باشگاه خبرنگاران جوان؛ زهرا نجفی – خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه مدعی شد که مذاکرهکنندگان ایران و آمریکا در نیویورک در حال بررسی مسیری «مرحلهای» برای پایان دادن به جنگ هستند که بر اساس آن، تهران تنگه هرمز را بازگشایی کرده و واشنگتن محاصره اقتصادی ایران را لغو خواهد کرد. به گزارش رویترز، تنگه هرمز به برگ اصلی مذاکرات برای پایان دادن به جنگ تبدیل شده است. بر این اساس، ایران خواستار لغو محاصره دریایی است و واشنگتن نیز خواهان عبور آزادانه کشتیها از تنگه هرمز برای کاهش قیمت نفت است.
به گفته دو منبع ایرانی، دو مقام منطقهای و دو منبع دیپلماتیک غربی که با رویترز گفتوگو کردهاند، مذاکرات با «مانع بزرگی» روبهرو است، زیرا «هیچیک از دو طرف نمیخواهد نخستین طرفی باشد که اهرم فشار خود را واگذار میکند». یک مقام ارشد ایرانی گفت محتملترین راه برای پایان دادن به این بنبست، «دستیابی به توافقی مرحلهای است که بر اساس آن ایران اجازه عبور و مرور از تنگه هرمز را بدهد و در مقابل، آمریکا محاصره اقتصادی را لغو کند و تهران نیز احتمالاً به داراییهای مسدودشده خود دسترسی پیدا کند».
این مقام ایرانی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «یکی از راههای پیشرو این است که بحران را مرحلهبهمرحله حل کنیم. مرحله نخست، پایان دادن به محاصره و بازگشایی تنگه هرمز خواهد بود». به گفته منابع، یکی از چالشهای اصلی مذاکرهکنندگان اطمینان از آن است که امتیازهای ارائهشده به اندازه کافی پایدار باشد تا هر دو طرف بتوانند به آن اعتماد کنند. در همین حال، یک مقام ارشد اروپایی میگوید که ایرانیها «فهرست بسیار طولانی از مطالبات دارند».
دستیابی به توافق پیش از انتخابات میاندورهای میتواند به نفع ترامپ باشد، زیرا بازگشایی تنگه هرمز میتواند از شدت تنشها در خلیج فارس بکاهد، قیمت نفت را کنترل کند و به کاهش قیمت بنزین در آمریکا که از نظر سیاسی موضوعی حساس است، کمک کند. با این حال، دنیس راس، مذاکرهکننده پیشین آمریکا میگوید که فقط ۳۰ درصد احتمال میدهد پیش از انتخابات کنگره آمریکا در آبان، توافقی حاصل شود. او همچنین مدعی شد که پس از انتخابات میاندورهای، ترامپ ممکن است با محدودیتهای کمتری روبهرو شود و تمایل بیشتری برای تشدید فشار یا بررسی گزینههای نظامی داشته باشد.
در همین حال، یک مقام ایرانی که نام او ذکر نشده، میگوید تهران حتی در حالی که به دنبال راهی دیپلماتیک برای خروج از بحران است، خود را برای احتمال ازسرگیری جنگ با واشنگتن آماده میکند. او گفت: «انگشت ما روی ماشه است. آمریکاییها میدانند چه کاری باید انجام دهند، اما به دلیل مطالبات بیش از حد آنها، احتمال اینکه دیپلماسی بتواند این مسئله را حل کند، بسیار پایین است». منابع منطقهای ادعا میکنند که تهران حاضر است درخواست خود برای دریافت هزینه عبور و مرور از تنگه هرمز را از توافق اصلی کنار بگذارد و آن را در یک پیوست جداگانه مطرح کند.
به گفته این منابع، هرگونه توافقی موقت خواهد بود و به معنای کنار گذاشتن رسمی موضع ایران نیست. به طور کلی، ابهام درباره اهداف واشنگتن و نقش تنگههای راهبردی منطقه همچنان یکی از محورهای اصلی مورد توجه تحلیلگران است. ابتسام الکتبی، رئیس اندیشکده مرکز سیاست امارات در ابوظبی، میگوید: «هنوز مشخص نیست هدف نهایی ترامپ چیست و در صورت ادامه نیافتن کارزار فشار، چه رویکردی جایگزین آن خواهد شد. اما ایرانیها میدانند چه میخواهند.
آنها با هدفی مشخص از اهرمهای خود در تنگههای هرمز و بابالمندب برای تغییر معادلات منطقه استفاده میکنند، در حالی که واشنگتن هنوز نقشه راه مشخصی برای ادامه مسیر ارائه نکرده است». این ابهام همچنین بر محاسبات تهران تأثیر میگذارد. دنی سیترینوویتس، تحلیلگر منطقهای و افسر پیشین اطلاعات نظامی رژیم صهیونیستی، گفت مذاکرات نیویورک مواضع اساسی هیچیک از دو طرف را تغییر نداده است و تا زمانی که ایران معتقد باشد ترامپ میخواهد پیش از انتخابات میاندورهای از تشدید تنشها جلوگیری کند، بعید است از مواضع خود عقبنشینی کند.
در انتها، یک مقام غربی آگاه از مذاکرات گفت: «همهچیز به باز شدن تنگه هرمز مربوط میشود. همه ما در داخل کشور تحت فشار هستیم و ایرانیها این را میدانند». منبع: رویترز
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
