سبک زندگی اسلامی پیش از آنکه در عرصههای بزرگ اجتماعی شکل بگیرد، از خانواده آغاز میشود؛ جایی که زن در تربیت نسل، انتقال ارزشها و تحکیم بنیان خانواده نقشی محوری دارد. با این حال، این نقش به خانه محدود نمیشود و زنان در تاریخ اسلام و تحولات اجتماعی نیز نشان دادهاند که میتوانند با حضور آگاهانه و مسئولانه، در شکلگیری و تداوم جریانهای اجتماعی اثرگذار باشند.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، سبک زندگی و تمدن، دو پدیده پویا و متحول هستند که متناسب با نیازها و شرایط هر جامعه دستخوش تغییر میشوند و در شکلگیری و تحول آنها، افراد و نهادهای مختلفی نقشآفرینی میکنند. در این میان، نهادهای اثرگذار فرهنگی همچون خانواده و رسانه، با توجه به آموزههای اسلامی و بهرهگیری از الگوهایی که در این آموزهها معرفی شده است، میتوانند در ایجاد سبک زندگی متناسب با شاخصهای فرهنگی جامعه ایرانی نقش مهمی داشته باشند. در این میان، زنان به عنوان مرکز و کانون خانواده، میتوانند نقشی مهم و قابل توجه در شکلگیری این سبک زندگی ایفا کنند.
بنابر روایت باشگاه خبرنگاران جوان، زن در جامعه اسلامی نیز به عنوان عنصری اثرگذار، مسئولیتهای متعددی بر عهده دارد که باید با مسیر تمدن اسلامی هماهنگ و در راستای پایهگذاری آن باشد. شاید بتوان یکی از مهمترین نقشهای زن را بنیانگذاری سیاستهای عمیق تربیتی دانست؛ چراکه برای شکلگیری تمدن اسلامی، ابتدا باید سبک زندگی اسلامی و ایرانی شکل بگیرد؛ سبکی که هویت و ویژگیهای آن با تمدن غرب متفاوت باشد. تحقق این هدف نیز از جامعه کوچکتری به نام خانواده آغاز میشود؛ جایی که فرد در آن با ارزشها و الگوهای اسلامی تربیت میشود. از این رو، نقش زن در تربیت اولیه فرد و ایجاد و انتقال ارزشهای اسلامی، جایگاهی اساسی دارد.
امام خمینی(ره) نیز در همین زمینه فرمودهاند: «زن با تربیت صحیح خویش انسان درست میکند و با تربیت صحیح خویش کشور را آباد میکند.»
با این حال، متأسفانه در جامعه مدرن امروز شاهد شکلگیری نقشهای اجتماعی متفاوتی برای زنان هستیم که برخی از آنها ممکن است با شأن و روحیات زن تناسب نداشته باشد. گسترش چنین نقشهایی میتواند موجب غفلت از مسئولیت مهم زن در خانواده شود و در نتیجه، مسیر سبک زندگی اسلامی را به سمت سبک زندگی مدرن غربی تغییر دهد.
البته این مسئله نباید به معنای انزوای زن در خانه تلقی شود. به بیان دیگر، میتوان گفت نقش زن در حوزه انسانسازی و تربیت، پررنگتر است و نقش مرد در حوزههای سختافزاری و اجرایی، برجستگی بیشتری دارد. آنچه اسلام برای دستیابی به جامعهای اسلامی ترسیم کرده، ایجاد مرزهای مشخص میان زن و مرد در فضای اجتماعی از طریق حجاب، ترویج فرهنگ خویشتنداری جنسی و توجه به نیازهای حقیقی و فطری زنان است. در این نگاه، خانواده جایگاه ویژهای دارد و استحکام بنیان خانواده و نقش تربیتی آن، به عنوان یکی از مهمترین عرصههای مسئولیت زن مورد توجه قرار میگیرد.
از سوی دیگر، زنان نباید نسبت به مسائل سیاسی و اجتماعی جامعه بیتفاوت باشند؛ چراکه سیاست و اسلام از یکدیگر جدا نیستند و زن نیز باید در زمان مناسب و با آگاهی، در عرصه اجتماعی حضور داشته و نقش جریانساز خود را ایفا کند. تاریخ اسلام نمونههای برجستهای از این حضور را در شخصیت زنانی همچون حضرت زهرا(س) و حضرت زینب(س) نشان میدهد؛ زنانی که در کنار انجام درست و کامل رسالتهای اصلی خود، توانستند در تحولات اجتماعی نیز نقشآفرین باشند.
حضرت زهرا(س) زمانی که احساس کردند مسئله امامت در معرض خطر قرار گرفته است، با روشنگری و دفاع از حقیقت، به بهترین شکل ممکن نقش اجتماعی و سیاسی خود را ایفا کردند. خطبه سیاسی فدک آن حضرت، نمونهای روشن از این حضور و روشنگری است. حضرت زینب(س) نیز با ایستادگی و آگاهی، پرچم استمرار نهضت عاشورا را برافراشته نگه داشتند و با بصیرت و شناخت شرایط، در برابر فتنه یزید ایستادگی کردند.
نقش زنان در بیداری اسلامی نیز یکی از جلوههای مهم و افتخارآمیز حضور زنان در جامعه اسلامی به شمار میرود. بیداری اسلامی پدیدهای بود که در نیمه دوم قرن بیستم در کشورهای اسلامی شکل گرفت و هدف آن بازگرداندن هویت اسلامی و رهایی از سلطه استبداد بود. در این میان، با تدبیر حضرت امام(ره) و مقام معظم رهبری، موج دوم این بیداری اسلامی به موفقیت رسید و یکی از برجستهترین جلوههای آن، حضور گسترده زنان و احساس مسئولیت آنان در این حرکت بود.
امام خمینی(ره) در توصیف این حضور فرمودند: «امروز زنان شیردل، طفل خود را به آغوش کشیده و به میدان تانک و مسلسل رژیم آورده در کدام تاریخ چنین مردانگی و فداکاری از زنان ثبت شده است؟»
مشارکت سیاسی و اجتماعی زنان مسلمان نیز پدیدهای تازه و برگرفته از تقلید از زنان غربی یا مبانی لیبرالیستی نیست؛ بلکه این مشارکت پیشینهای به قدمت ظهور اسلام دارد و بر پایه اعتقادات دینی و با الگوبرداری از زنان مبارز و مؤمن مسلمان شکل گرفته است.
زنان باایمان در این مسیر، همانند دیگر عرصههایی که در آن در کنار برادران خود حضور داشتند، به یاری مردان آمدند و مشارکتی فعال در تحولات جامعه داشتند. از این رو، میتوان گفت زن در جامعه اسلامی هم در عرصه خانواده و تربیت نسل و هم در عرصههای اجتماعی و سیاسی، مسئولیت و جایگاه ویژهای دارد.
در نهایت، توجه به جایگاه زن و نقش او در تربیت انسان، تحکیم خانواده، حفظ ارزشهای اسلامی و حضور آگاهانه در جامعه، از مؤلفههای مهم شکلگیری سبک زندگی اسلامی و ایرانی است؛ همانگونه که امام خمینی(ره) فرمودهاند: «همه سعادتها از دامن زن بلند میشود و اگر زن متحول شود جامعه متحول میشود.»
منبع: خبرآنلاین
