به گزارش خبرنگار جام جم آنلاین یزد، تقی خالقیه در نشست کمیسیون صنعت اتاق یزد با اشاره به پیشنهاد تشکیل شرکت، کنسرسیوم یا اتحادیه صادراتی اظهار کرد: بسیاری از شرکتهای صنعتی استان به دلیل محدودیت منابع مالی، بهتنهایی توان حضور مؤثر در نمایشگاهها و بازارهای بینالمللی را ندارند و باید با تجمیع ظرفیتها، امکان حضور مشترک در بازارهای هدف فراهم شود. وی با اشاره به هزینه بالای حضور در نمایشگاههای خارجی افزود: برای حضور یک شرکت در نمایشگاهی در آفریقا حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار دلار هزینه برآورد شده است؛
رقمی که تأمین آن برای بسیاری از شرکتهای کوچک و متوسط دشوار است، اما با تقسیم هزینهها میان چند شرکت میتوان زمینه حضور مشترک در این بازارها را فراهم کرد. رئیس کمیسیون صنعت اتاق یزد با بیان اینکه بخش قابل توجهی از بازارهای سنتی صادراتی ایران از دست رفته است، گفت: بازارهای پاکستان و عراق تا حد زیادی از دست رفتهاند و بازار افغانستان نیز شرایط گذشته را ندارد. بازار هند تا حدودی جایگزین افغانستان شده و در کنار آن، بازار شرق اروپا و آفریقا نیز بهعنوان بازارهای هدف جدید مطرح هستند.
خالقیه بازار آفریقا را دارای ظرفیتهایی برای صادرات دانست و ادامه داد: هرچند قدرت خرید در بسیاری از کشورهای آفریقایی پایین است، اما میتوان با ایجاد بازار و حضور مستمر، همانند تجربه گذشته در عراق، زمینه توسعه صادرات را فراهم کرد. وی همچنین با اشاره به تجربه قبلی تشکیل کنسرسیوم صادراتی کاشی اظهار کرد: این تجربه نشان داد که برای موفقیت کنسرسیومها، علاوه بر توان تولیدکنندگان، حمایت و هماهنگی در حوزههای تجاری و لجستیکی نیز ضروری است. افزایش هزینه لجستیک؛
مانع جدی صادرات رئیس کمیسیون صنعت اتاق یزد افزایش شدید هزینههای حملونقل را از دیگر موانع صادرات عنوان کرد و گفت: کرایه حمل یک کانتینر که پنج یا شش سال قبل حدود ۶۰۰ تا یکهزار و ۵۰۰ دلار بود، امروز به حدود ۱۶ تا ۱۷ هزار دلار رسیده و حمل ریلی نیز ممکن است حداقل یک ماه زمان ببرد؛ بنابراین هزینه و زمان لجستیک به یکی از چالشهای جدی صادرات تبدیل شده است.
خالقیه بر ضرورت ایجاد تنوع در سبد محصولات کنسرسیومهای صادراتی تأکید کرد و افزود: برای مثال در حوزه ساختمان، در کنار تولیدکنندگان کاشی، شرکتهای تولیدکننده لوله، کلید و پریز و سایر محصولات ساختمانی نیز میتوانند در قالب یک سبد صادراتی حضور داشته باشند تا مجموعهای کامل از محصولات در بازار هدف عرضه شود.
وی با تأکید بر اینکه صنعتگران نباید وابستگی زیادی به حمایت مستقیم دولت داشته باشند، گفت: از دولت انتظار تأمین بودجه نداریم، اما انتظار داریم موانع صادرات را برطرف کرده و حداقل حمایت و همراهی لازم را از مجموعههایی که برای توسعه بازارهای خارجی تلاش میکنند، داشته باشد. خالقیه همچنین خواستار استفاده هدفمندتر از ظرفیتهای مالی اتاقهای بازرگانی برای توسعه بازارهای صادراتی شد و پیشنهاد کرد ایجاد نمایشگاههای دائمی در بازارهایی مانند مسکو و آفریقا میتواند به حضور مستمر تولیدکنندگان ایرانی و ایجاد بازار پایدار برای محصولات استان کمک کند.
وی با اشاره به مذاکرات انجامشده با مسئولان اقتصادی کشور افزود: پیشنهاد ما این است که کنسرسیومهای صادراتی در چارچوب ضوابط مشخص، اختیار بیشتری در حوزه صادرات، خرید و فروش داشته باشند تا بتوانند چابکتر فعالیت کنند.
توسعه صادرات به تعهد واقعی اعضای کنسرسیوم نیاز دارد محمدرضا قمی، رئیس مرکز داوری اتاق بازرگانی یزد، با اشاره به تجربه تشکیل شرکت «پارسیس» برای توسعه صادرات به کشورهای آفریقایی اظهار کرد: با توجه به شرایط موجود، بخش خصوصی باید خود برای حل مشکلات و یافتن مسیرهای جدید صادراتی اقدام کند و نمیتوان انتظار داشت دولتها برای این بخش حرکت ویژهای انجام دهند.
قمی با انتقاد از نحوه هزینهکرد بخشی از منابع اتاقهای بازرگانی گفت: منابع حاصل از عوارض باید در راستای تکالیف قانونی، تقویت تشکلها و توسعه صادرات هزینه شود، اما بخشی از این منابع صرف فعالیتهایی میشود که بازدهی مشخصی برای بخش خصوصی و صادرات ندارد. وی با اشاره به تجربه تشکیل کنسرسیوم در سالهای گذشته افزود: در آن مقطع با همراهی تعدادی از فعالان اقتصادی، ۱۰ واحد صنعتی و تولیدی با سرمایه شخصی وارد این طرح شدند و با هدف توسعه صادرات در کشورهای غنا، نیجریه، کنیا و اتیوپی، نمایندگیهایی در این کشورها ایجاد شد.
قمی ادامه داد: کالاهای ایرانی به این کشورها ارسال و در انبارها دپو میشد و در کنار صادرات، واردات نیز مورد توجه قرار گرفت؛ چراکه توسعه تجارت با هر کشوری نیازمند ایجاد تعادل در روابط تجاری است. این اقدامات نیز بدون دریافت کمک دولتی و با سرمایه بخش خصوصی انجام شد.
وی مشکلات بانکی و انتقال ارز، هزینه بالای حملونقل و رقابت دشوار با کشورهایی مانند چین و ترکیه را از مهمترین موانع فعالیت در بازار آفریقا دانست و گفت: در شرایط تحریم، انتقال پول با دشواری زیادی انجام میشد و هزینه حمل و بیمه نیز به حدی افزایش یافته که رقابتپذیری کالاهای ایرانی را بهشدت کاهش داده است.
قمی با بیان اینکه این کنسرسیوم همچنان از نظر ثبتی وجود دارد، پیشنهاد کرد: اگر قرار است بخش خصوصی دوباره در بازار آفریقا فعال شود، میتوان از همین زیرساخت موجود استفاده کرد و به جای شروع فعالیت از صفر، سهامداران و افراد فعال شرکت را تغییر داد و از تجربه و سابقه این مجموعه در چهار کشور آفریقایی بهره گرفت.
بازار آفریقا نیازمند ارزیابی دوباره است محمد شهوازیان، مدیرعامل گروه نیک بسپار یزد، اظهار کرد: ایده اولیه تشکیل کنسرسیوم صادراتی در یزد بر پایه تحقیقات بازار شکل گرفت و هدف این بود که همزمان با صادرات، نیاز بازارهای هدف، سلیقه مصرفکنندگان و سازوکار تجارت در کشورهای آفریقایی نیز شناسایی شود. وی مشکلات بانکی، حملونقل، بیمه و زمان طولانی ارسال کالا را از جمله موانع جدی صادرات به آفریقا در گذشته عنوان کرد و گفت: این مشکلات امروز تشدید شده و افزایش قابل توجه هزینه حمل کانتینر، فعالیت صادراتی در برخی بازارها را از نظر اقتصادی با چالش مواجه کرده است.
شهوازیان با تأکید بر اینکه شرایط کلان تجارت خارجی باید در تصمیمگیریها مورد توجه قرار گیرد، ادامه داد: در شرایط فعلی و تا زمانی که وضعیت سیاست خارجی و بسترهای تجارت بینالمللی مشخصتر نشود، هر اقدام نسنجیده میتواند هزینههای مضاعفی برای بخش خصوصی ایجاد کند.
وی در عین حال بر ضرورت آمادهسازی برای دوره پس از بهبود شرایط تأکید کرد و گفت: میتوان در مرحله نخست، چند صنعت دارای ظرفیت صادراتی، از جمله صنعت کاشی، را بهصورت پایلوت انتخاب و بازار آفریقا و حتی مناطق دیگری مانند آمریکای جنوبی را مجدداً ارزیابی کرد مدیرعامل گروه نیک بسپار یزد پیشنهاد داد: با حمایت اتاق بازرگانی و شرکت شهرکهای صنعتی، یک گروه تخصصی برای تحقیقات بازار تشکیل شود و با استفاده از تجربه مدیران و فعالان باسابقه، فرصتهای جدید صادراتی شناسایی شود.
ممکن است شرایط بازار کاشی نسبت به گذشته تغییر کرده باشد و در برخی محصولات یا ابعاد خاص، همچنان فرصتهای صادراتی وجود داشته باشد. زیرساختهای گذشته، پایهای برای احیای صادرات محمدحسن شیشهبری، عضو هیئترئیسه اتاق بازرگانی یزد، نیز اظهار کرد: در تجربه سابق تشکیل کنسرسیوم صادراتی، ابتدا فراخوان عمومی برای حضور علاقهمندان اعلام شد و در نهایت تعدادی از فعالان اقتصادی با سرمایه شخصی و با هدف مشخص وارد این مجموعه شدند. وی افزود: در آن زمان انباشت محصولات در کارخانهها به حدی بود که برخی واحدها برای دپوی کاشی مجبور به ساخت سالنهای جدید بودند.
در چنین شرایطی سفر به آفریقا انجام شد و پس از بازدیدهای گسترده و بررسیهای میدانی، ظرفیتهای مناسبی برای توسعه بازار شناسایی شد. عضو هیئترئیسه اتاق یزد با تأکید بر ضرورت سازماندهی دقیق کنسرسیومها گفت: اگر قرار است چند واحد در یک مجموعه صادراتی فعالیت کنند، باید از ابتدا سهم و نوع محصول هر شرکت مشخص باشد و تداخل میان محصولات وجود نداشته باشد. شیشهبری ادامه داد: برای مثال، اگر چند کارخانه کاشی در یک کنسرسیوم حضور دارند، باید مشخص شود هر واحد چه محصول یا سایزی را عرضه میکند تا از رقابت داخلی و مشکلات بعدی جلوگیری شود.
بخش خصوصی باید از مرحله گفتوگو وارد میدان عمل شود محمد عشقانملک، رئیس اتحادیه صادرکنندگان استان یزد، اظهار کرد: باید از مرحله گفتوگو عبور کنیم و برای اقدامات پیشرو چارچوب مشخصی داشته باشیم؛ متخصصان اقتصادی و صادرات باید کنار یکدیگر بنشینند و برنامه عملیاتی تدوین کنند. وی با اشاره به ضرورت همراهی فعالان اقتصادی افزود: یکی از مشکلات جدی این است که با آغاز مرحله اجرا، برخی افراد کنار میکشند. شرایط کشور دشوار است، اما اگر بخش خصوصی برای حل مسائل خود به یکدیگر کمک نکند، نمیتوان انتظار داشت مشکلات از بیرون حل شود.
عشقانملک با بیان اینکه نباید توسعه فعالیتهای صادراتی را صرفاً به حمایت دولت وابسته کرد، گفت: دست دولت در شرایط فعلی خالی است و بخش خصوصی باید روی ظرفیتها و توان خود برای حل مسائل تمرکز کند. وی همچنین به برخی راهکارهای عملی برای عبور از موانع حملونقل و تجارت اشاره کرد و گفت: در شرایط فعلی که مشکلات تجاری و ترانزیتی افزایش یافته، باید از ظرفیت کشورهای واسط و شرکای تجاری برای تسهیل مسیر صادرات استفاده کرد.
تشکیل تیم تحقیقات بازار آفریقا در یزد محمد ترکی، دبیر کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی یزد، از برنامهریزی برای تشکیل کنسرسیوم صادراتی با محوریت بازار آفریقا خبر داد و گفت: با توجه به ظرفیتهای بالای این قاره، مقرر شد ضمن بررسی سازوکار تشکیل کنسرسیوم، تیمی برای انجام تحقیقات بازار آفریقا تشکیل شود. وی افزود: پیرو گزارش ارائهشده در جلسه گذشته درباره ظرفیتهای اقتصادی و صادراتی قاره آفریقا، تصمیم بر این شد که تشکیل یک کنسرسیوم در این حوزه در دستور کار قرار گیرد.
ترکی ادامه داد: در گام نخست، سازوکار تشکیل این کنسرسیوم بررسی خواهد شد تا مشخص شود آیا میتوان از ظرفیت شرکت قبلی و پرونده ثبتی آن استفاده کرد یا باید سازوکار جدیدی برای ادامه مسیر در نظر گرفت. دبیر کمیسیون صنعت اتاق یزد با اشاره به برنامه تحقیقات بازار آفریقا گفت: برای برنامهریزی دقیقتر، تیمی برای انجام تحقیقات بازار تشکیل خواهد شد و پس از مطالعه و تعیین چارچوب فعالیت کنسرسیوم، از طریق اتاق بازرگانی نیز فراخوان حضور فعالان اقتصادی صادر میشود.
وی تأکید کرد: پیش از صدور فراخوان، باید اساس تشکیل کنسرسیوم، نحوه فعالیت و چارچوب همکاری اعضا بهصورت دقیق بررسی و مشخص شود تا این مجموعه بر مبنای یک برنامه روشن فعالیت خود را آغاز کند.
منبع: جام جم آنلاین
