رویداد۲۴| از قرار، طرح افزایش حداقل ۳۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ از مهرماه برای بخشی از جامعه مشمولان طرح کالابرگ اجرا میشود. با این حال، با ثبت تورم نقطهبهنقطه ۱۲۸.۱ درصدی خوراکیها در مردادماه و تحمیل تورمی بالاتر از میانگین کشوری بر دهکهای کمدرآمد، این پرسش مطرح است که افزایش ۳۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ، تا چه اندازه میتواند قدرت خرید ازدسترفته خانوادههای فرودست کشور را جبران کند؟ از ابتدای سال، بارها وعده افزایش رقم کالابرگ از سوی مسئولان مطرح شد و اظهارات ضدونقیض درباره آن به گوش رسید.
سخنگوی دولت در ماههای ابتدایی سال، افزایش مبلغ کالابرگ را یکی از برنامههای مهم حمایتی عنوان کرد. نمایندگان مجلس نیز بر ضرورت بهروزرسانی سالانه مبلغ کالابرگ متناسب با نرخ تورم تأکید داشتند. در مقابل، سازمان برنامه و بودجه با بررسی منابع تبصره هدفمندی یارانهها در قانون بودجه، اعلام کرد که منابع کافی برای افزایش مبلغ پرداختی به همه مشمولان وجود ندارد. این سازمان پیشنهاد کرد برای تأمین منابع مورد نیاز، دهکهای پردرآمد از طرح حذف شوند تا اعتبار موجود به دهکهای پایینتر اختصاص یابد.
سهشنبه ۳۰ تیر، یعقوب اندایش معاون وزارت رفاه روز در یک گفتوگوی تلویزیونی با شبکه خبر رسما اعلام کرد که بحث افزایش مبلغ کالابرگ برای تمام یارانهبگیران منتفی شده است. بر اساس این تصمیم، تنها دهکهای اول تا ششم مشمول افزایش اعتبار کالابرگ خواهند بود و سایر دهکها همان مبالغ قبلی را دریافت میکنند. در نهایت، یکشنبه ۲۹ شهریور، علی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، از افزایش حداقل ۳۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ خبر داد. البته هنگام اعلام خبر، رقم نهایی و دهکهای مشمول بهطور دقیق مشخص نشد؛
از همین رو در این گزارش، مبنای محاسبات، همان «کف افزایش» یعنی ۳۰۰ هزار تومان قرار گرفته است. افزایش ۳۰۰ هزار تومانی کالابرگ در برابر چه سطحی از تورم؟ برای سنجش دقیق اثر این افزایش بر معیشت، بررسی رقم افزایش ۳۰۰ هزار تومان به تنهایی کافی نیست، بلکه باید آن را در کنار هزینهی کالاهای اساسی و نیازهای روزمره خانوار قرار داد. بر اساس آمارهای مرداد ۱۴۰۵، نرخ تورم ماهانه کشور ۳.۴ درصد، تورم سالانه ۶۹.۹ درصد و تورم نقطهبهنقطه ۸۹ درصد ثبت شده است. در این میان، شاخص قیمت خوراکیها برای خانوارهای کمدرآمد اهمیت حیاتیتری دارد؛
زیرا بخش اصلی هزینه زندگی آنها صرف تأمین اقلام غذایی میشود. تورم ماهانه گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» ۳.۶ درصد و تورم کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۳.۳ درصد ثبت شد. همچنین تورم نقطهای خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات به ۱۲۸.۱ درصد رسید، در حالیکه این نرخ برای کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۶۷.۶ درصد بوده است. به زبان ساده، اگر یک سبد مشخص از مواد غذایی سال گذشته ۱۰۰ تومان هزینه داشته، تهیه همان سبد در مرداد امسال بهطور متوسط حدود ۲۲۸ تومان خرج داشته است. همین فاصله نشان میدهد که فشار افزایش قیمت خوراکیها بسیار بیشتر از تورم عمومی بوده است.
حال ۳۰۰ هزار تومان افزایش اعتبار را در کنار این ارقام بگذاریم: اعتبار کنونی کالابرگ برای هر نفر یک میلیون تومان است. با اضافه شدن ۳۰۰ هزار تومان، اعتبار هر فرد دستکم به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان (۳۰ درصد رشد نسبت به اعتبار فعلی) میرسد. اما مسئله اصلی، مواجهه این رشد ۳۰ درصدی با تورم نقطهبهنقطهی ۱۲۸.۱ درصدی خوراکیهاست؛ بنابراین افزایش اسمی اعتبار لزوماً به معنای جبران کاهش قدرت خرید خانوار نیست.
اسماعیل دشمنزیاری، دبیر اجرایی خانه کارگر استان بوشهر در گفتوگو با ایلنا درباره تأثیر این افزایش بر معیشت کارگران اظهار داشت: با توجه به تورم لحظهای و ساعتی موجود، این مبلغ توان پاسخگویی به نیازهای معیشتی مردم را ندارد. فشار تورم نیز برای همه خانوارها یکسان نیست شدت فشار تورمی برای همه خانوارها یکسان نیست. دادههای مردادماه نشان میدهد تورم سالانه دهک اول ۷۷.۳ درصد و برای دهک دهم ۶۷.۶ درصد بوده که بیانگر فاصله تورمی ۹.۷ واحد درصدی میان این دو گروه است. علت اهمیت این تفاوت، سهم بالای کالاهای ضروری و مواد غذایی در سبد هزینه خانوارهای کمدرآمد است.
در نتیجه، گرانی یک قلم خوراکی، آسیبی بهمراتب جدیتر به این اقشار نسبت به دهکهای برخوردار وارد میکند. برای ملموستر شدن ابعاد موضوع، میتوان اعتبار کالابرگ را با قیمت یک قلم کالا نظیر «برنج» مقایسه کرد. براساس بررسی قیمتها در روز سهشنبه ۳۱ شهریورماه: یک کیلو برنج ایرانی بسته به نوع و برند، بین ۳۸۹ هزار تا ۶۷۵ هزار تومان عرضه میشود. ارزانترین برنج هندی از کیلویی ۲۶۰ هزار تومان شروع شده و یک کیسهی ۱۰ کیلویی آن حدود ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان قیمت دارد.
منبع: رویداد 24
