به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: انتظار میرود دونالد ترامپ به عنوان یک سرمایهگذار کهنهکار در بخش املاک که کسبوکارش همواره با وام و نرخ بهره گره خورده است، درک بهتری از واقعیتهای اقتصادی داشته باشد. با این حال تحلیلگران بر این باورند که پافشاری مداوم او بر کاهش نرخ بهره فدرال رزرو به سطح یک درصد کاملا غیرمنطقی است و احتمالا نتیجه معکوس به همراه خواهد داشت.
به نوشته رویترز، کاهش شدید نرخ بهره از محدوده فعلی ۳.۷۵ تا ۴ درصد به سطح یک درصد میتواند به آشفتگی گسترده در سیستم مالی جهانی منجر شود. در چنین شرایطی دولت آمریکا در نهایت مجبور خواهد شد برای استقراض در بازارهای اوراق قرضه هزینه بیشتری نسبت به امروز بپردازد. برخی چهرههای نزدیک به ترامپ میگویند این درخواستهای او بیشتر از آنکه یک راهکار اقتصادی باشد، تلاشی برای انحراف افکار عمومی از مشکلاتی مانند تورم و گرانی کالاها در آستانه انتخابات میاندورهای ماه نوامبر است.
از نگاه کارشناسان کاهش سه درصدی نرخ بهره توسط فدرال رزرو پیامدهای فاجعهباری خواهد داشت. جی بنسون دورهام بنیانگذار یک شرکت تحقیقات سرمایهگذاری معتقد است با این اقدام نرخ اوراق خزانهداری به دلیل پیشبینی سرمایهگذاران از تورم بالاتر افزایش مییابد. در این میان کشورهایی مانند آلمان میتوانند تنها با ارائه سود اندکی بیشتر به وامدهندگان سرمایهها را جذب کنند که این امر به سقوط ارزش دلار منجر خواهد شد. با وجود این معادلات در بازار اوراق قرضه و نگرانیها درباره اعتبار فدرال رزرو، ترامپ همچنان خواستار کاهش شدید هزینههای استقراض است و استدلال میکند که آمریکا به عنوان بزرگترین اقتصاد جهان با امنترین اعتبار مالی شایسته چنین امتیازی است.
پس از آنکه فدرال رزرو به ریاست کوین وارش نرخ بهره را افزایش داد، ترامپ به انتقاد از این تصمیم پرداخت و دوباره بر همان عدد یک درصد تاکید کرد. گروور نورکوئیست از مشاوران اقتصادی خارج از دولت ترامپ میگوید رئیسجمهور آمریکا با زبان خودش بیان میکند که از فشارهای ناشی از این تصمیم ناراضی است اما باید بپذیرد که فدرال رزرو در افزایش نرخ بهره مقصر نیست.
با توجه به اهمیت مهار تورم در آستانه انتخابات، برخی متحدان دولت در محافل خصوصی از تصمیم اخیر وارش تمجید کردهاند. یکی از افراد نزدیک به کاخ سفید که با رئیس فدرال رزرو در ارتباط است تاکید میکند که درخواست نرخ یک درصدی با توجه به سازوکار بازارهای جهانی اوراق قرضه کاملا غیرواقعبینانه است. او هشدار میدهد که ایجاد اختلال در بازار اوراق قرضه تنها به نفع سرمایهگذاران این بازار تمام میشود و سود دیگری ندارد. کاخ سفید و فدرال رزرو تاکنون از هرگونه اظهارنظر رسمی درباره این سخنان ترامپ خودداری کردهاند.
فشارهای ترامپ بر بانک مرکزی آمریکا تنها به موضوع نرخ بهره محدود نمیشود. او تلاش میکند لیزا کوک از مدیران منصوب در دوره جو بایدن را برکنار کند و همزمان منتظر نتایج تحقیقات بازرس کل درباره عملکرد جروم پاول رئیس پیشین فدرال رزرو در یک پروژه ساختمانی است. پاول همچنان در هیات مدیره این نهاد حضور دارد و همین امر مانع از انتصاب فردی جدید توسط ترامپ شده است.
تحلیلگران بر این باورند که فدرال رزرو همچنان یک سپر بلای مناسب برای ترامپ به شمار میرود. او در حالی به استقبال انتخابات میاندورهای میرود که نرخ وام مسکن به مرز هفت درصد نزدیک شده و افزایش قیمت کالاهای اساسی مانند گوشت و بنزین فشار بر معیشت شهروندان را دوچندان کرده است. تورم از اوایل دوره ریاستجمهوری ترامپ به دلیل پیامدهای ناشی از تعرفههای تجاری و افزایش هزینههای انرژی متاثر از درگیری با ایران روند صعودی به خود گرفت.
معیار اصلی تورم از نگاه فدرال رزرو در ماه ژوئیه روی عدد ۳.۷ درصد ایستاد و این نهاد پیشبینی نمیکند که تا پیش از سال ۲۰۲۹ به هدف دو درصدی خود برسد که این یعنی تورم احتمالا تا پایان دوره ریاستجمهوری ترامپ همچنان بالا باقی خواهد ماند.
آزمون استقلال وارش در برابر کاخ سفید
با این همه انتقادات علنی رئیسجمهور تاکنون کمتر متوجه کوین وارش بوده و بیشتر سایر سیاستگذاران فدرال رزرو را هدف قرار داده است. وارش جانشینی است که خود ترامپ به جای پاول انتخاب کرد. در گذشته وقتی پاول درخواستهای مکرر ترامپ برای کاهش نرخ بهره را نادیده میگرفت با القابی چون دشمن و بیعقل از سوی او مواجه میشد. اما ترامپ هفته گذشته با لحنی متفاوت وارش را فردی توصیف کرد که در محاصره یک هیات مدیره سیاسی گرفتار شده است.
پس از آنکه فدرال رزرو برای نخستین بار در سه سال گذشته با آرای قاطع نرخ بهره را افزایش داد ترامپ ادعا کرد که پیشتر در یک تماس تلفنی به وارش گفته بود در صورت لزوم با اکثریت همراهی کند. وارش البته از ارائه هرگونه توضیح درباره مکالماتش با ترامپ خودداری کرده است. او که همواره به عنوان چهرهای سختگیر در برابر تورم شناخته میشود از هفتهها قبل ضرورت افزایش نرخ بهره را مطرح کرده بود و همین موضوع تحلیلگرانی را که به استقلال او از ترامپ شک داشتند شگفتزده کرد. تورستن اسلوک اقتصاددان ارشد موسسه آپولو گلوبال پس از تصمیم اخیر فدرال رزرو تاکید کرد که وارش بارها وعده ثبات قیمتها را داده بود و این تصمیم نشان داد که او در این مسیر کاملا جدی است.
مدارای نسبی ترامپ با وارش را میتوان در روابط گرمتر آنها در روزهای آغازین ریاست این نهاد جستوجو کرد. در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ تنشها با پاول بر سر افزایش نرخ بهره خیلی زود بالا گرفت و این رابطه تا پایان تیره ماند. پاول نیز تا اوایل امسال که دولت احضاریهای درباره یک پروژه ساختمانی برای او فرستاد واکنش علنی به این انتقادات نشان نداده بود. در مقابل به نظر میرسد وارش روابط دوستانهتری با کاخ سفید دارد و در عین پاسخگویی به تماسهای رئیسجمهور تلاش میکند استقلال خود را در سیاستگذاریهای پولی حفظ کند.
این سیاستها اکنون شامل اتخاذ مواضعی سرسختانهتر در برابر تورم است. نظرسنجیها نشان میدهند که مسائل معیشتی از جمله رکوردشکنی قیمت سوخت ضربه سنگینی به اقتصاد روستایی و کسبوکارهای کوچک در ایالتهای جمهوریخواه وارد کرده است. افت شدید محبوبیت ترامپ نیز اکنون به مانعی بزرگ برای نامزدهای حزب جمهوریخواه در انتخابات کنگره تبدیل شده است. نظرسنجی اخیر رویترز و ایپسوس نشان میدهد که تنها ۱۷ درصد از پاسخدهندگان از عملکرد رئیسجمهور در مدیریت هزینههای زندگی رضایت دارند و این دقیقا همان مسئلهای است که آمریکاییها میگویند بیشترین تاثیر را بر رای آنها در انتخابات پیش رو خواهد داشت.
منبع: دنیای اقتصاد
