ایران در مجمع عمومی سازمان ملل و در حاشیه این اجلاس، در گفتوگوها و دیدارهای دیپلماتیک و رسانهای، مواضع خود درباره اختلافات با آمریکا و نحوه حلوفصل آنها را بهصراحت بیان کرد؛ مواضعی که از یک سو بر آمادگی تهران برای بازگشت به مسیر تفاهم و مذاکره تاکید داشت و از سوی دیگر، شروط ایران برای توقف درگیریها، رفع فشارهای اقتصادی و آغاز مذاکرات هستهای را تشریح میکرد. در این میان، اظهارات مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، و سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، تصویری نسبتاً روشن از پیشنهادی ارائه داد که تهران میگوید از طریق میانجیها به واشنگتن منتقل کرده است.
پزشکیان در گفتوگوی اختصاصی با شبکه فاکسنیوز، در پاسخ به پرسشی درباره هدف ایران از برنامه هستهای، هرگونه تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را رد کرد و با اشاره به فتوای رهبر جمهوری اسلامی درباره حرمت سلاحهای کشتارجمعی گفت تهران آماده است برای کاهش تنشهای هستهای، سطح غنیسازی خود را کاهش داده و برنامه هستهای را در معرض راستیآزمایی خارجی قرار دهد. رئیسجمهور تأکید کرد: «ما آمادهایم تحت راستیآزمایی قرار بگیریم.» پزشکیان در بخش دیگری از این گفتوگو، به تفاهمنامهای اشاره کرد که به گفته او در ماد کرد.
رئیسجمهور ایران در عین حال مسئولیت پایان دادن به وضعیت موجود را متوجه واشنگتن دانست و گفت این آمریکا است که باید درباره پایان دادن به جنگ تصمیم بگیرد. همزمان با اظهارات پزشکیان، عراقچی جزئیات بیشتری از مسیر پیشنهادی تهران برای بازگشت به مذاکرات ارائه کرد. وزیر امور خارجه ایران در نیویورک اعلام کرد تهران از طریق میانجیها طرحی را به آمریکا ارائه کرده است که بر اساس آن، در صورت تحقق شرایط مورد نظر ایران، تنگه هرمز در پایان یک بازه هفتروزه بازگشایی و مذاکرات از سر گرفته خواهد شد.
به گفته عراقچی، این پیشنهاد فراتر از چارچوب تفاهمی نیست که پیشتر میان دو طرف حاصل شده بود. بر اساس توضیحاتی که عراقچی ارائه کرده، در این طرح توقف خصومتها، پایان محاصره دریایی و رفع تحریمهای مرتبط با نفت ایران از جمله شروط تهران عنوان شده است. همچنین موضوع عبور و مرور دریایی در تنگه هرمز و توافق ایران و عمان درباره مسیر عبور دریایی، در این چارچوب مورد توجه قرار گرفته است. پس از پایان این دوره، قرار است مذاکرات جامع درباره برنامه هستهای ایران آغاز شود.
اهمیت اظهارات عراقچی از آن جهت است که پیشنهاد تهران را از سطح اعلام آمادگی کلی برای مذاکره فراتر میبرد و یک چارچوب زمانی مشخص برای بازگشت به گفتوگوها ترسیم میکند. او همچنین تاکید کرده است که این طرح میتواند بلافاصله پس از موافقت آمریکا اجرایی شود. در کنار این مواضع، پزشکیان در گفتوگویی با انبیسی نیز تاکید کرد تهران ترجیح میدهد توافق پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا حاصل شود و گفت ایران نمیخواهد موضوع به آن انتخابات برسد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که دونالد ترامپ نیز در سخنرانی خود در مجمع عمومی درباره احتمال دستیابی به توافق با ایران سخن گفته بود. از سوی دیگر، دیدار عراقچی با استیو ویتکاف و جرد کوشنر با میانجیگری قطر و همچنین تداوم انتقال پیامها میان تهران و واشنگتن، نشان میدهد که در کنار مواضع تند و اختلافات علنی، کانالهای ارتباطی میان دو طرف همچنان فعال است. عراقچی این دیدار را «سازنده» توصیف کرده و سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز از احتمال ادامه رایزنیها در روزهای آینده خبر داده است.
به این ترتیب، مواضع مطرحشده از سوی رئیسجمهور و وزیر امور خارجه ایران در نیویورک، سه محور اصلی را در بر میگیرد: آمادگی برای اعمال محدودیت و راستیآزمایی در برنامه هستهای، تأکید بر توقف فشار نظامی و اقتصادی و در نهایت ارائه یک چارچوب زمانی مشخص برای بازگشت به مذاکرات. در مقابل، تهران همچنان تاکید دارد که اجرای این مسیر منوط به تحقق شروطی است که از طریق میانجیها به طرف آمریکایی منتقل شده است. انتهای پیام/
منبع: خبرگزرای برنا
