این عمارت که در ماههای گذشته نیز شاهد تجمعات شبانه مردم و ابراز روحیه پایداری آنان بوده، اینک به میزبانی رویداد ملی «ایرانجان» پرداخته و صحنه تعاملی بیواسطه میان مردم، هنرمندان، ورزشکاران، کارآفرینان و چهرههای برجسته استان با برنامهسازان شبکههای سراسری و استانی صداوسیما شده است.
این رویداد که با هدف برجسته کردن شعار «آذربایجان، پرچمدار اتحاد مردم ایران» برگزار میشود، نهتنها بستری برای معرفی دستاوردهای فرهنگی و معرفی ظرفیتهای منطقه فراهم آورده بلکه با حضور فعالانه مردم در برنامهها، از مخاطب صرف به عضوی فعال در فرآیند تولید محتوا تبدیل شده و پیام وحدت و همبستگی را به سراسر کشور مخابره میکند.
رادیو آذربایجان شرقی نیز با تولید بیش از ۹۶۷دقیقه برنامه زنده و میدانی، اجرای ۷۰عنوان برنامه و مشارکت در حدود ۳۹۱برنامه سراسری و استانی، نقشی کلیدی در پوشش این رویداد ایفا کرده و توانسته است شور و نشاط اجتماعی را احیا کرده و فاصلهها را میان رسانه و مخاطب از میان بردارد. همچنین در این رویداد، برنامههای ویژهای برای معرفی خانوادههای شاخص آذربایجان، بانوان کارآفرین و تجلیل از مقام شامخ استاد شهریار، بهعنوان الگوی وحدتآفرین فرهنگی در دستور کار قرار گرفته است.
مردم مشتاق در کنار عوامل رادیو روز جمعه سکوت خاصی در شهر تبریز حاکم است اما نزدیک پارک باغشمال هیاهوی مردم جای این سکوت را میگیرد. بعضی در حال پارک کردن خودرو هستند و بسیاری پیاده خودشان را به اینجا میرسانند. از وسایل همراه خانوادهها معلوم است قصد دارند در پارک چندساعتی اتراق کنند. قابلمه شام خود را بقچه کردهاند تا همین وعده را بهجای خانه، در فضای باز بخورند؛ فضایی پر از هیاهو و شادی که منشا آن عمارت کلاه فرنگی است. بنایی باشکوه و چشمنواز که بیدرنگ گوشی را از جیب بیننده برای ثبت تصویرش بیرون میکشد.
این بنا که تا سدههای اخیر پابرجا بود، در دوران پهلوی به بهانه نوسازی، تخریب شد. این تخریب فقط گریبان عمارت را نگرفت. چون عبور خیابان و ساخت و ساز مراکز اداری ساختار باغی آن را چنان دگرگون کرد که از آن بهعنوان حلقه گمشده تاریخ معماری و هویت شهری تبریز یاد میکردند. درست در حالی که تصور میشد عمارت کلاه فرنگی رو به فراموشی میرود، شهرداری تبریز برای بازسازی آن دست بهکار شد. در نهایت این عمارت بهتازگی بازسازی شد و بازدید از آن برای مردم فراهم است.
هرچند داخل عمارت هنوز بازسازیهای جزئی ادامه دارد و به همین دلیل ورود بازدیدکنندگان از داخل بنا هنوز ممکن نیست. عمارت کلاه فرنگی امروز نهتنها یک بنای تاریخی بلکه یک مجموعه فرهنگی، هنری و اجتماعی مدرن است که با نگاهی به اصالت معماری ایرانی_اسلامی طراحی شده. این مجموعه در قالب پنج بلوک مجزا ولی با معماری پیوسته اجرا شده است. هسته مرکزی بنا در پنج طبقه و دیگر بلوکها در یک طبقه ساخته شدهاند.
زیربنای این مجموعه فرهنگی و گردشگری به ۴هزار متر مربع میرسد و با بهرهگیری از سازههای بتنی و ستونهایی با طراحی ویژه، به یکی از شاخصترین پروژههای معماری منطقه تبدیل شده است. این عمارت با ارسیهای چشمنواز و قد برافراشته خود، بنایی از سنگ و شیشه و سیمان است که حضور مردم به آن روح و پویایی میبخشد؛ مردمی که با اشتیاق برای مشارکت در پخش برنامههای رادیویی خود را به پارک باغشمال رساندهاند. نوجوانان و جوانان روی صندلیهای چیده شده روبهروی مجریان و گویندگان رادیو نشسته و برای اولین بار شاهد پخش زنده برنامه رادیو هستند؛ آن هم از شهر خودشان تبریز.
سالمندان و پدربزرگها و مادربزرگها کمی دورتر روی زیراندازهای خود نشستهاند و از خوشحالی جوانان حظ میکنند. همافزایی میراث تاریخی مشارکت مردمی و توان رسانهای فرخنده تبرسخن معاون صدای مرکز صداوسیمای استان آذربایجان شرقی که در پشت صحنه حضور دارد و گاه میکروفن را هم در دست میگیرد، درباره دلیل انتخاب این محل برای پخش زنده به جامجم میگوید: ما عمارت کلاه فرنگی را مدتها خاموش دیده بودیم ولی به همت شهرداری تبریز، این عمارت چندی پیش به بهرهبرداری رسید و بازسازی شد.
این مجموعه بسیار زیبا و فخیم که از دل تاریخ سر برآورده الان پذیرای مهمانان ما در مرکز تبریز است. وی با بیان آنکه این عمارت تاریخی در زمان آققویونلوها ساخته شده و در دوره صفویه و قاجاریه سراهای دیگری به آن اضافه شده است، ادامه میدهد: ما این مکان زیبا را که بعد از مدتها از دل تاریخ بیرون آمده و محل و وقت گذرانی و سرگرمی خیلی از همشهریان عزیزمان را فراهم آورده است انتخاب کردیم. یک پارک زیبایی در کنار این عمارت احداث شده که مردم هر روز در آنجا حضور دارند، آبنماهای زیبایی آنجاست و نمایشگاههای زیبایی آنجا برگزار میشود.
تبرسخن درباره شور و حال این رویداد میگوید: همانطور که میبینید مردم میآیند و در کنار برنامهسازان قرار میگیرند و یکی دو ساعتی که آنجا روی آنتن زنده هستیم، در ساخت برنامهها با ما همراه میشوند و خودشان عضو برنامه احساس میکنند و حتی بخشی از برنامه را هم اجرا میکنند. او با تاکید بر تعدد برنامههای این رویداد میگوید: در رویداد ملی ایرانجان در صدای رسانه ملی با ۷۰عنوان برنامه سعی کردیم در آنتن سراسری حضور داشته باشیم. قرار بود تقریبا ۳۹۱برنامه با ما همکاری داشته باشند.
ما با تمام شبکههای رادیویی در حال برنامهسازی هستیم و مواد تولیدیمان را در اختیارشان قرار دادیم و مهمانهایمان را معرفی کردیم. افراد شاخص و سرآمد آذربایجان، پزشکان، دانشمندان، قهرمانان، هنرمندان، جوانان، ورزشکاران و تمام این کارآفرینان جزو این افراد شاخص هستند. وی ادامه میدهد: تا این لحظه ۹۶۷دقیقه با شبکههای سراسری برنامهسازی داریم. همچنین ۱۲برنامه میدانی و مشترک داشتیم که با شبکههای سراسری، از جمله برنامههای «ایران جوان»، «آفساید»، «صبح و ورزش»، «زیر آسمان»، «ایرانشهر»، «ایران ما»، «دستور کار»، «دهگرد» و «نوشدارو» به سرانجام رسید.
وی با اشاره به استقبال مردم میگوید: هم صبحها میان مردم برنامه داریم و هم عصرها. البته برنامههای عصرگاهی شور و نشاط بیشتری دارند و بیشتر با استقبال روبهرو میشوند. وقتی برنامهها اجرا میشوند، امید و امیدآفرینی در چشم مردم دیده میشود و از کوچک و بزرگ، زن و مرد و پیر و جوان در کنار ما قرار میگیرند و عشقشان به رادیو را نشان میدهند که برای ما خیلی ارزشمند و قابل ستایش است. او با یادآوری روزهای سخت جنگ میافزاید: ما بعد از روزهای سختی که در ایام جنگ پشت سر گذاشتیم، توانستیم در کنار مردم قرار بگیریم و این فاصلهها را از میان برداریم.
در رویداد ایرانجان بهجای اینکه ما را از رادیو بشنوند، الان در کنار ما در خود برنامهها شرکت میکنند و هم ما را از نزدیک میبینند و میشنوند. او میگوید گاه استقبال مردم تا حدی است که بعد از تمام شدن برنامه رادیو، در حالی که دیگر روی آنتن نیستیم به اجرای برنامه برای حضار ادامه میدهیم. معاون صدای مرکز صداوسیمای آذربایجان شرقی با اشاره به استقبال قشر جوان از برنامهها میگوید: خیلیها-مخصوصا جوانان-علاقهمند به همکاری با رادیو هستند.
این فرصتی فراهم کرد تا نشان دهیم فاصلهای میان ما و مردم وجود ندارد و جوانان میتوانند عضوی از آنتن رادیو باشند و به تولید محتوا بپردازند. ما این فضا را برایشان باز کردهایم و به همه قول دادهایم که حتما بخش تولیدات مردمی را راهاندازی خواهیم کرد و کلاسهای آموزشی برایشان برگزار میکنیم تا آماده حضور مؤثر و پربار در آنتن شوند. وی در مورد شنیده شدن صدای آذربایجان شرقی در سراسر کشور میگوید: بخش عمده فعالیت ما متمرکز بر شهرستانهای استانهاست. ما در کل استانها حضور فعالی داریم و گزارشگران رادیو از صبح تا شب به شبکههای مختلف استانی گزارش میدهند.
در مراکز استان برنامههای ثابتی داریم که در ۳۱استان پخش میشود و روزانه شاید سه تا چهار ساعت از برنامههای شبکههای استانی را به تولید اختصاص میدهیم. تبرسخن همچنین به برنامههای شبانه رادیو اشاره میکند: برنامه «شبهای ایران» هر روز از ساعت ۰۰:۳۰ تا ۲ بامداد روی آنتن است. همچنین برنامه «ایران از سراسر کشور» هر روز از ساعت ۱۵ تا ۱۶ با برنامهسازی دوستان ما از تبریز پخش میشود. ما قصههای «خالهمهتاب» را برای کودکان سراسر کشور و قصههای آذربایجانی را هر شب تعریف میکنیم تا با قصههای آذربایجان به خواب بروند.
وی به بزرگداشت استاد شهریار در رویداد ایرانجان نیز اشاره میکند و میگوید: در روز بزرگداشت شهریار، هم گزارشگران و هم برنامهسازان ما از ساعت ۶:۳۰ تا ۲ بامداد مشغول برنامهسازی برای شبکهها بودند. یکی از نقاط عطف رویداد ایرانجان، همین روز بیست و هفتم یعنی روز بزرگداشت شعر و ادبیات فارسی بود که تمام تلاش ما این بود که شهریار را به بهترین شکل ممکن به کل کشور معرفی کنیم. وی افزود: استاد شهریار همچون اکسیژنی در رویداد ایرانجان جاری است و در همه برنامهسازی ما حضور دارد و صدا و اشعارش به ما قوت قلب میدهد.
ما به داشتن شاعری توحیدی، مردمی و مورد احترام همه افتخار میکنیم و سعی کردیم این گنجینه ارزشمند خطه آذربایجان را تا جایی که آنتن و برنامهسازان اجازه میدادند، پرتکرار در شبکههای سراسری روی آنتن ببریم و حقش را تا حد امکان ادا کنیم. با توجه به آنچه در این محل رخ میدهد و صحبتهای مطرح شده بهنظر میرسد رویداد ملی ایرانجان در عمارت تاریخی کلاه فرنگی تبریز نمونهای موفق از همافزایی میراث تاریخی، مشارکت مردمی و توان رسانهای است که نشان میدهد چگونه میتوان ابنیه کهن را از نمادهایی ایستا و خاموش به گلوگاههای حیاتی پویایی فرهنگی تبدیل کرد.
احیای این بنای ۴۰۰ساله و میزبانی آن از دهها عنوان برنامه زنده و تعاملی علاوه بر حذف فاصله میان رسانه ملی و مخاطبان، بستری بیبدیل برای انعکاس هویت اصیل آذربایجان، معرفی ظرفیتهای فرهنگی و هنری منطقه و تحکیم پیوندهای وحدت ملی فراهم آورد. پایداری این رویکرد و تداوم الگوی «رسانه مردممحور» در بسترهای تاریخی کشور میتواند نهتنها به حفظ هویت بومی و افزایش نشاط اجتماعی بینجامد بلکه نسلی تازه از فعالان فرهنگی و رسانهای را برای فردا تربیت کند.
منبع: جام جم آنلاین
