باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی – در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، سازمان جهانی هواشناسی (WMO) گزارش جدیدی درباره وضعیت منابع آب جهانی در سال ۲۰۲۵ منتشر کرد. بر اساس دادههای موجود، چرخه آب کره زمین بهطور فزایندهای بیثبات شده است. در حالی که برخی مناطق با خشکسالی روبهرو هستند، مناطق دیگر با سیل دستوپنج نرم میکنند و مجموع ذخایر آب خشکیها همچنان رو به کاهش است. کاهش سطح آب رودخانهها به گفته سازمان جهانی هواشناسی، حجم آب ذخیرهشده در خشکیها بهتدریج در حال کاهش است؛ روندی که بهوضوح در سیستمهای رودخانهای مشهود است.
از سال ۲۰۲۱، مجموع حجم سالانه آب رودخانهها پایینتر از میانگین ثبتشده در دوره ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ باقی مانده است. سال ۲۰۲۵ یکی از خشکترین سالها در سه دهه و نیم گذشته بود. در ۳۶ درصد از حوضههای آبریزِ بررسیشده در این مطالعه، سطح آب پایینتر از حد معمولِ آن دوره زمانی قرار داشت. الگوی مشابهی در آبهای زیرزمینی نیز مشاهده شد؛ در سال ۲۰۲۵، سطح آبهای زیرزمینی در ۶۵ درصد از ایستگاههای پایشِ موجود در گزارش، پایینتر از میانگین بود. آبهای زیرزمینی — که از نفوذ بارشها به درون خاک تشکیل میشوند — منبع حیاتی آب شیرین برای انسانها و اکوسیستمها به شمار میروند.
یخچالهای طبیعی نیز چالش دیگری محسوب میشوند. سال گذشته، یخچالهای طبیعی حدود ۴۰۰ گیگاتن از جرم خود را از دست دادند. ذوب شدن یخچالها نه تنها ذخایر آب شیرین را کاهش میدهد، بلکه خطر وقوع رویدادهای طبیعیِ خطرناک را نیز افزایش میدهد. این گزارش بهطور ویژه به فاجعه اخیر در نپال و تبت اشاره کرد؛ جایی که فروپاشی یک یخچال طبیعی منجر به پیامدهای ویرانگر و تلفات جانی شد. در آفریقا نیز بارشهای سنگین باعث وقوع سیلهای گسترده و تلفات متعدد گردید.
آب استخراجشده از منابع زیرزمینی رابرت راینکه، پژوهشگر این حوزه، این رویدادها را عمدتاً ناشی از تغییرات اقلیمی و بهرهبرداری انسان از آبهای زیرزمینی میداند. این دانشمند توضیح داد: «جوِ گرمتر میتواند رطوبت بیشتری را در خود نگه دارد؛ در نتیجه، همزمان با ذوب شدن یخچالها، میزان تبخیر نیز افزایش مییابد.
ما انسانها مقادیر عظیمی از آبهای زیرزمینی را — برای مثال از طریق آبیاری — به اقیانوسها و جو منتقل میکنیم.» این امر منجر به یک پارادوکس میشود: اگرچه آبِ سیاره از بین نمیرود، اما اغلب در بخشهایی از چرخه آب انباشته میشود که دسترسی انسانها و اکوسیستمهای خشکی به آن دشوار است. گرمایش موجب افزایش تبخیر میشود و پمپاژ آبهای زیرزمینی، انتقال ذخایر آب شیرین به جو و دریاها را تسریع میکند. منبع: Naukatv.ru
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
