باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی – محمدرضا رضاییکوچی در همایش «ارزیابی نقش قیرهای اصلاحشده در ارتقای کیفیت رویههای آسفالتی» در شیراز، اظهار کرد: ظرفیت تولید قیر کشور حدود ۶ میلیون تن است که در حال حاضر برای ۲ میلیون تن آن قانون مشخص شده، اما چهار میلیون تن دیگر بلاتکلیف مانده است؛ چراکه زمینه صادرات آن وجود ندارد. او افزود: از سوی دیگر، پروژههای عمرانی متعددی در کشور به دلیل کمبود یا تأمین نشدن بهموقع قیر متوقف هستند و اگر بتوان این دو مسئله را به یکدیگر متصل کرد، میتوان بخش قابل توجهی از نیاز پروژههای عمرانی را تأمین کرد.
تلاش برای استفاده از قیرهای انبارشده در پروژههای عمرانی رئیس کمیسیون عمران مجلس با اشاره به کاهش صادرات قیر در سال جاری گفت: حدود ۲ میلیون تن از ظرفیت تولید قیر کشور برای صادرات در نظر گرفته شده بود، اما با توجه به مشکلات صادرات، تلاش میکنیم از این ظرفیت در داخل کشور استفاده بیشتری شود. رضاییکوچی ادامه داد: با طراحی انجامشده و همراهی شرکتهای قیرساز، به دنبال دریافت مصوبه سران سه قوه هستیم تا بخشی از قیری که امسال به دلیل کاهش صادرات تولید شده و اکنون در انبارها قرار دارد، در پروژههای عمرانی مورد استفاده قرار گیرد.
او گفت: هدف این است که کارخانههای تولیدی فعال بمانند و قیر تولیدشده از طریق تهاتر با طلبکاران و پروژههای نیازمند قیر مصرف شود؛ در این صورت میتوان سقف استفاده از این ظرفیت را نیز افزایش داد و به شرکتهای قیرساز کمک کرد. سالانه یک میلیون تن قیر در اختیار وزارت راه قرار میگیرد رئیس کمیسیون عمران مجلس با اشاره به سابقه اجرای طرح تأمین قیر از محل بودجه اظهار کرد: طی حدود ۱۰ سال گذشته، هر سال معادل حدود ۲ میلیون تن منابع قیر در بودجه پیشبینی شده و در مجموع حدود ۲۰ میلیون تن قیر در اختیار دستگاههای اجرایی قرار گرفته است.
او افزود: دستکم ۵۰ درصد این منابع در اختیار وزارت راه و شهرسازی و مابقی در اختیار بنیاد مسکن، شهرداریها، دهیاریها، بسیج سازندگی و سایر دستگاهها قرار گرفته است. رضاییکوچی گفت: در سالهای گذشته بیش از ۹۰ درصد سهم قیر تخصیصی جذب شده و سال گذشته نیز میزان جذب به ۱۰۰ درصد رسید؛ هرچند تصویب این بند در قانون بودجه با موانع و مقاومتهایی همراه بود. او ادامه داد: به طور متوسط سالانه یک میلیون تن قیر در اختیار وزارت راه و شهرسازی قرار میگیرد و با فرض عرض ۱۰ متر برای جاده، این میزان قیر امکان روکش حدود ۱۶۰ هزار کیلومتر جاده را فراهم میکند.
چرا با وجود تأمین قیر، کیفیت آسفالت جادهها مطلوب نیست؟ رئیس کمیسیون عمران مجلس با اشاره به وجود حدود ۲۲۰ هزار کیلومتر جاده اصلی، فرعی، آزادراه و جاده روستایی در کشور، گفت: با وجود اختصاص این میزان قیر، این سؤال مطرح است که چرا وضعیت آسفالت جادههای کشور همچنان مطلوب نیست. رضاییکوچی افزود: باید مشخص شود مشکل در کدام بخش قرار دارد؛ آیا کیفیت قیر پایین است، مصالح کیفیت لازم را ندارد، مسیر حمل طولانی است یا نحوه پخش آسفالت با مشکل مواجه است؟ او تأکید کرد: کیفیت آسفالت یک زنجیره به هم پیوسته است و نمیتوان مشکل را فقط به یک بخش نسبت داد؛
اگر هر قسمت از این زنجیره از تولید قیر و مصالح تا حمل، اجرا و پخش آسفالت دچار ایراد باشد، کیفیت نهایی پروژه کاهش پیدا میکند. مطالبه مجلس برای کنترل کامل زنجیره تولید تا اجرای آسفالت رئیس کمیسیون عمران مجلس گفت: کنترل و نظارت بر فرآیند تولید قیر، مصالح، حمل، پخش و اجرای پروژه باید به صورت کامل انجام شود و وزارت راه و شهرسازی باید بر تمام این مراحل نظارت داشته باشد. او افزود: همه کارخانههای تولیدکننده باید ارزیابی و کنترل شوند و دستگاهی مشخص بر مراحل تولید مصالح و اجرای پروژه نظارت کند.
رضاییکوچی با اشاره به هزینه بالای تولید قیر اظهار کرد: اگر مصالح مورد استفاده در کنار قیر کیفیت پایینی داشته باشد، طبیعی است که آسفالت مطلوبی تولید نمیشود؛ همچنین طولانی بودن مسیر حمل نیز میتواند بر کیفیت نهایی اثر بگذارد. او تأکید کرد: قیر سرمایهای گران و متعلق به مردم است و باید دستگاهی مشخص بر نحوه مصرف آن نظارت کند. مطالبه جدی ما از وزارت راه و شهرسازی این است که کل زنجیره تولید آسفالت را کنترل و تمام واحدهای فعال در این فرآیند را ارزیابی کند.
پیشنهاد افزایش سهم قیر پلیمری به ۲۰ تا ۳۰ درصد رئیس کمیسیون عمران مجلس همچنین با اشاره به نقش قیرهای اصلاحشده در افزایش عمر آسفالت گفت: در قانون بودجه اجازه دادهایم ۱۰ درصد قیر به قیر پلیمری اختصاص پیدا کند و باید این سهم را به ۲۰ و حتی ۳۰ درصد افزایش دهیم. رضاییکوچی افزود: در فرودگاه جهرم که امسال به پایان رسید، در هر سه لایه از قیر پلیمری استفاده شد و باید این پروژه به عنوان یک مدل ارزیابی شود تا مسیر اجراشده با قیر پلیمری با مسیر اجراشده با قیر معمولی مقایسه و عمر مفید آنها مشخص شود.
او گفت: در شرایط معمول، اگر قیر و آسفالت با کیفیت مناسب و با عملکرد درست همه بخشهای زنجیره اجرا شوند، عمر مفید آسفالت حدود ۱۰ سال است، اما قیر پلیمری میتواند این عمر را حداقل دو برابر کند. رئیس کمیسیون عمران مجلس اضافه کرد: هرچند قیر پلیمری هزینه اجرای بیشتری دارد، اما با افزایش عمر پروژه، در بلندمدت میتواند صرفه اقتصادی بیشتری برای کشور داشته باشد.
کمبود ۲۰ برابری منابع برای تکمیل پروژههای نیمهتمام رضاییکوچی با اشاره به محدودیت منابع عمرانی کشور اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان منابع در بودجه برای اجرای پروژههای عمرانی داریم، در حالی که برای تکمیل پروژههای نیمهتمام بیش از ۲۰ برابر این رقم منابع نیاز است. او افزود: با این شرایط، منابع دولتی به تنهایی پاسخگوی نیازهای عمرانی کشور نیست و باید زمینه حضور بخش خصوصی در این حوزه فراهم شود.
رئیس کمیسیون عمران مجلس گفت: نقدینگی در اختیار مردم و بخش خصوصی است، اما هنوز میدان لازم برای ورود این سرمایهها به پروژههای عمرانی فراهم نشده است. او ادامه داد: باید بسته بزرگی از پروژههای عمرانی در حوزههایی مانند راه، بیمارستان، فاضلاب و سدسازی برای سرمایهگذاری بخش خصوصی تعریف شود و با ایجاد اعتماد، امکان سرمایهگذاری و کسب سود برای بخش خصوصی فراهم شود. رضاییکوچی اضافه کرد: اختصاص قطرهچکانی منابع دولتی باعث میشود عمر اجرای پروژهها به بیش از ۲۰ سال برسد و در نتیجه کیفیت و عمر مفید پروژه نیز کاهش پیدا کند.
تأکید بر حمایت از تولیدکنندگان قیر و تأمین بهموقع پروژهها رئیس کمیسیون عمران مجلس با تأکید بر ضرورت حمایت از بخش خصوصی گفت: شرکتهای قیرساز باید با زنجیره آسفالت همکاری کنند و در شرایطی که صادرات قیر کاهش یافته است، باید از ظرفیت تولید این شرکتها در پروژههای داخلی استفاده شود. او افزود: شهرداریها، بنیاد مسکن، وزارت راه و شهرسازی و پیمانکاران ظرفیت اجرای پروژههای عمرانی را دارند و میتوان با تأمین قیر مورد نیاز، پروژههای متوقفمانده را فعال کرد.
رضاییکوچی تأکید کرد: اتصال ظرفیت تولید قیر به نیاز پروژههای عمرانی میتواند به فعال ماندن کارخانههای تولیدی و پیشرفت پروژههایی که به دلیل تأمین نشدن قیر متوقف شدهاند، کمک کند. کمیسیون عمران از وزارت راه حمایت میکند رئیس کمیسیون عمران مجلس همچنین گفت: این کمیسیون به عنوان کمیسیون تخصصی، از وزارت راه و شهرسازی حمایت میکند و برای ما تفاوتی ندارد چه فردی در جایگاه وزارت قرار داشته باشد؛ مهم این است که بتوان به وزیر و مجموعه دستگاه اجرایی برای انجام وظایفشان کمک کرد.
او افزود: از زمانی که مسئولیت کمیسیون عمران را بر عهده گرفتهام، با پنج وزیر کار کردهام و رویکرد کمیسیون، حمایت تخصصی از دستگاه اجرایی برای پیشبرد امور است. رضاییکوچی در پایان گفت: کشور به همکاری میان تولیدکنندگان، پیمانکاران، مدیران و دستگاههای اجرایی نیاز دارد تا از ظرفیتهای موجود برای ارائه خدمات بهتر و بیشتر به مردم استفاده شود. از تختجمشید تا راههای امروز؛
قیر، میراثی دیرینه در مهندسی غزاله راهب رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی نیز اظهار کرد: امیدواریم تلاشهای انجامشده به نتایج مثبت منجر شود و در مسیر توسعه و آبادانی کشور شاهد اتفاقات خوبی باشیم.
معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به سابقه تاریخی استفاده از قیر در ایران افزود: اگرچه صنعت نفت در کشور سابقهای کمتر از یک قرن دارد و قیر به عنوان یک محصول صنعتی از پالایشگاههای نفتی تولید میشود، اما سابقه استفاده از این ماده در سرزمین ایران به هزاران سال قبل بازمیگردد.
راهب ادامه داد: در تختجمشید، حدود دو هزار و ۵۰۰ سال پیش، از محصولات قیری در زهکشیها و سامانههای آبرسانی استفاده شده است و بخشهایی از مسیرهای انتقال آب با اندودهای قیری پوشانده میشد تا از نفوذ آب جلوگیری شود این شواهد تاریخی نشان میدهد که استفاده از قیر در سازههای آن دوره، کاربردی فنی و مهندسی داشته است.
رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی همچنین به «تل آجری» در نزدیکی تختجمشید اشاره کرد و گفت: این بنا که از سردرهای ورودی تختجمشید محسوب میشده، علاوه بر استفاده از محصولات قیری در ساخت آن، نمونههایی از کاربرد قیر به عنوان ملات و اندود آجر را نیز در خود دارد. او با بیان اینکه منشأ دقیق قیر مورد استفاده در این بناهای تاریخی هنوز بهطور قطعی مشخص نشده است، افزود: مطالعات زمینشناسی و بررسی ذخایر و محصولات هیدروکربنی در زاگرس و استان فارس، احتمال ارتباط این منابع با قیر مورد استفاده در بناهای تاریخی منطقه را مطرح میکند.
راهب همچنین به اسناد بهجامانده از دوره هخامنشی اشاره کرد و گفت: در سیاهههای تختجمشید که از مهمترین اسناد مالی و حسابرسی آن دوره به شمار میرود، گروهی از کارگران قیر به عنوان یک رسته کاری شناخته شدهاند و حدود ۷۰ تا ۸۰ نفر در این حوزه فعالیت داشتهاند. اووتأکید کرد: این پیشینه نشان میدهد که با یک صنعت بومی و قدیمی مواجه هستیم که با تاریخ و تمدن ایران پیوند خورده و همین موضوع میتواند انگیزه بیشتری برای توسعه روشهای نوین استفاده از قیر در کشور ایجاد کند. قیرهای اصلاحشده؛
گامی جدید در صنعت راهسازی معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه قیرهای اصلاحشده در سالهای اخیر جایگاه ویژهای در صنعت ساختمان و راهسازی پیدا کردهاند، گفت: موضوع قیرهای اصلاحشده یک گام جدید است که علاوه بر ابعاد علمی، دارای ابعاد اجرایی، عملکردی و حتی قانونی است و برای توسعه آن باید همه بخشهای مرتبط در کنار یکدیگر قرار گیرند.
راهب برگزاری این همایش را فرصتی برای ایجاد تعامل میان بخشهای مختلف مرتبط با قیر و آسفالت دانست و اظهار کرد: یکی از نقاط ویژه این همایش، حضور همزمان تولیدکنندگان، بهرهبرداران، پیمانکاران و مجموعههای کنترل کیفیت است و این تعامل میتواند نقش مهمی در ایجاد هماهنگی میان گروههای مختلف فعال در این حوزه داشته باشد. او ادامه داد: مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی نیز در این زنجیره به عنوان یکی از مجموعههای تخصصی و کنترل کیفیت، در کنار سایر بخشها فعالیت میکند و همکاری میان این مجموعهها میتواند به ارتقای کیفیت پروژههای اجرایی منجر شود.
ضرورت ایجاد نظام پایدار برای استفاده از قیرهای اصلاحشده رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به حمایتهای قانونی از مصرف قیر اصلاحشده گفت: اختصاص سهم ۱۰ درصدی برای قیر اصلاحشده در قوانین مرتبط با مصرف قیر، یک ظرفیت قانونی برای توسعه این حوزه ایجاد کرده است، اما باید از ظرفیتهای علمی و اقتصادی این موضوع نیز در چرخه مصرف استفاده شود.
راهب افزود: آنچه اهمیت دارد این است که ارزش علمی و اقتصادی قیرهای اصلاحشده بتواند در کنار یکدیگر، زمینه ایجاد یک نظام پایدار برای استفاده از این محصولات را فراهم کند و تحقق این هدف نیازمند همراهی و همکاری همه مجموعههای معتبر و مرتبط است. اووبا اشاره به نقش مرکز تحقیقات در تدوین ضوابط این حوزه اظهار کرد: مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در کنار سایر دستگاهها، تدوین آییننامهها و دستورالعملهای مرتبط با قیرهای اصلاحشده را دنبال میکند.
راهب گفت: در حال حاضر دستورالعمل قیرهای اصلاحشده با همکاری و همراهی سازمان برنامه و بودجه در دست تدوین است و این روند میتواند به ایجاد چارچوبهای فنی مشخص برای استفاده از این فناوری کمک کند. پایش پروژههای اجراشده برای ارتقای کیفیت روسازی معاون وزیر راه و شهرسازی همچنین از فعالیتهای مرکز تحقیقات در زمینه ارزیابی و پایش فناوریهای مرتبط با قیرهای اصلاحشده خبر داد و گفت: چندین واحد تولیدی، تأییدیههای فنی مرتبط با محصولات قیر اصلاحشده را از مرکز دریافت کردهاند و دو مورد فناوری نوین مرتبط با قیر اصلاحشده نیز در مرکز تأیید شده است.
او افزود: این فعالیتها با حمایت و همکاری سازمان راهداری و حملونقل جادهای، شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور و بخشهای مرتبط در وزارت راه و شهرسازی دنبال میشود. راهب با تأکید بر اهمیت پایش طرحهای اجراشده اظهار کرد: یکی از موضوعات مهمی که مرکز تحقیقات به صورت مستمر دنبال میکند، پایش پروژههای اجراشده و نظارت بر نحوه اجرای آنهاست تا بتوان از نتایج عملیاتی پروژهها برای ارتقای کیفیت روسازی راههای کشور استفاده کرد.
او ادامه داد: باید از پروژههایی که در این حوزه اجرا میشوند بازخورد دریافت کنیم و نتایج حاصل از اجرای آنها را در بهبود کیفیت روسازی کشور به کار بگیریم. تنوع اقلیمی ایران، ضرورت استفاده از فناوریهای نوین رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به گستردگی جغرافیایی ایران گفت: کشور ما پهنههای جغرافیایی و اقلیمی بسیار متنوعی دارد و همین تنوع، استفاده از قیرهای اصلاحشده را به یک ضرورت تبدیل میکند.
راهب افزود: فارغ از موضوع افزایش دوام روسازی، در برخی مناطق با شرایط اقلیمی خاص مواجه هستیم و در برخی نقاط نیز شرایط جغرافیایی، مسائل لجستیکی و حجم بالای بار عبوری از جادهها، ضرورت استفاده از فناوریهای جدید را بیشتر میکند. اووخاطرنشان کرد: با توجه به این شرایط و مزیتهای نسبی کشور، توسعه فناوری قیرهای اصلاحشده باید با جدیت بیشتری دنبال شود و امیدواریم با همکاری همه دستاندرکاران، این روند به نتایج مطلوبی در توسعه زیرساختهای حملونقل و آبادانی کشور منجر شود.
راهاندازی واحد تولید قیر اصلاحشده در شیراز با سرمایهگذاری ۵۳۰ میلیارد ریالی مدیرعامل شرکت نفت پاسارگاد نیز در حاشیه این مراسم با تشریح عملکرد این شرکت در نیمه نخست سال، از صادرات حدود ۳۰۰ هزار تن و فروش داخلی ۱۶۷ هزار تن قیر خبر داد و گفت: واحد تولید قیر اصلاحشده در مجتمع شیراز با سرمایهگذاری ۵۳۰ میلیارد ریالی و ظرفیت تولید ۲۰ تن در ساعت راهاندازی خواهد شد.
بهنام طاهرنیا با اشاره به عملکرد این شرکت در ۶ ماهه نخست سال اظهار کرد: با وجود مشکلات ناشی از شرایط جنگی، برخی محدودیتهای قانونی و مقرراتی و موانع حملونقل، شرکت نفت پاسارگاد توانست حدود ۳۰۰ هزار تن صادرات و ۱۶۷ هزار تن فروش داخلی ثبت کند. او افزود: در مدت مشابه سال ۱۴۰۴، فروش داخلی شرکت ۱۵۵ هزار تن و صادرات ۳۳۴ هزار تن بود. با این حال، در شهریورماه امسال روند فروش بهبود یافت و شرکت موفق شد ۱۱۸ هزار تن صادرات و در مجموع ۱۴۶ هزار تن فروش داشته باشد که در مقایسه با ۸۶ هزار تن فروش شهریور سال گذشته، رشد قابل توجهی را نشان میدهد.
طاهرنیا با بیان اینکه مشکلات حوزه فروش داخلی و حملونقل صادراتی همچنان وجود دارد، گفت: تلاش همکاران برای یافتن راهکارهای مناسب افزایش یافته و مذاکرات و گفتوگوهای بیشتری برای رفع این موانع در حال انجام است. راهاندازی واحد تولید قیر اصلاحشده در شیراز مدیرعامل نفت پاسارگاد همچنین از راهاندازی دومین واحد تولید قیر اصلاحشده این شرکت در مجتمع شیراز خبر داد و گفت: برای اجرای این طرح حدود ۵۳۰ میلیارد ریال سرمایهگذاری شده و واحد جدید ظرفیت تولید ۲۰ تن قیر اصلاحشده در ساعت را خواهد داشت.
او با اشاره به شرایط اقلیمی استان فارس و استانهای همجوار افزود: این محصول میتواند در پروژههای راهسازی فارس و استانهای کرمان، یزد، هرمزگان و بوشهر مورد استفاده قرار گیرد؛ چراکه اختلاف دمایی و شرایط اقلیمی این مناطق، ضرورت استفاده از قیر اصلاحشده را افزایش میدهد. طاهرنیا با اشاره به اینکه حدود ۱۰ درصد جادههای کشور در استان فارس قرار دارد، اظهار کرد: استفاده از قیر اصلاحشده میتواند به افزایش عمر و بهبود نگهداری این شبکه جادهای کمک کند.
او درباره تأمین مواد اولیه گفت: بخش عمده مواد اولیه مورد نیاز تولید قیر در داخل کشور تأمین میشود و تحریمها اثر مستقیمی بر تأمین مواد اولیه ندارند؛ اثر اصلی تحریمها بیشتر در حوزه لجستیک، فروش و صادرات است که با پیگیری شرکت و همکاری مشتریان مدیریت میشود. مدیرعامل نفت پاسارگاد همچنین از آمادگی این شرکت برای تأمین قیر مورد نیاز شهرداریهای فارس خبر داد و گفت: مجتمع شیراز بیشترین فروش و خدمات را در استان دارد و تلاش میکنیم محصولات این مجتمع برای صادرات استفاده نشود تا ظرفیت آن در خدمت نیازهای استان قرار گیرد.
طاهرنیا تأکید کرد: در روند معمول، تأخیری در تحویل محصولات استان وجود ندارد و در صورت بروز تأخیر، موضوع میتواند به فرآیند تصمیمگیری و اقدامات داخل استان مربوط باشد.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
