به گزارش سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، موقعیت راهبردی یمن و مجاورتش با تنگه بابالمندب اهمیت دوچندانی برای کشورهای منطقه به خصوص رژیم صهیونیستی دارد. همانطور که در یادداشتهای پیشین گذشت، اسرائیل از دهه ۱۹۶۰ میلادی کار اطلاعاتی و عملیاتی را روی یمن آغاز کرد و در این مسیر درصدد همراه کردن سرویسهای امنیتی منطقه به ویژه ساواک برآمد. سندی که از گزارش سری ساواک در سال ۱۳۵۰ ش در اینجا منتشر شد حکایت از شکلگیری روابط اطلاعاتی میان موساد و ساواک داشت. اما سند پیش رو در سال ۱۳۵۲ش نمایانگر پیشرفت همکاری دو سرویس امنیتی در منطقه غرب آسیا درباره یمن است.
بعلاوه اینکه؛ سرویس اتیوپی هم به عنوان ضلع سوم این مثلث امنیتی از قاره آفریقا به این مسئله پیوند خورده است. اهمیت این سند، علاوه بر موضوع همکاری سه سرویس، در حاشیهنویسیهای مدیران ارشد ساواک نیز دیده میشود. این یادداشتها نشان میدهد که ساواک در برابر برخی پیشنهادهای سرویس اسرائیل با احتیاط برخورد کرده است؛ بهخصوص پیشنهادهایی که به تشکیل کمیتهای برای «تماسهای سیاسی» یا تهیه گزارش درباره بابالمندب مربوط میشد. در پیشنهاد سرویس اسرائیل، تشکیل دو کمیته معاونان؛ یکی برای «امور کلی» و دیگری برای «تماسهای سیاسی»، مطرح شده بود.
حاشیه ساواک در واکنش به این پیشنهاد صراحت داشت: «امور سیاسی کار ما نیست» و این سرویس صرفاً میتواند در این زمینه به دولت خود توصیههایی ارائه کند. در بخش دیگری از پیشنهادها، موضوع تهیه گزارش درباره یمن، بابالمندب، خلیج فارس و جنبشهای مورد اشاره در سند مطرح شده بود. ساواک نیز در حاشیه تأکید کرده بود که «مقدوراتی نداریم». در نهایت، درباره نحوه همکاری توافق شد هر سرویس، متناسب با امکانات خود، گزارشهای تحلیلی درباره مناطق هدف تهیه کند. با نزدیک شدن به زمان تشکیل کمیته اطلاعات، اداره کل هفتم ساواک تهیه گزارش درباره مناطق هدف خود را آغاز کرد.
با این حال، در پایان سند تأکید مهمی از سوی مقامات ساواک دیده میشود: «سعی کنید ما از حدود مبادله اطلاعات جلوتر نرویم.» در ادامه نیز تصریح شده است که فعالیتهای ساواک در این زمینه باید در چارچوب طرحهای اطلاعاتی باقی بماند و «امور سیاسی» خارج از حوزه فعالیت آن است. این سند از این جهت قابل توجه است که در کنار اشاره به همکاری اطلاعاتی سهجانبه، بخشی از ملاحظات داخلی ساواک درباره حدود این همکاری را نیز ثبت کرده است؛ ملاحظاتی که در حاشیهنویسیهای مقامات این سازمان درباره پیشنهادهای طرف اسرائیلی دیده میشود.
متن سند: درباره پیشنهاد سرویس اسرائیل گزارش منظور: استحضار تیمسار ریاست ساواک پیشینه: سرویس اسرائیل در مورد کنفرانس سهجانبه که دومین اجلاسیه آن در نیمه اول تیر ماه سال جاری در تهران تشکیل میشود پیشنهاداتی ارائه نموده که در تاریخ ۱۳۵۲/۳/۱۷ از طریق بخش مستقل پیمانها به اداره کل هفتم واصل گردیده است. سرویس اسرائیل پیشنهاد نموده است که: ۱. دو کمیته معاونان یکی برای «امور کلی» و دیگری برای «تماسهای سیاسی» تشکیل شود. [حاشیه ساواک: امور سیاسی کار ما نیست میتوانیم توصیههایی به یکدیگر یا دولت خود بنمائیم] ۲.
ساواک در مورد بابالمندب [حاشیه ساواک: مقدوراتی نداریم]و خلیج فارس – سرویس اسرائیل در مورد جمهوری عربی یمن و جمهوری دموکراتیک خلق یمن و جنبشهای تروریستی – سرویس اتیوپی در مورد سومالی [حاشیه ساواک: و باب المندب]گزارش تهیه و ارائه نمایند.
اقدامات انجام شده: با رابط سرویس اسرائیل مذاکره و در مورد پیشنهاد بند ۱ توضیح داده شد با توجه به وظایف مشابه کمیته هماهنگکننده در کنفرانس سهجانبه سادهتر و عملیتر خواهد بود که فقط یک کمیته معاونان تشکیل و وظائف خود را در زمینه مسائل اداری- سازمانی- بررسی گزارشها و پیشنهادات کمیتههای اطلاعات و امنیت ارسال به شورای سهگانه انجما دهد. این نظر مورد تأیید رابط سرویس اسرائیل واقع شد.
در مورد پیشنهاد بند ۲ توافق شد هر سرویس با توجه به مقدورات خود گزارش تحلیلی پیرامون مناطق هدف (برای ساواک: امارت عربی متحده – کویت – قطر – بحرین – عمان و عراق) تهیه نماید و خواسته شد وسیله سرویس اسرائیل نظر سرپیس اتیوپی نیز در مورد گزارشهایی که در کمیته اطلاعات ارائه خواهد نمود استفسار گردد. ضمنا با توجه به فرصت کمی که تا تاذ=ریخ تشکیل کمیته اطلاعات (۱۳۵۲/۴/۱۴) باقی مانده اداره کل هفتم شروع به تهیه گزارشهای مناطق هدف ساواک نموده است. اداره کل هفتم
ضمن تصویب فرمودند: «سعی کتید ما از حدود مبادله اطلاعات جلوتر نرویم. طرحهای ما باید در این زمینه باشد. امور سیاسی از ما نیست، ما در امر سیاسی میتوانیم توصیه به دولتهایمان بنماییم.» ۵۲/۳/۲۶
منبع: رسانیوز
