یکی از برجستهترین دستاوردهای تحولی رسانه ملی در سالهای اخیر، تثبیت جایگاه «روایت اول» و اتخاذ آرایش تهاجمی در خط مقدم درگیریهای پیچیده رسانهای بوده است؛ راهبردی که توانست صداوسیما را از موضع انفعال خارج کند و به بازیگری پیشرو و اثرگذار در نبرد روایتها تبدیل نماید. این تغییر ریل بنیادین، در معاونت سیاسی بهوضوح بهچشم میخورد. این معاونت امروز با عبور از چالشهای سختافزاری و پیوند دادن آموزشهای مدرن با سندمحوری و تفکیک حوزههای تخصصی به ۳۵گروه کاری، مدلی خوداتکا از مواجهه با بحرانها را خلق کرده است؛
الگویی که در آن حضور فعال خبرنگاران در کانون رویدادهای راهبردی جهان و بهرهگیری از ظرفیت فضای مجازی، دست برتر رسانه ملی را در باشگاه خبرگزاریهای روایتگر جهان تثبیت کرده است. حسن عابدینی معاون سیاسی رسانه ملی در گفتوگو با جامجم، ابعاد، تجارب و جزئیات این تحول ساختاری را در روزهای نبرد رسانهای تشریح کرده است.
روایت یک حمله حسن عابدینی درخصوص دستاوردهای تحولی این معاونت به جامجم میگوید: بهدلیل تهاجم دشمن آمریکایی_صهیونی، ساختمان شیشهای هم صف و هم ستادش بهصورت کامل تخریب شد بهگونهای که معاون سیاسی در ساختمان شیشهای قرار داشت و وقتی مورد حمله موشکی قرار گرفت طبعا هر دو از بین رفتند. وی در ادامه میافزاید: طی این مدت چند موضوع برای معاونت سیاسی از اهمیت برخوردار بود که عبارتند از: ۱. روایت اول از موضوع جنگ تحمیلی ۲. جنگ تحمیلی ۳. کودتای ۱۸دی و رویدادهایی که در گوشه و کنار دنیا اتفاق میافتاد. در این زمینه چند موضوع مد نظر قرار گرفت.
طبعا بهصورت سنتی امکان پوشش این رویدادها وجود نداشت. چون باید استودیوها در یک جای مشخص مستقر میشدند. ساخت استودیو زمانبر است و به جهت امکانات مادیای که باید وجود داشته باشد و هزینههای زیاد آن، ساخت استودیوها نیاز به زمان داشت. طبعا این موضوع در دوران جنگ میسر نبود. عابدینی تصریح میکند: نکته بعد خبر خبرگزاری صداوسیماست.
چون در حوزه خبر مکتوب اگر یک خبرنگار قلم خوب و هوش سرشاری داشته باشد، فقط با یک خودکار و یک کاغذ میتواند خبرهای خودش را سریع آماده کند و در اختیار خبرگزاری یا روزنامه قرار دهد، اما در تلویزیون این ممکن نیست و نیاز به تصویر و تلاش یک تیم خبری هست. به همین دلیل، معاونت سیاسی به سمت و سوی کاهش هزینه و افزایش سرعت رفت و احساس کردیم باید ساختار و سازوکار تولید خبر را تغییر دهیم. این بود که استفاده از «بکپک ژورنالیسم» یا خبرنگاری کولهپشتی و خبرنگاری موبایلی در دستور کار قرار گرفت.
توجه به خبرنگاری خوداتکا معاون سیاسی رسانه ملی میگوید: الان که داریم با هم صحبت میکنیم، شبکه خبر و خبرگزاری صداوسیما و بهصورت کلی معاونت سیاسی تنها شبکه خبری دنیا هستند که به تهیه و تولید خبر مشغولند و آن را از طریق خبرنگاری کولهپشتی و موبایلی انجام میدهند. این مسأله باعث شد هزینهها کاهش پیدا کند. چون بهجای اینکه در یک موضوع خبری چندین نفر در قالب یک تیم خبری اعزام شوند فقط یک نفر اعزام شود. نکته دوم این است که باعث شده سرعت کار بالا برود و هزینهها کاهش پیدا کند؛
بنابراین در زمینه خبر روایت اول، این ابزار توانست نقش بیبدیلی را در یکسال گذشته و جنگ تحمیلی آمریکایی_صهیونیستی ایفا کند. عابدینی در ادامه تاکید میکند: این موضوع الان هم حاکم هست. هیچ خبری نیست که در چارچوب اصول حرفهای، مخاطبمحوری و سیاست رسانه قرار بگیرد و از قاب دوربین خبرنگاران ما خارج شود. این مسأله الان به فراسوی مرزها هم کشیده شده است. یعنی میبینیم رویدادهایی مثل تحولات یمن، جنوب لبنان، فلسطین و حتی کشورهایی که با جمهوری اسلامی همسو هستند پوشش داده میشود؛ بنابراین بهنظر میرسد این یکی از موضوعات مهم است.
البته پوشش خبرهای رسمی هم کمافیالسابق با قدرت در حال انجام است. تلاش میکنیم با کمترین زمان ممکن رویدادهایی را که در چهار گوشه کشور اتفاق میافتد بهصورت زنده در شبکه خبر یا شبکه خبر دو پوشش بدهیم. اتکا به دادههای صداوسیما معاون سیاسی رسانه ملی در پاسخ به چرایی و مصادیق قرار گرفتن در «باشگاه روایت اول خبرگزاریهای جهان» میگوید: تقریبا تمام رویدادهایی که در کشور اتفاق میافتد، صداوسیما روایتگر اول آن است و شاهدیم که بقیه خبرگزاریهای دنیا بهخاطر ارتباطی که با صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران دارند، از اخبار ما استفاده میکنند.
این شامل صدها ساعت برنامههای ویژهای است که شبکه خبر پخش میکند. عابدینی میافزاید: کمتر مسئولی در کشور هست که مقابل دوربین صداوسیما قرار نگیرد و کمتر روایتی هست که صداوسیما آن را پخش نکرده باشد. تلاش میکنیم دیدگاه کارشناسان مختلف را بهصورت زنده در اختیار مخاطبین قرار دهیم؛ بنابراین روایتهای متنوعی از رویدادهای کشور حتی رویدادهای نظامی و امنیتی منتشر میشود. خبرنگاران ما در تنگه هرمز که الان دال مرکزی امنیت جهانی است، بهصورت مستمر مستقرند و رویدادها را بهصورت زنده پوشش میدهند. این جزو روایتهایی است که دست برتر را در آن داریم.
وی با اشاره به سایر ابعاد تحول در این معاونت میگوید: تحول در معاونت سیاسی صرفا به روایت اول بودن ختم نشده. البته این اولویت اول بوده و به آن رسیدهایم. در چارچوب سند تحول، معاونت سیاسی موضوع «سندمحوری» را در دستور کار خودش قرار داده است. پیگیری دهها قانون بر زمین مانده مصوب مجلس شورای اسلامی که ابلاغ هم شده بودند سبب شد اجرا شوند. آزادسازی سواحل یا پنجره واحد دو مورد دیگر از این اینهاست. میتوانیم دهها مورد مربوط به موضوعات مختلف را مثال بزنیم. حرکت به سوی تخصصی شدن معاون سیاسی رسانه ملی تصریح میکند: نکته بعد تخصصی شدن خبر است.
خبرگزاری صداوسیما قبلا پنج گروه کلی تخصصی تحت عنوان گروههای اقتصاد، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و ورزشی داشت که الان به ۳۵گروه تقسیم رسیده است. در حوزه اقتصاد، ما از اقتصاد بازار گرفته تا نفت و انرژی و بورس و کشاورزی و صنعت را داریم. این تقسیمبندی موجب شده تخصصیتر به موضوعات نگاه شود. معاون سیاسی رسانه ملی میافزاید: علاوه بر این، آموزش خبرنگاران هم مطرح است. یکی از مهمترین موضوعات در این زمینه است. خبرنگار خوداتکا خبرنگاری است که کارش فقط نوشتن و مقابل دوربین قرار گرفتن نیست بلکه تصویربرداری، تدوین و صداگذاری و ارسال هم میکند. این هم بخشی از آموزش است.
وی در ادامه خاطرنشان میکند: نکته بعدی تربیت مجرییارهایی است که توانایی این را داشته باشند که تا رسیدن کارشناس، مقابل دوربین قرار بگیرند و اطلاعات لازم را در کوتاهترین زمان ممکن در مورد یک رویداد خاص در اختیار مخاطبین قرار دهند. مجرییار میتواند یک خبرنگار، یک سردبیر یا حتی یک مدیر باشد.عابدینی میگوید: پیش از این معاونت سیاسی فقط دو آنتن رادیو و آنتن تلویزیون را داشت. بهدلیل اهمیتی که فناوریهای نوین دارند، تلاشمان بر این بوده که در فضای مجازی هم حضوری جدیتر داشته باشیم.
ایجاد اداره کل فضای مجازی از دیگر مسائلی است که در این مدت تلاش وافری درخصوص آن انجام شده و توانسته آرامآرام به نقشی که ایفا کند نزدیک شود. موضوع دیگر پوشش بحرانهاست. بهدلیل اینکه طی یکسال و نیم گذشته در یک جنگ تحمیلی ناخواسته قرار گرفتهایم، آرایش خبری و پوشش اخبار ما بهصورت الگوهای کاملا تجربهشده درآمده و اگر رویدادی اتفاق بیفتد، خبرنگاران بهسرعت میتوانند در چارچوب آن آرایش اقدام به پوشش اخبار کنند.
منبع: جام جم آنلاین
