به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، هوش مصنوعی در سالهای اخیر شیوه جستوجوی اطلاعات، یادگیری، پژوهش، تولید محتوا و تصمیمگیری را تحت تأثیر قرار داده است و کتابخانهها نیز از این تحولات دور نماندهاند. ابزارهای جستوجوی مبتنی بر هوش مصنوعی، چتباتها، سامانههای پیشنهاددهنده، ابزارهای خودکار تولید فراداده و فناوریهای هوش مصنوعی مولد، بخشی از فعالیتهایی را که پیشتر بهطور سنتی توسط متخصصان کتابداری و اطلاعات انجام میشد، تحت تأثیر قرار دادهاند.
بر همین اساس، برگزارکنندگان وبینار معتقدند مسئله اصلی برای دانشجویان کتابداری تنها یادگیری نحوه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی نیست، بلکه باید مشخص شود متخصصان آینده کتابداری و علم اطلاعات به چه دانش، مهارتها و ارزشهای حرفهای نیاز دارند تا در محیط اطلاعاتی متحولشده توسط هوش مصنوعی همچنان نقش مؤثری داشته باشند. یکی از محورهای اصلی این وبینار، بررسی آینده نقش کتابداران در عصر هوش مصنوعی است.
برگزارکنندگان از دانشجویان میخواهند بررسی کنند که کدام وظایف کتابخانهای ممکن است در آینده خودکار شوند، چه نقشهایی برای متخصصان اطلاعات اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد و چه تواناییهایی همچنان به قضاوت و حضور انسانی نیاز دارند. در این چارچوب، این پرسش مطرح میشود که آیا هوش مصنوعی، رباتها و ماشینهای هوشمند جایگزین کتابداران خواهند شد یا اینکه اساساً تعریف و ماهیت حرفه کتابداری را تغییر خواهند داد. از دیگر محورهای مورد توجه ایفلا، تفاوت شرایط کتابخانهها در مناطق مختلف جهان است.
کتابخانههای کشورهای توسعهیافته ممکن است دسترسی بیشتری به زیرساختهای فناورانه، سامانههای تجاری هوش مصنوعی، آموزش و حمایتهای سازمانی داشته باشند، در حالی که بسیاری از کتابخانههای کشورهای جنوب جهانی با محدودیتهای مالی، فناورانه، زبانی و سیاستگذاری متفاوتی روبهرو هستند. ایفلا در عین حال تأکید دارد که تجربه کتابخانهها و متخصصان کشورهای جنوب جهانی میتواند دیدگاههای مهمی درباره استفاده فراگیر، مقرونبهصرفه و متناسب با شرایط بومی از هوش مصنوعی ارائه کند.
دانشجویان کتابداری و علم اطلاعات میتوانند پیشنهادهای خود را در موضوعاتی از جمله موارد زیر ارائه کنند: مهارتهای سواد هوش مصنوعی مورد نیاز کتابداران آینده نحوه استفاده و درک دانشجویان کتابداری از هوش مصنوعی مولد تأثیر هوش مصنوعی، رباتها و خودکارسازی فرایندها بر نقش کتابداران استفاده از چتباتها و ابزارهای هوش مصنوعی در خدمات کتابخانهای اطلاعات تولیدشده توسط هوش مصنوعی، اطلاعات نادرست، خطاها و «توهمات» هوش مصنوعی و مسئله اعتماد ابعاد اخلاقی هوش مصنوعی شامل سوگیری، حریم خصوصی، حق مؤلف و شفافیت آموزش سواد هوش مصنوعی و مهارتهای انسانی مورد نیاز فارغالتحصیلان کتابداری فرصتهای شغلی آینده برای متخصصان کتابداری و علم اطلاعات پیشنهادهای ارسالی میتوانند مبتنی بر پژوهش، پروژه دانشگاهی، تجربه عملی، مطالعه موردی، فعالیت کلاسی، دیدگاه شخصی یا ایدههایی برای آینده خدمات کتابخانهای باشند.
سخنران اصلی این برنامه مُنَزّه جبین، مدرس و پژوهشگر کتابداری و دانش اطلاعات، خواهد بود. زمینههای پژوهشی او عبارتاند از هوش مصنوعی، دگرگونی دیجیتال، سواد اطلاعاتی و تغییر نقش کتابخانهها. این سخنرانی به جایگاه سواد هوش مصنوعی در آینده شغل کتابداری و راههای فراهمساختن زمینه برای متخصصان آینده این حرفه در محیطهای کاری مبتنی بر هوش مصنوعی میپردازد، بهنحوی که مسئولیتهای انسانی، اخلاقی و اجتماعی این شغل نیز مورد توجه قرار گیرد. دانشجویان متقاضی باید پیشنهاد خود را در قالب فایل ورد تهیه کنند.
این پیشنهاد باید شامل نام و مشخصات سخنران، وابستگی سازمانی و نشانی ایمیل، یک زندگینامه کوتاه حداکثر ۱۰۰ کلمهای، عنوان ارائه و یک چکیده حداکثر ۴۰۰ کلمهای باشد. ارائه آثار پذیرفتهشده بهصورت آنلاین و در قالب پاورپوینت انجام خواهد شد و برای هر ارائه ۱۵ دقیقه زمان در نظر گرفته شده است که ۵ دقیقه آن به پرسش و پاسخ اختصاص دارد. شرکتکنندگان پذیرفتهشده، گواهی ارائه از بخش آموزش حرفهای ایفلا دریافت خواهند کرد. همچنین از نویسندگان پذیرفتهشده دعوت میشود مطلب کوتاهی برای خبرنامه ارسال کنند.
بر اساس اعلام ایفلا، ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۸ مهرماه ۱۴۰۵، آخرین مهلت ارسال پیشنهادهاست. نتایج پذیرش در ۱۳ مهرماه ۱۴۰۵ برابر با ۵ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام میشود. ساعت برگزاری وبینار نیز متعاقباً اعلام خواهد شد. این وبینار روز ۳۰ مهرماه ۱۴۰۵ برابر با ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ بهصورت آنلاین برگزار میشود و شرکت در آن برای عموم رایگان است.
متقاضیان باید پیشنهادهای خود را به یکی از این دو نشانی ایمیل ارسال کنند: Susanne List-Tretthahn: list-tretthahn@bvoe.at Marina Encheva: m.encheva@unibit.bg این فراخوان فرصت مناسبی برای دانشجویان ایرانی رشتههای کتابداری و علم اطلاعات است تا پژوهشها، تجربهها و دیدگاههای خود درباره هوش مصنوعی و آینده کتابخانهها را در یک برنامه بینالمللی مطرح کنند.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
