به گزارش برنا به نقل از پایگاه خبری خانه موسیقی ایران؛ مراسم بزرگداشت و چهلمین روز درگذشت ایرج (حسین) خواجهامیری پنجشنبه (دوم مهرماه) با حضور جمعی از هنرمندان موسیقی، مسئولان محلی، خانواده ایرج خواجهامیری، مردم و علاقهمندان هنر و آواز ایران با همکاری خانه موسیقی ایران و انجمن توسعه شهر خالدآباد، در منزل این هنرمند در خالدآباد نطنز برگزار شد. در ابتدای این مراسم، پس از تلاوت آیاتی از قرآن کریم، آقای فرازنده نماینده ستاد اجرایی مراسم بزرگداشت «پهلوان آواز ایران»، ضمن خوشامدگویی به حاضران، درباره برگزاری این مراسم و جایگاه ایرج خواجهامیری سخن گفت.
پس از سخنان وی، نماهنگی درباره ایرج خواجهامیری برای حاضران به نمایش درآمد. «ایرج» از توصیف بینیاز است؛ بنیاد هنری ایرج در خالدآباد تأسیس شود. در ادامه مراسم، حمیدرضا نوربخش مدیرعامل خانه موسیقی ایران ضمن قدردانی از حضور هنرمندان و علاقهمندان موسیقی در این آیین، به خانواده ایرج خواجهامیری، به ویژه احسان خواجهامیری، الیکا و دیگر فرزندان این هنرمند تسلیت گفت. مدیرعامل خانه موسیقی ایران با اشاره به جایگاه ایرج خواجهامیری در تاریخ آواز ایران گفت: «ایرج» از توصیف بینیاز است؛ چرا که بزرگان موسیقی ایران پیش از این درباره او سخن گفتهاند.
استاد کسایی او را «پهلوان آواز» نامید و استاد شجریان از او به عنوان «متر و معیار صدا» یاد کرد و دیگر استادان نیز هر یک تعابیری درباره جایگاه او داشتهاند. نوربخش افزود: ایرج بیش از هفت دهه در عرصه موسیقی و آواز فعالیت کرد و از سالهای ۱۳۲۷ و دوران فعالیتش در رادیو تا سالهای پس از انقلاب و تا نزدیک پایان عمر، آثار و اجراهای فراوانی از خود به جا گذاشت که بخش مهمی از حافظه موسیقایی چند نسل از ایرانیان را شکل داده است.
وی با تأکید بر ضرورت پرهیز از دوقطبیسازی میان بزرگان موسیقی ایران اظهار کرد: موسیقی و آواز ایرانی مانند یک باغ بزرگ و پرگل است که گلهای فراوانی با رنگها و عطرهای متفاوت دارد و هر یک از این گلها جایگاه خود را دارند. نوربخش در ادامه پیشنهاد کرد: خالدآباد به یکی از پایگاههای معرفی و آموزش موسیقی و آواز ایرانی تبدیل شود، از آنجا که این شهر با عنوان «شهر پهلوان آواز» شناخته میشود، میتوان با همکاری شهرداری، شورای شهر، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، فعالان فرهنگی و اجتماعی و خیران، «بنیاد هنری ایرج» را در خالدآباد تأسیس کرد.
وی افزود: این بنیاد میتواند استعدادهای موسیقی و آواز منطقه را شناسایی کند، میان این استعدادها و هنرمندان و استادان تهران ارتباط برقرار کند، زمینه حضور استادان موسیقی در این منطقه را فراهم آورد و به آموزش و معرفی استعدادهای جوان کمک کند تا خالدآباد به مرکزی شناختهشده در سطح منطقه و کشور تبدیل شود. نوربخش تأکید کرد: خانه موسیقی ایران و جامعه موسیقی کشور آمادگی دارند در مسیر شکلگیری چنین بنیادی از این طرح حمایت کنند. مدیرعامل خانه موسیقی ایران با اشاره به ماندگاری نام و هنر بزرگان موسیقی گفت: هنرمندانی مانند ایرج خواجهامیری هیچگاه نمیمیرند؛
چرا که صدا و هنر آنها باقی میماند و ایرج همچنان در موسیقی و حافظه مردم ایران حضور خواهد داشت. پیام تسلیت فرماندار نطنز در چهلمین روز درگذشت ایرج در ادامه، با توجه به عدم حضور محمد کیهانی فرماندار شهرستان نطنز، در مراسم، پیام وی در سوگ ایرج خواجهامیری برای حاضران قرائت شد. در بخشی از این پیام آمده بود: با نهایت تأسف و تأثر، درگذشت استاد حسین خواجهامیری، هنرمند نامدار آواز ایران و فرزند پرافتخار خالدآباد شهرستان نطنز را به جامعه هنری کشور، مردم شریف شهرستان، خانواده محترم و تمامی علاقهمندان آن استاد فقید تسلیت عرض میکنم.
کیهانی در ادامه با اشاره به بیش از هفت دهه فعالیت هنری ایرج خواجهامیری، از صدای پرقدرت و ماندگار او و جایگاهش در تاریخ هنر ایران یاد کرده و نوشته بود: استاد ایرج بیش از هفت دهه از عمر پربار خود را در خدمت موسیقی و آواز ایران سپری کرد و با صدای پرقدرت، گسترده و ماندگار خود، جایگاهی کمنظیر در تاریخ هنر این سرزمین به دست آورد؛ چنانکه در میان مردم و علاقهمندان موسیقی با عنوان «پهلوان آواز ایران» شناخته میشد.
فرماندار نطنز همچنین تأکید کرده بود که ایرج برای مردم این شهرستان تنها یک هنرمند بزرگ نبود، بلکه فرزندی دلبسته به زادگاه و ریشههای خود بود و با وجود شهرت و جایگاه هنری، هنگام بازگشت به زادگاهش با مردم دیدار میکرد و با همان زبان صمیمی محلی با آنان به گفتوگو مینشست. در این پیام همچنین به علاقه ایرج به آیینها و سنتهای مذهبی و نمود این علاقه در برخی آثار و اجراهای او اشاره شده بود. کیهانی در پایان پیام خود نوشته بود: ایرج تنها صاحب یکی از صداهای ماندگار موسیقی ایران نبود؛
او بخشی از حافظه فرهنگی چند نسل از ایرانیان بود و نام و آوازش برای همیشه در تاریخ موسیقی این سرزمین باقی خواهد ماند. اجرای دو هنرمند کاشانی در یادبود ایرج پس از قرائت پیام فرماندار نطنز، دو هنرمند کاشانی قطعهای را برای حاضران اجرا کردند. پس از این اجرا، مجری مراسم اعلام کرد که شورای شهر نطنز فضایی را برای احداث فرهنگسرایی به نام استاد ایرج خواجهامیری در شهر نطنز در نظر گرفته است و قرار است کلنگ این فرهنگسرا در این محل به زمین زده شود. «ایرج یعنی آواز»؛
او معدن الماس بود در ادامه، علی جهاندار خواننده و استاد آواز گفت: چه افتخار تاریخی نصیب مردم خالدآباد و ما ایرانیان شده است که در مقطعی از تاریخ، مرد بزرگی در عرصه آواز این مملکت حضور داشته است؛ هنرمندی که نسلهای مختلف از آثار و صدای او لذت بردهاند و بهره گرفتهاند. جهاندار با اشاره به توصیفهای بزرگان موسیقی از ایرج افزود: اهالی هنر میدانند که من بخش قابل توجهی از آوازهای ایرج را حفظ هستم. من از نوجوانی آواز او را دنبال میکردم. استاد ایرج ۱۶ سال از من بزرگتر بود و من از ۱۲ سالگی آواز او را دنبال کردم. من لقب «آواز» را به او دادم؛ «ایرج یعنی آواز».
وی با اشاره به یکی از اجراهای ایرج در دستگاه ماهور گفت: من کسی را ندیدم که «خسرو و شیرین» را با آن کیفیت بخواند. در آنجا عدهای جمع شده بودند و آواز میخواندند اما وقتی ایرج شروع به خواندن کرد، همه را تحت تأثیر قرار داد. جهاندار بیان کرد: امروز میخواهم جسارت کنم و بگویم ایرج صاحب یک کمپانی و یک معدن الماس بود. این الماس از دانهریز داشت، متوسط داشت و تا دانههای بسیار درشت و دستنیافتنی هم داشت. این مدرس آواز افزود: وقتی میگویم «دستنیافتنی»، با توجه به اطلاعاتی که از آواز و فن آن دارم، این حرف را با جرأت میزنم.
ایرج آوازهایی دارد که انسان دیگر نمیتواند آنها را بخواند. شاید بتوانم ۲۰ یا ۳۰ آواز از او را نام ببرم که حتی یک خط از آنها را اگر دنبال کنید، میبینید بعید است در کره خاکی کسی بتواند با آن ظرافت آنها را اجرا کند. جهاندار برای توضیح این ویژگی، صدای اصیل و منحصربهفرد ایرج را به یک داروی اورجینال تشبیه کرد و گفت: شما وقتی به داروخانه میروید و یک داروی اورجینال میخواهید، ممکن است نمونه مشابه آن را به شما پیشنهاد کنند، اما شما دنبال همان اصل هستید.
وی با اشاره به پیشنهاد تأسیس بنیاد هنری ایرج در خالدآباد اظهار کرد: ایران گلهای رنگارنگ زیادی دارد اما آوازهای دانهدرشت ایرج ویژگی دیگری داشتند و امیدوارم خداوند او را رحمت کند و مردم اینجا قدر جایگاه او را بدانند. جهاندار افزود: همانطور که دکتر نوربخش گفت، به نظر من بهترین نام برای این مجموعه میتواند «بنیاد ایرج» باشد. این بنیاد میتواند به بخشی از فرهنگ این مملکت و فرهنگ این سرزمین تبدیل شود و مرکزی باشد که مردم برای دنبال کردن آواز و شناخت این هنر به آنجا بیایند. پس از پایان برنامه، خانواده خواجهامیری به پارک باستان خالدآباد رفتند؛
محلی که قرار است فرهنگسرایی به نام ایرج خواجهامیری در آن احداث شود. حسین (ایرج) خواجه امیری خواننده پیشکسوت موسیقی سنتی ملقب به «پهلوان آواز» ۲۱ مردادماه پس از دورهای بیماری در ۹۴ سالگی دار فانی را وداع گفت. مراسم وداع و تشییع پیکر خواجهامیری ۲۳ مردادماه با حضور جمعی از مسئولان، هنرمندان و جمع کثیری از دوستداران این هنرمند فقید در پهنه فرهنگی هنری رودکی، مقابل تالار وحدت برگزار شد و سپس پیکر خواجهامیری به قطعه هنرمندان بهشت زهرا(س) منتقل و به خاک سپرده شد.
خواجهامیری متولد ۱۱ دی ۱۳۱۱ در خالدآباد نطنز از توابع استان اصفهان از شاخصترین خوانندگان موسیقی دستگاهی ایران بود که فعالیت هنری خود را از دهه ۱۳۳۰ آغاز کرد. وی با برخورداری از صدایی پرقدرت، وسعت صوتی کمنظیر و تسلط بر ردیف موسیقی ایرانی، طی دههها فعالیت هنری، جایگاهی ماندگار در تاریخ موسیقی ایران به دست آورد.
این خواننده فقید در دوران فعالیت هنری خود بیش از ۲هزار آواز و تصنیف و ترانه در برنامههای مختلف خواند و بخش مهمی از فعالیت هنری ایرج در برنامه ماندگار «گلها» در رادیو ایران رقم خورد و آوازها و تصنیفهای متعددی با صدای او در این مجموعه به یادگار ماند. خواجهامیری همچنین در سالهای پیش از انقلاب، به عنوان خواننده در شماری از فیلمهای سینمایی ایران حضور داشت و آثار متعددی را در قالب آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرد.
او در طول سالهای فعالیت خود با جمعی از برجستهترین آهنگسازان، نوازندگان و موسیقیدانان ایران از جمله علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیبالله بدیعی، حسن کسایی، جلیل شهناز، فرهنگ شریف، احمد عبادی، جواد معروفی، اسداله ملک و فضلالله توکل همکاری داشت و نقش مهمی در ماندگاری بخشی از گنجینه موسیقی کلاسیک ایران ایفا کرد. از جمله آثار شناخته شده این هنرمند میتوان به «گلریزان»، «افسونساز»، «شمع شبافروز»، «زمزمه چوپان» و «محو تماشا» اشاره کرد؛
آثاری که در کنار صدها آواز و اجرای او در برنامه «گلها»، همچنان در حافظه شنیداری دوستداران موسیقی ایرانی جایگاه ویژهای دارند. خواجهامیری علاوه بر فعالیتهای هنری، طی سالهای پایانی عمر نیز همچنان مورد احترام و توجه اهالی موسیقی و دوستداران آواز ایرانی بود و از او به عنوان یکی از تأثیرگذارترین خوانندگان تاریخ موسیقی معاصر ایران یاد میشود. انتهای پیام/
منبع: خبرگزرای برنا
