به گزارش جماران، جلسات مجمع عمومی سازمان ملل متحد در دوره جاری شاهد تنشهای سیاسی و دیپلماتیک جدیدی بوده است که محور اصلی آن استفاده ایالات متحده – به عنوان کشور میزبان مقر سازمان ملل در نیویورک – از سلاح «ویزای ورود» به عنوان ابزاری برای فشار سیاسی است.
این رویکرد، به ویژه پس از آنکه واشنگتن صدور ویزا برای تعدادی از هیئتهای رسمی و چهرههای برجسته سیاسی را مسدود یا محدود کرد، جنجالهای حقوقی و بینالمللی گستردهای را برانگیخته است که برجستهترین آنها در زیر فهرست شدهاند: رئیس جمهور سودان ایالات متحده از اعطای ویزا به عبدالفتاح البرهان، رئیس شورای انتقالی سودان و فرمانده ارتش این کشور برای سفر به نیویورک جهت سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد خودداری کرد.
قرار بود برهان روز چهارشنبه در مجمع عمومی سخنرانی کند، اما همانطور که رویترز و مطبوعات فرانسه تأیید کردند، تحریم ایالات متحده با اشاره به جنگ سودان اعمال شد، هرچند که او از زمان شروع جنگ دو بار در سازمان ملل سخنرانی کرده بود. یکی از دو منبع دیپلماتیک که با خبرگزاری فرانسه صحبت کرده، امتناع ایالات متحده از اعطای ویزا را نقض آشکار توافق سازمان ملل متحد با ایالات متحده توصیف کرده است.
منبع دیگر گزارش داد که واشنگتن – که بارها برای مذاکرات جهت دستیابی به آتشبس در سودان تلاش کرده است – اعطای ویزا به برهان را مشروط به موافقت او با آتشبس سه ماهه، به گفته خودش، کرده است. رویترز به نقل از یک منبع دیپلماتیک سودانی و یک تحلیلگر غربی نزدیک به مقامات آمریکایی و سودانی گزارش داد که صدور ویزا منوط به موافقت برهان با امضای آتشبس ۹۰ روزه است که توسط مسعد بولوس، مشاور آمریکا در امور کشورهای عربی و آفریقایی، پیشنهاد شده است. اما دولت سودان معتقد است که این آتشبس تنها به نیروهای پشتیبانی سریع اجازه تجدید قوا و انجام حملات را میدهد.
الحارث ادریس الحارث، سفیر سودان در سازمان ملل متحد، در نامهای خطاب به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، خواستار مداخله فوری مقامات آمریکایی برای اطمینان از صدور ویزا شد. در این نامه که تاریخ آن ۲۱ سپتامبر است، آمده است: «اگر این وضعیت ادامه یابد، رئیس یک کشور عضو سازمان ملل عملاً از مشارکت شخصی در کار مجمع عمومی منع خواهد شد.» گوترش در مورد موضع سازمان ملل متحد، «نگرانی عمیق» خود را از عدم صدور ویزا برای برهان ابراز کرد.
استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، گفت که دبیرکل از کشور میزبان میخواهد که اطمینان حاصل کند که ویزاها مطابق با تعهداتش تحت توافقنامه مقر صادر میشوند و به موقع صادر میشوند تا رئیس شورای حاکمیت سودان بتواند شخصاً در کار مجمع عمومی شرکت کند. او افزود که مشارکت کامل همه هیئتها در کار این سازمان برای عملکرد صحیح آن ضروری است و تأکید کرد که دبیرخانه سازمان ملل متحد بلافاصله این موضوع را با مقامات آمریکایی مطرح کرده و همچنان با آنها در تماس است.
هیئت فلسطینی چند روز پیش از آن، ایالات متحده، برای دومین سال متوالی، از اعطای ویزا به محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین و هیئت همراهش برای ورود به آمریکا خودداری کرد و مانع از شرکت آنها در جلسات مجمع عمومی سازمان ملل شد. این تصمیم پیش از نشستهای سطح بالای مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک در اواخر سپتامبر امسال گرفته شد.
وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیهای اعلام کرد: «ایالات متحده تحریمهایی را که اعطای ویزای ورود به اعضای سازمان آزادیبخش فلسطین و مقامات تشکیلات خودگردان فلسطین را ممنوع میکند، تمدید خواهد کرد، زیرا آنها برخلاف تعهداتی که به ایالات متحده دادهاند، اصلاحات را انجام ندادهاند و به فعالیتهای خود که چشمانداز صلح را تضعیف میکند، ادامه میدهند.» این وزارتخانه اعلام کرد که به کنگره اطلاع داده است که سازمان آزادیبخش فلسطین و تشکیلات خودگردان فلسطین «بار دیگر در عمل به تعهدات خود ذیل قانون تعهدات سازمان آزادیبخش فلسطین مصوب ۱۹۸۹ و قانون تعهدات صلح خاورمیانه مصوب ۲۰۰۲ کوتاهی کردهاند.» وزارت امور خارجه ایالات متحده، طبق بیانیه خود، این اقدامات را با این جمله توجیه کرد و ادعا کرد که اقدام علیه سازمان آزادیبخش فلسطین و تشکیلات خودگردان فلسطین و پاسخگو کردن آنها به خاطر «تمجید از تروریسم»، به گفته وزارت خارجه، در راستای منافع ملی ایالات متحده است.
در مقابل، وزارت امور خارجه فلسطین با رد تصمیم آمریکا، خواستار توقف آن و آغاز گفتگوی مستقیم فلسطینی-آمریکایی شد و این تصمیم را ناموجه و مغایر با تلاشها برای بازگرداندن اعتماد، توسعه روابط فلسطینی-آمریکایی و ایجاد فضای سیاسی لازم برای اجرای راهکار دو دولتی و دستیابی به صلح و ثبات در منطقه توصیف کرد.
هیئت ایرانی واشنگتن با هیئت ایرانی رفتار متفاوتی داشت و به مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران و کارکنان کلیدی دیپلماتیک اجازه ورود داد، اما از اعطای ویزا به تعدادی از اعضای دیگر، از جمله بخشی از تیم رسانهای رئیس جمهور، خودداری کرد. این سفر در بحبوحه تنشهای جاری بین ایالات متحده و ایران و پس از اعلام دولت ترامپ مبنی بر اینکه واشنگتن به یک هیئت اصلی ایرانی اجازه میدهد در این هفته سطح بالا، مطابق با تعهدات کشور میزبان تحت توافقنامه مقر سازمان ملل، شرکت کند، انجام میشود. اما واشنگتن شرایط سختی را برای هیئت ایرانی وضع کرد.
تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه، روز پنجشنبه گفت که دسترسی هیئت ایرانی به بازارهای عمده فروشی و فروشگاههای کالاهای لوکس محدود خواهد شد. در گزارشی از خبرگزاری آسوشیتدپرس آمده است که یکی از پیشنهادها در مورد برخورد با هیئت ایرانی «جلوگیری از خرید آنها از فروشگاههای عمدهفروشی بزرگ که فقط برای اعضا در نظر گرفته شده است، بدون کسب اجازه صریح از وزارت امور خارجه» بوده است.
منبع: جماران
