باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبهکباری – علی بیتاللهی، رئیس بخش زلزلهشناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، با اشاره به مخاطرات ناشی از ساختوساز در اعماق زمین تهران، گفت: قطع مسیر قناتها و رگابها، آبشستگی و ایجاد حفرات زیرسطحی میتواند زمینهساز فروریزشهای زمین و بروز حوادث بحرانزا در پایتخت شود. وی با اشاره به خشک شدن چشمهعلی در شهرری اظهار کرد: یکی از فاخرترین آثار تاریخی کشور، چشمهعلی یا نام قدیمی آن «سورنا» در شهرری است که دیرینگی آن به حدود ۸ هزار سال میرسد.
این میراث ارزشمند در سال ۱۳۱۳ با شماره ۲۰۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. بیتاللهی افزود: در مجاورت چشمهعلی، آثار تاریخی دیگری از جمله باروی ری یا دیوار دفاعی مربوط به دوران جنگ و همچنین کتیبه فتحعلیشاه قاجار قرار دارد که این کتیبه نیز بهصورت جداگانه واجد ارزش شناخته شده و در سال ۱۳۷۸ با شماره ۲۲۸۴ به ثبت ملی رسیده است. رئیس بخش زلزلهشناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادامه داد: خشک شدن چشمهعلی با احداث خط ۶ مترو و ایستگاه A6-1 در غرب میدان صفائیه و شمال کارخانه قدیمی سیمان تهران مرتبط است.
وی گفت: احتمال زیادی وجود دارد که رگاب عبوری از میان لایههای ارتفاعی بیبیشهربانو و منتهی به مظهر چشمهعلی، در جریان احداث خط و ایستگاه مترو قطع شده و این مسئله به خشک شدن کامل چشمهعلی شهرری منجر شده باشد. وجود شبکه گسترده قنوات در زیرزمین تهران بیتاللهی با اشاره به وجود شبکه گسترده قنوات در زیر سطح تهران اظهار کرد: در محدوده مرکزی تهران، به دلیل پوشش ساختمانی، حتی در دهههای ۳۰ و ۴۰ شمسی که مجموعه عکسهای هوایی برای شناسایی میلهها و رشته قنوات مورد استفاده قرار گرفته، بسیاری از این عوارض قابل شناسایی نبودهاند.
وی افزود: با این حال، گودبرداریهای انجامشده در مناطق مرکزی و همچنین وجود مظهر قنات و رشتهقناتهای قدیمی که در بررسیهای میدانی شناسایی شدهاند، نشان میدهد زیرساختگاه تهران پوشیده از رشته قناتهایی با امتداد شمالی ـ جنوبی است که بهویژه به سمت محدوده ری و جنوب تهران امتداد دارند. رئیس بخش زلزلهشناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادامه داد: در مقطع شرقی ـ غربی در نیمه شمالی تهران، بهطور متوسط در هر ۵۰۰ متر یک رشته قنات شناسایی شده است؛
علاوه بر این، رگابها و قنوات متعدد دیگری نیز در زیر سطح زمین تهران گسترش دارند که گاهی در جریان گودبرداریها، برونزدهای آبی با دبی قابل ملاحظه از آنها مشاهده و مستند شده است. وی تصریح کرد: ساختوساز در زیر زمین تهران با چنین گسترهای از قنوات و رگابها، به احتمال زیاد موجب انقطاع مسیر قنوات، پشته شدن آب، آبشستگیهای متعدد و در نهایت فروریزشهای بحرانزا خواهد شد.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
