به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، مقاله پژوهشی «کارکردهای پوشش در سطح فردی و اجتماعی با رویکرد فناوری شناختی-فرهنگی» به قلم سیدمحسن میرباقری، عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت دانشگاه علم و صنعت تهران، به بررسی حجاب از منظر علوم شناختی و فرهنگی پرداخته است. این مقاله با رویکردی میانرشتهای، حجاب را فراتر از یک حکم فقهی یا نماد مذهبی بررسی کرده و به نقش آن در سازماندهی فرایندهای ذهنی و اجتماعی پرداخته است.
نویسنده در این پژوهش با استفاده از روش نظری ـ تحلیلی و با اتکا به نظریههای علوم شناختی از جمله «شناخت توزیعشده»، «ذهن گسترده» و «فناوریهای شناختی ـ فرهنگی»، کارکردهای حجاب را در دو سطح فردی و اجتماعی تحلیل کرده است. بر اساس یافتههای این پژوهش، حجاب بهمثابه یک فناوری شناختی ـ فرهنگی، دارای ۹ کارکرد مهم در سطح فردی و اجتماعی است. در سطح فردی، از جمله کارکردهای آن میتوان به تنظیم توجه و آرامش ذهنی، خودکنترلی و تنظیم هیجانات، هویتیابی و شخصیتبخشی، امنیتآفرینی، رشد معنوی و سلوک فردی و همچنین خودنظارتی و بازتنظیم رفتاری اشاره کرد.
این مقاله در سطح اجتماعی نیز برای حجاب کارکردهایی همچون مدیریت تعاملات اجتماعی، تثبیت هنجارها و ارزشهای جمعی، تقویت سرمایه اجتماعی و همبستگی جمعی، انتقال فرهنگ و ارزشهای اجتماعی و تقویت حافظه و هویت تاریخی برشمرده است. در بخش نتیجهگیری مقاله تأکید شده است که این رویکرد میتواند افق تازهای در مطالعات میانرشتهای ایجاد کرده و ظرفیت نظریهپردازی در حوزه پیوند دین و علوم شناختی را ارتقا دهد. همچنین به اعتقاد نویسنده، این رویکرد میتواند زمینه مناسبی برای پژوهشهای آینده در حوزههای علوم شناختی، فقه و حقوق، جامعهشناسی دین و حکمرانی فرهنگی فراهم کند.
منبع: رسانیوز
