دولت از خزانه خودش بی خبر است؛
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-فاطمه نصیری؛ ویلیام مورگان شوستر، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی، در اردیبهشت سال ۱۲۹۰ به دعوت مجلس شورای ملی، تحت عنوان «خزانهدار کل» به ایران آمد. هدف اصلی او ساماندهی به اوضاع آشفتهی مالیه، وصول درآمدها و اصلاح ساختار خزانهداری کشور بود. شوستر در خاطرات خود که در کتابی به عنوان «اختناق ایران» به چاپ رسیده است، درباره نابسامانی اوضاع وصول مالیات و خزانه کشور مینویسد:« امروزه طریقه وصول مالیات در ایران همان سبک و رویه ازمنه سالفه انجیل* میباشد. اصل ماخذ و بنیاد مالیات اراضی مزروعی عشر* حاصل آن میباشد.
در برابر مالیات نقدی نیست، بلکه قسمت عمده آن جنسی است، یعنی دولت در عوض عشر مالیاتی خود از رعایا و ملاکین، اجناس را از قبیل گندم و جو و کاه و پنبه و برنج و سایر محصولات زراعی قبول میکند. از این طریقه مندرسه اشکال بزرگی در ضبط محاسبات مالیات بلوکات و قصبات* و دهات تولید گردیده و دولت بکلی از ماخذ کل صحیح مالیات هر محل، که در عرض سال چه باید وصول شود؟ بیاطلاع صرف میشود.
علاوه بر این وقتیکه دولت مالیات جنسی محلی را بهتوسط صدها پیشکاران مالیه و محصلین دیوانی وصول نمود، رسم است که باید خود دولت وسائل حمل و نقل آن اجناس را به انبارهای مراکز مخصوصه فراهم بیاورد و بعد از آنکه آن اجناس را ذخیره نمود تبدیل به نقد کرده (یعنی میفروشد) و یا بهمصرف مخارج جنسی دولتی میرساند.
در ایران هیچگاه دفتر محاسبات مالیاتی وجود نداشت که بشود اطلاع کامل ولو غیرصحیح هم باشد از ماخذ کل عایدات داخلی حاصل نموده و دولت بتواند بر آن اعتماد نماید.»
منبع: دنیای اقتصاد
