 2026; Tanjug, 2026). این گزارش، فرضیهٔ مقاله را تأیید میکند: تصمیمِ ترامپ به ردِّ پیشنهادِ ایران نه بر پایهٔ محاسباتِ راهبردی، بلکه بر اساسِ محاسباتِ انتخاباتی اتخاذ شده است — او نمیخواهد پیش از انتخابات، هر اقدامی که ممکن است بهعنوانِ «امتیاز دادن» تفسیر شود، انجام دهد.
چین و روسیه: فشارِ دیپلماتیک، حمایتِ تاکتیکی در ۲۰ مه ۲۰۲۶، شی جین پینگ و ولادیمیر پوتین در پکن با یکدیگر دیدار کردند و در بیانیهای مشترک، خواستارِ توقفِ فوریِ جنگِ ایران شدند. آنها حملهٔ آمریکا و اسرائیل به ایران را «نقضِ حقوقِ بینالملل» و «تخریبِ ثباتِ خاورمیانه» خواندند (RRI, 2026a). بیانیهٔ مشترکِ چین و روسیه بهطورِ خاص، «استفاده از مذاکره بهعنوانِ پوششی برایِ آمادهسازیِ حملهٔ نظامی» را محکوم کرد و آن را «حیلهگری» علیه سایر کشورها خواند (RRI, 2026a).
چین همچنین با پاکستان — که نقشِ میانجی در مذاکراتِ واشنگتن-تهران ایفا میکند — هماهنگیِ نزدیکی دارد. در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، چین اعلام کرد که خواهانِ احیایِ تفاهمنامهٔ ژوئن اسلام آباد است. پزشکیان، رئیسجمهورِ ایران، از این موضع استقبال کرد و در شبکههایِ اجتماعی نوشت: «ایران این رویکرد را به اشتراک میگذارد» (BSS, 2026). این همسویی، فضایی برای ایفایِ نقشِ فعالترِ چین در میانجیگری فراهم میکند.
اروپا: شریکِ پنهانِ جنگ در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، یک مقامِ ایرانی — که بهگفتهٔ رسانههایِ ایتالیایی به دفترِ مجتبی خامنهای نزدیک است — هشدار داد که «همدستیِ اروپا در حملات بیپاسخ نخواهد ماند». این هشدار در پیِ افشایِ اطلاعاتی منتشر شد که نشان میداد پایگاههایِ نظامیِ آمریکا در اروپا برای پشتیبانی از عملیاتِ «خشمِ حماسی» به کار گرفته شدهاند (Affaritaliani, 2026). پیشتر، مارک روته، دبیرکلِ ناتو، در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ اعتراف کرده بود که تا ۵٬۰۰۰ پرواز از پایگاههایِ اروپایی برای پشتیبانی از عملیاتِ «خشمِ حماسی» انجام شده است.
پایگاههایِ آمریکایی در آلمان، ایتالیا، بریتانیا و اسپانیا بهعنوانِ مراکزِ لجستیک و انتقالِ نیرو برایِ جنگ استفاده شدهاند (The Daily Beast, 2026). این واقعیت، ادعایِ اروپا مبنی بر بیطرفی را به چالش میکشد و ایران را در موضعِ انتقاد از «استانداردِ دوگانه» قرار میدهد.
نبردِ فرسایشی و ساعتِ شنیِ انتخابات جنگِ ۲۰۲۶ آمریکا و ایران، در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶، به یک نبردِ فرسایشی بدل شده است. دو طرف در انتظارِ فروریختنِ تابِ دیگری نشستهاند: آمریکا در انتظارِ فروپاشیِ اقتصادیِ ایران، و ایران در انتظارِ فشارِ انتخاباتِ نوامبر بر ترامپ. از منظرِ آمریکا، هزینههایِ انتخاباتیِ جنگ بهسرعت در حالِ افزایش است. قیمتِ گازوئیل دو برابر شده، رأیدهندگانِ روستایی خشمگیناند، شکافِ درونیِ جمهوریخواهان عمیقتر شده و افکارِ عمومی بهشدت مخالفِ جنگ است — تنها ۲۶ درصد از آمریکاییها نحوهٔ مدیریتِ ترامپ را تأیید میکنند (WION, 2026).
تصمیمِ ترامپ به ردِّ پیشنهادِ ایران، احتمالاً نه بر پایهٔ محاسباتِ راهبردی، بلکه بر اساسِ محاسباتِ انتخاباتی اتخاذ شده است — او نمیخواهد پیش از انتخابات، هر اقدامی که ممکن است بهعنوانِ «امتیاز دادن» تفسیر شود، انجام دهد. گزارشِ والاستریت ژورنال در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ حاکی از آن است که ترامپ به مشاورانِ خود گفته است انتظار دارد بمبارانهایِ آمریکا علیه ایران پس از انتخاباتِ نوامبر از سر گرفته شود (Deutschlandfunk, 2026).
از منظرِ ایران، دادههای اقتصادی اگرچه نگرانکنندهاند، اما سازوکارهایِ «اقتصادِ مقاومت» و روابط با چین و روسیه، فضایِ تنفسِ لازم را فراهم میکنند. گفتارِ دوگانهٔ رهبریِ ایران — «مقاومت» و «آمادگی برای مذاکره» — انعطافپذیریِ دیپلماتیک را حفظ کرده است. قالیباف با تعبیرِ «دیپلماسی بهمثابهٔ تبدیلِ قدرتِ میدان به دستاوردِ سیاسی»، نگاهِ عملگرایانهٔ ایران به مذاکره را آشکار میسازد. گذارِ قانونیِ رهبری بر اساسِ قانونِ اساسی، تداومِ ساختارِ تصمیمگیری را تضمین کرده است.
اهرمِ بابالمندب، اگرچه قدرتِ هرمز را ندارد، اما بهعنوانِ «شمشیرِ دوم» ایران، هزینهٔ جنگ را برایِ متحدانِ آمریکا و اقتصادِ جهانی بالا نگه میدارد. استراتژیِ «اهرمِ توزیعشده»، هزینهٔ راهحلِ نظامیِ آمریکا را افزایش میدهد. در نهایت، این جنگ به یک مسابقه در برابر زمان تبدیل شده است. هر روزی که اقتصادِ ایران دوام بیاورد، یک روز به پایانِ صبرِ استراتژیکِ ترامپ نزدیکتر میشویم. نتیجهٔ انتخاباتِ نوامبر ۲۰۲۶ — چه پیروزیِ جمهوریخواهان و چه شکستِ آنها — سرنوشتِ این جنگ را رقم خواهد زد.
اگر جمهوریخواهان در نوامبر شکستِ سختی متحمل شوند، ترامپ ممکن است مجبور به جستجویِ راهِ خروج شود؛ و اگر اقتصادِ ایران تحتِ فشارِ خارجی دچارِ فروپاشیِ سیستمیک شود، تهران ممکن است مجبور به امتیازهایِ عمده شود. اما در هر سناریویی، این جنگ عمیقاً چشماندازِ ژیوپلیتیکِ خاورمیانه، معماریِ امنیتِ انرژیِ جهانی و مسیرِ سیاستِ داخلیِ آمریکا را دگرگون کرده است. این مقاله در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶، همزمان با هفتمین ماهِ جنگِ آمریکا و اسرائیل با ایران، به پایان رسید.
فهرست منابع و مآخذ · ABNA English. (2026, September 22). Knowledge, morality to 'cut off' hands of aggressors: Leader. https://en.abna24.com/news/1868926/Knowledge-morality-to-cut-off-hands-of-aggressors-Leader· Affaritaliani.it. (2026, September 24). Guerra in Iran, Teheran: "La complicità dell'Europa negli attacchi non resterà impunita". https://www.affaritaliani.it/esteri/guerra-in-iran-teheran-la-complicita-delleuropa-negli-attacchi-non-restera-impunita-mojtaba-khamenei-ecco-come-sta-davvero.html· Anadolu Ajansı. (2026, September 21).
Bab al-Mandeb tensions test Egypt's Suez Canal. https://www.anadoluajans.com.tr/en/middle-east/bab-al-mandeb-tensions-test-egypt-s-suez-canal/4064203· ANTARA News. (2026, September 22). Menlu G7 desak Houthi hentikan serang kapal kargo. https://www.antaranews.com/berita/5752799/menlu-g7-desak-houthi-hentikan-serang-kapal-kargo· Arab News Japan. (2026, September 24).
Is Iran's Hormuz offer a sign of economic strain or a bid to buy time? https://www.arabnews.jp/en/middle-east/is-irans-hormuz-offer-a-sign-of-economic-strain-or-a-bid-to-buy-time-3000337· Báo Nhân Dân. (2026, September 24). Tiêu điểm 25/9: Phép thử khả năng chống chịu đối với nền kinh tế Iran. https://nhandan.vn/video-tieu-diem-259-phep-thu-kha-nang-chong-chiu-doi-voi-nen-kinh-te-iran-post990548.html· BSS. (2026, September 26). Iran president says Tehran wants return to memorandum with US. Bangladesh Sangbad Sangstha.
https://www.bssnews.net/international/428417/print· Deutschlandfunk. (2026, September 26). Iran-Krieg: WSJ: Trump lehnt iranischen Vorschlag ab. https://www.deutschlandfunk.de/wsj-trump-lehnt-iranischen-vorschlag-ab-108.html· Infobae. (2026, September 15). HRW dice que ataques hutíes en el mar Rojo pueden constituir posibles crímenes de guerra. https://www.infobae.com/america/agencias/2026/09/15/hrw-dice-que-ataques-huties-en-el-mar-rojo-pueden-constituir-posibles-crimenes-de-guerra/· Mascaro, L. (2026, September 23).
Senate rejects resolution to halt the Iran war as gas prices upend midterms. The Canadian Press. https://www.thecanadianpressnews.ca/world/senate-rejects-resolution-to-halt-the-iran-war-as-gas-prices-upend-midterms/article_7b7afe33-13f2-5185-8ab1-a910e56dfa25.html· Pars Today. (2026a, September 26). Araghchi: Instabilitas di Selat Hormuz Akibat Agresi Amerika-Zionis. https://parstoday.ir/id/news/iran-i197494-araghchi_instabilitas_di_selat_hormuz_akibat_agresi_amerika_zionis· Pars Today. (2026b, September 23).
Qalibaf: We will not surrender to enemy, will respond with strength. https://parstoday.ir/en/news/iran-i246306-qalibaf_we_will_not_surrender_to_enemy_will_respond_with_strength· RRI. (2026a, May 21). Presiden Tiongkok-Rusia Desak AS Akhiri Perang dengan Iran. RRI.co.id. https://rri.co.id/internasional/2430749/presiden-tiongkok-rusia-desak-as-akhiri-perang-dengan-iran· Tanjug. (2026, September 26). Volstrit džornal: Tramp odbio iranski predlog o sedmodnevnom prekidu vatre, planira bombardovanje.
https://www.tanjug.rs/svet/politika/284163/volstrit-dzornal-tramp-odbio-iranski-predlog-o-sedmodnevnom-prekidu-vatre-planira-bombardovanje/vest· The Daily Beast. (2026, September 21). Little Marco Plunges Knife Into 'Anti-War' Friend JD Vance. https://www.thedailybeast.com/little-marco-rubio-plunges-knife-into-anti-war-friend-jd-vance/· The Intercept. (2026, March 2). Military Leaders See Iran War as "God's Divine Plan". https://theintercept.com· VOV. (2026, September 25). Thượng viện Mỹ bác nghị quyết hạn chế quyền lực chiến tranh của Tổng thống.
VOV.vn. http://vov.vn/the-gioi/thuong-vien-my-bac-nghi-quyet-han-che-quyen-luc-chien-tranh-cua-tong-thong-post1335739.vov· WION. (2026, September 24). Just 1 in 4 Americans approve of Trump's Iran war handling, new poll finds. https://www.wionews.com/world/just-1-in-4-americans-approve-of-trump-s-iran-war-handling-new-poll-finds-november-midterms-1790221557266 · Xinhua. (2026, September 26). Iran's FM says over 5,000 people killed in U.S., Israeli attacks. Chinaview.cn.
http://www.chinaview.cn/20260926/87f2332b0b914c28a575a7dd00acc563/c.html· Yemen Monitor. (2026, September 22). African Center Warns of Escalating Houthi Threats to Red Sea Navigation. https://www.yemenmonitor.com/en/Details/ArtMID/908/ArticleID/182863· Yonhap News. (2026, September 8). 이란 오일달러 마른다…미국 해상봉쇄에 경제위기 악화일로. https://www.yna.co.kr/view/AKR20260908022200009· خبرگزاریِ بینالمللی. (۲۰۲۶، ۲۱ سپتامبر). ایران ۳ تا ۶ ماهِ ۲۰۲۶: اقتصاد ۱۰ درصد کوچک شد. ایرنا. https://www.irna.ir
منبع: جام جم آنلاین
