رویداد۲۴| روزنامه خراسان با بررسی مفهوم سرمایه اجتماعی در شرایط جنگ و بحران، بر ضرورت تفکیک میان «ایران» و «جمهوری اسلامی» تأکید کرد و نوشت یکی از خطاهای پرهزینه در فهم جامعه ایران، یکسان دانستن تعلق به ایران با موافقت کامل با جمهوری اسلامی است. این روزنامه در ابتدای یادداشت خود نوشته است: «یکی از خطاهای پرهزینه در فهم جامعه ایران، یکیگرفتن «تعلق به ایران» با «موافقت کامل با جمهوری اسلامی» است.
این دو، اگرچه در بخشهایی از جامعه بر یکدیگر منطبقاند، الزاماً مترادف نیستند.» روزنامه خراسان در ادامه تأکید کرده است که بخشی از جامعه ممکن است نسبت به سیاستها، مسئولان یا ساختارهای موجود انتقاد داشته باشد، اما در شرایط تهدید خارجی، دفاع از ایران را مسئله خود بداند. این روزنامه نزدیک به قالیباف نوشت: «میلیونها ایرانی ممکن است به برخی سیاستها، مسئولان یا حتی ساختارهای موجود نقدهای جدی داشته باشند، اما در لحظه تهدید، امنیت، استقلال و تمامیت ایران را مسئله خود بدانند.
هنر حکمرانی آن است که این ظرفیت پنهان را ببیند و بهجای مطالبه همسانی، امکان همسرنوشتی را فراهم کند.» خراسان در ادامه آورده است: «به بیان روشنتر، میتوان در جمهوری اسلامی زیست، از حقوق شهروندی برخوردار بود، در ساختن و دفاع از کشور سهم داشت، اما با جمهوری اسلامی یا بخشی از سیاستهای آن موافق نبود.» این روزنامه اصولگرا پذیرش چنین تفاوتی را به معنای عقبنشینی از اصول ندانسته و نوشته است: «پذیرش این واقعیت، عقبنشینی از اصول نیست؛ نشانه بلوغ یک نظام سیاسی است.» سرمایه اجتماعی؛
بخشی از قدرت ملی روزنامه خراسان در بخش دیگری از یادداشت خود، سرمایه اجتماعی را در شرایط جنگی بخشی از قدرت ملی دانسته و بر نقش همراهی مردم در عبور از بحران تأکید کرده است. در این یادداشت آمده است: «در شرایط عادی، سرمایه اجتماعی یکی از منابع اصلی حکمرانی است؛
اما در میانه جنگ، به بخشی از قدرت ملی تبدیل میشود.» خراسان سپس نوشته است: «موشک، ارتش، اطلاعات و دیپلماسی میتوانند دشمن را متوقف کنند، اما آنچه کشور را در یک نبرد فرسایشی سرپا نگه میدارد، احساس مشارکت مردم در سرنوشت آن است.» این روزنامه در ادامه تأکید کرده است که نحوه مواجهه حاکمیت با جامعه میتواند بر میزان همراهی مردم در شرایط بحران اثرگذار باشد و نوشته است: «جامعهای که احساس کند دیده میشود، در برابر تهدید مقاومت میکند؛
جامعهای که احساس کند تنها هنگام بحران به یادش میافتند، ممکن است در مواقع بحران تماشاگر بماند.» هشدار درباره فاصله مردم و حاکمیت خراسان در ادامه، فاصله میان مردم و حاکمیت را یکی از مؤلفههای مهم قدرت ملی دانسته و درباره پیامدهای افزایش بیاعتمادی هشدار داده است. این روزنامه اصولگرا نوشته است: «قدرت فقط در زرادخانهها انباشته نمیشود. بخشی از قدرت در فاصله میان مردم و حاکمیت قرار دارد؛
فاصلهای که اگر با اعتماد پر شود، به بازدارندگی تبدیل میشود و اگر با بیاعتمادی گسترش یابد، به نقطه آسیبپذیری کشور بدل خواهد شد.» در ادامه این یادداشت آمده است: «دشمن نیز دقیقاً همین فاصله را هدف میگیرد. عملیات روانی از جایی آغاز میشود که بتوان میان «ایران» و «مردم ایران» شکاف ساخت و دفاع از کشور را به دفاع از یک سلیقه سیاسی تقلیل داد.» جامعه ایران؛ فراتر از یک جریان سیاسی روزنامه خراسان همچنین با اشاره به تنوع اجتماعی و سیاسی در ایران، تأکید کرده است که برنامههای عمومی مرتبط با دفاع از کشور نباید بازتابدهنده تنها یک گروه اجتماعی یا سیاسی باشد.
این روزنامه نوشته است: «از همین منظر، برنامههای عمومی کشور که برای دفاع از ایران برگزار میشود نباید تنها بازتاب یک رنگ، یک زبان و یک سبک زیست باشد.
جامعه ایران متکثرتر از آن است که در یک ویترین محدود جا بگیرد.» در ادامه نیز آمده است: «مذهبی و غیرمذهبی، اصولگرا و اصلاحطلب، موافق و منتقد، مرکز و حاشیه، نسل قدیم و نسل شبکههای اجتماعی، همگی بخشهایی از واقعیت ایراناند.» خراسان در ادامه هشدار داده است که حذف بخشی از جامعه از تصویر عمومی کشور، به معنای حذف آن گروه از ایران نیست و نوشته است: «حذف هرکدام از تصویر عمومی کشور، نه آن گروه را از ایران جدا میکند و نه مسئله را از بین میبرد؛
تنها دشمن را در مصادره صدای آنان جسورتر میسازد.» «وحدت پایدار» با حذف تفاوتها شکل نمیگیرد این روزنامه در بخش دیگری از یادداشت خود، میان «نمایش مصنوعی وحدت» و وحدت مبتنی بر پذیرش تفاوتهای اجتماعی تفکیک قائل شده است. خراسان نوشته است: «مسئله امروز، تولید یک نمایش مصنوعی از وحدت نیست.
وحدتی که فقط با حذف تفاوتها ساخته شود، در نخستین بحران فرومیریزد.» این روزنامه در ادامه آورده است: «وحدت پایدار هنگامی شکل میگیرد که تفاوتها به رسمیت شناخته شوند، اما بر فراز آنها یک سرنوشت مشترک قرار گیرد.» خراسان همچنین تأکید کرده است: «شهروند میتواند منتقد دولت باشد، از یک نهاد ناراضی باشد یا با بخشی از جهتگیریهای رسمی همراه نباشد، اما همچنان دربرابر تجاوز خارجی کنار کشور خود بایستد. نباید برای دفاع از ایران، از او گواهی وفاداری سیاسی خواست.» چرا بخشی از حاضران تجمعات فاصله گرفتند؟
بخش قابل توجهی از یادداشت روزنامه خراسان به افرادی اختصاص دارد که در شبهای نخست تجمعات خیابانی حضور داشتند، اما بعداً از این تجمعات فاصله گرفتند. خراسان در این باره نوشته است: «کسانی که در شبهای نخست تجمعات خیابانی حضور داشتند، اما بهتدریج از این میدان فاصله گرفتند، الزاماً دشمن یا بیتفاوت نیستند؛
چهبسا تجربه نادیدهگرفتهشدن، تحقیر یا بیاثربودن و حتی سیاسی شدن برخی شعارها آنان را به حاشیه رانده باشد.» این روزنامه در ادامه، بازگشت این بخش از جامعه به عرصه مشارکت اجتماعی را نیازمند تغییر در نحوه مواجهه با آنها دانسته و نوشته است: «بازگشت این بخش از جامعه، پیش از هر چیز به نشانههای واقعی نیاز دارد: شنیدهشدن، دیدهشدن، امکان مشارکت و اطمینان از اینکه حضور اجتماعی آنان به معنای تأیید بیقیدوشرط همه سیاستها تفسیر نخواهد شد.» خراسان در پایان تأکید کرده است: «در چنین شرایطی، تجمعات مردمی نیز صرفاً رویدادهایی تبلیغاتی نیستند؛
آنها میتوانند به زیرساخت روانی مقاومت تبدیل شوند، به شرط آنکه مردم خود را در آنها ببینند.»
منبع: رویداد 24
