جوان آنلاین:اثری که هم اینک به بهانه رسیدن به سی امین نوبت چاپ از آن سخن در میان است، «تاریخ تحولات سیاسی ایران» نام دارد. این پژوهش همانگونه که بر عنوان خود آورده است به «بررسی مولفههای دین، حاکمیت، مدنیت و سیاست در گستره هویت ملی ایران» پرداخته است. تحقیق مورد اشاره از سوی آقایان دکتر موسی فقیه حقانی و دکتر موسی نجفی به نگارش درآمده و پژوهشکده تاریخ معاصر آن را روانه بازار کتاب ساخته است.
تارنمای ناشر در اشارت به مضمون و محتوای این کتاب نکات پی آمده را از نظر دور نداشته است:«در این کتاب به ایران قبل از اسلام اشارهای بسیار مختصر شده (کمتر از ۵ درصد حجم کتاب)، اما تأکید و نگاه اصلی به ایران اسلامیشیعی، یعنی تحولات پنج قرن اخیر از عصر صفویه تا عهد انقلاب اسلامی معطوف است. مباحث کتاب براساس تاریخ تحولات سیاسی و بر محور سنوات تاریخی و وقایعی فصلبندی شده است که نقطه عطف اساسی بوده و بهعنوان کلیدی برای فهم یک برهه زمانی تلقی میشود.
در این اثر، مطالب بیشتر از حوزه تاریخ نقلی به سطح تاریخ تحلیلی منتقل شده و در این قالب با نوعی مباحث اندیشه سیاسی و اجتماعی امتزاج یافته است. نویسندگان ابتدا مقدمهای از تاریخ ایران را از زمان گذشته تا عهد صفویه ارائه میدهند تا پیشینه تاریخی ایران تا حدی برای خواننده تبیین شود. آنها سپس به سراغ پدیدار شدن شیعیان صفوی رفته و بزرگترین وقایع مرتبط با ایران و اسلام را در این بخش بررسی کردهاند. بعد از دوران صفویه نوبت به دوران گذار میرسد که موسی فقیه حقانی و موسی نجفی در آن، سالهای حکومت نادرشاه افشار تا آقامحمدخان قاجار را زیر ذرهبین بردهاند.
دوران قاجاریه خود از ابتدا تا شروع دوره ناصری، در برگیرنده حوادثی است که بخش مهمی از تاریخ تحولات سیاسی ایران را رقم زدهاند. نویسندگان همچنین فلسفه تجدد و ماهیت تاریخی آن در کشور را مورد بررسی قرار داده و ایران را در نیمقرن پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار، تجزیه و تحلیل کردهاند. در ادامه مطالبی پیرامون شکلگیری و جریانشناسی نهضت مشروطه، پیدایش حکومت پهلوی و مسائل مربوط به دین و دولت و تجدد، ایران در دوران پهلوی دوم و عوامل سقوط رژیم پهلوی ارائه شده است که خوانندگان را با تاریخ تحولات سیاسی ایران بهخوبی آشنا میکند.
در این کتاب تلاش شده است تا موضوعاتی کلیدی، اساسی و بنیادین مانند هویت ملی، مبانی ملیت ایرانیان، سیر دولت – ملت در ایران، استعمار غرب، نظامهای حکومتی و ماهیت آنها، اصلاحگران و اندیشههایشان، غرب جدید و رویکردهای متفاوت در برابر نوگرایی، رویارویی ایران سنتی با مدرنیزاسیون، نهضتها و جنبشهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اعتلا و انحطاطها، بزرگترین حوادث و جریانات وابسته یا استعماری و پیوندهای عوام با علما و نخبگان مذهبی و غیرمذهبی در لابهلای سطور تاریخ جستوجو و برجسته شود.
نویسندگان این اثر اهتمام اصلی خود را بر آن داشتهاند تا همه موضوعات و مطالب ارائهشده (بهویژه تحلیلهای تاریخی) را در قلمرو تاریخ و اسناد و مدارک متقن تاریخی ارائه کنند. رعایت انصاف و اعتدال و ارائه درست و صریح تاریخ، بهدور از یکجانبهگرایی، انحصارطلبی و مطلقگرایی موجود در تحلیلهای تاریخی شرقشناسان از دیگر ویژگیهای این کتاب است.
حساسیت به مسئله خیانت و خدمت و خنثی نبودن، اهتمام به معرفی جریانها و شخصیتهای تأثیرگذار در پیشرفت یا تنزل ایرانزمین در تاریخ پنج قرن گذشته و پرداختن به مسائلی نظیر خودباوری، بحران هویت و پافشاری بر ارزشهای ملی و دینی در برابر بیوطنی از جمله مؤلفههایی است که در تمام فصول کتاب جریان دارد….»
منبع: جوان آنلاین
