رویداد۲۴| بررسی رتبه جهانی ۲۰ دانشگاه معتبر کشور در ۶ رنکینگ بینالمللی، نشان داد که در طول ۴ سال اخیر، تعداد کمی از این دانشگاهها ارتقای رتبه داشتند، اما جایگاه تعداد زیادی از دانشگاههای ایران در این رنکینگها افت کرده است.
در این گزارش، وضعیت دانشگاههای صنعتی امیرکبیر، صنعتی شریف، علم و صنعت، خواجه نصیرطوسی، علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی، فردوسی مشهد، تهران، علوم پزشکی شهید بهشتی، سهند تبریز، صنعتی اصفهان، شیراز، اصفهان، یزد، مازندران، شهید چمران اهواز، شهید باهنر کرمان، علوم پزشکی ایران، علامه طباطبایی و تربیت مدرس در رتبهبندیهای سال ۲۰۲۲ و ۲۰۲۶ بررسی و مقایسه شده است.
رتبه جهانی بعضی از این دانشگاهها در حالی نسبت به ۴ سال قبل کاهش یافته که تعداد زیادی از فارغالتحصیلان این دانشگاهها، همچنان با تکیه به اعتبار نام این مراکز آموزشی، موفق به دریافت پذیرش تحصیلی از دانشگاههای معتبر جهان میشوند.
این دانشگاهها، قطبهای آموزش پزشکی، علوم پایه، علوم انسانی، علوم فنی و مهندسی ایران هستند که به دلیل مشکلاتی ازجمله کمبود بودجه پژوهشی و تحقیقاتی، مهاجرت اعضای هیات علمی، کاهش ارتباطات بینالمللی، بودجه ناکافی، کاهش حضور اعضای هیات علمی در سمینارهای بینالمللی و همچنین، موانع مرتبط با تحریمهای علمی و اقتصادی ایران، نتوانستهاند جایگاه علمی خود را ارتقا بدهند.
تاج رتبهبندیهای جهانی رتبهبندیهای شانگهای، QS، تایمز، RUR، USNEWS و CWUR معتبرترینهای درجهبندی علمی و آموزشی دانشگاههای جهان هستند که هر کدام، هر سال با معیارهای مشخصی، دانشگاههای فعال را رتبهبندی میکنند.
تعداد فارغالتحصیلان و اعضای هیات علمی برنده جوایز نوبل و مدالهای فیلدز دانشگاه، تعداد محققان پراستناد، تعداد مقالات نمایه شده یا منتشر شده در مجلات معتبر، عملکرد سرانه دانشگاه، شهرت علمی، شهرت دانشگاه، نسبت دانشجویان به اعضای هیات علمی، استنادات به هر دانشکده، نسبت استادان بینالمللی، کیفیت آموزشی، نسبت تعداد فارغالتحصیلان هر مقطع تحصیلی بالاتر به مقطع تحصیلی پایینتر، تحقیق، استنادات و تاثیر جهانی تحقیقات، درآمدزایی دانشگاه از طریق انتقال دانش و چشمانداز بینالمللی بابت تحقیقات و فارغالتحصیلان، تعداد دانشجویان، تعداد اعضای هیات علمی، تعداد فارغالتحصیلان به ازای مدرک تحصیلی، تعداد استادان و اعضای هیات علمی خارجی و غیربومی در دانشگاه، تعداد دانشجویان خارجی دانشگاه، تعداد مقالات بینالمللی تالیف مشترک با استادان، توانایی و پایداری مالی دانشگاه، درآمد پژوهشی اعضای هیات علمی دانشگاه، درآمد پژوهشی و بودجه سالانه دانشگاه، درآمد دانشگاه به ازای هر دانشجو، درآمد دانشگاه به ازای مقالات و پژوهشهای انجام شده، تعداد همایشها، جایگاه شغلی و تعداد فارغالتحصیلان شاغل در شرکتهای معتبر، جایگاه علمی و پژوهشی دانشگاه، مهمترین معیارهای این رتبهبندیهاست.
نگاهی به نتایج ۶ رتبهبندی معتبر دانشگاههای جهان در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که ۱۰ ردیف اول این رتبهبندیها، همچنان در اختیار دانشگاههای معتبر امریکا و انگلیس است. تکرار اسامی دانشگاههای معتبر امریکا و انگلیس در این رتبهبندیهای سالانه، پیامی مهمتر و فراتر از اعتبار نام یک مرکز آموزشی است. نگاهی به این اسامی و ثبات جایگاه دانشگاههای امریکایی و انگلیسی در این ردیفها، نشان میدهد که سرمایهگذاری برای توسعه علم در این دو کشور پیشرفته جهان، به یک اولویت در الفبای عملیاتی توسعه این دو کشور تبدیل شده است.
نتایج بررسی در اسفند ۱۴۰۱ و شهریور ۱۴۰۵ بر وضعیت دانشگاههای معتبر جهان و ایران در رتبهبندیهای جهانی: ۱- رتبهبندی شانگهای ARWU ۱۰ دانشگاه اول جهان در رتبهبندی سال ۲۰۲۲: هاروارد / استنفورد / MIT (موسسه فناوری ماساچوست) / کمبریج / برکلی / پرینستون / آکسفورد / کلمبیا / Caltech (موسسه فناوری کالیفرنیا) / شیکاگو ۱۰ دانشگاه اول جهان در رتبهبندی سال ۲۰۲۶: هاروارد، استنفورد، MIT (موسسه فناوری ماساچوست) کمبریج، برکلی، پرینستون، آکسفورد، کلمبیا، شیکاگو، Caltech (موسسه فناوری کالیفرنیا) رتبه دانشگاههای ایران – سال ۲۰۲۲ و بین ۱۰۰۰ دانشگاه جهان: دانشگاه تهران (۳۰۱ – ۴۰۰) دانشگاه علوم پزشکی تهران (۴۰۱-۵۰۰) دانشگاه تربیت مدرس (۵۰۱-۶۰۰) دانشگاه صنعتی امیرکبیر (۶۰۱ – ۷۰۰) دانشگاه صنعتی شریف (۶۰۱ – ۷۰۰) دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی (۷۰۱ – ۸۰۰) دانشگاه علم و صنعت (۸۰۱ – ۹۰۰) دانشگاه فردوسی مشهد (۹۰۱ – ۱۰۰۰) دانشگاه علوم پزشکی ایران (۹۰۱ – ۱۰۰۰) رتبه دانشگاههای ایران – سال ۲۰۲۶: دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشگاه تهران (۵۰۱ – ۶۰۰) دانشگاه امیر کبیر (۸۰۱ – ۹۰۰) دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی (۹۰۱ – ۱۰۰۰) دانشگاه صنعتی شریف (۹۰۱ – ۱۰۰۰) دانشگاه تربیت مدرس (۹۰۱ – ۱۰۰۰) ۲ – رتبهبندی QS ۱۰ دانشگاه اول جهان در رتبهبندی سال ۲۰۲۲: MIT / اکسفورد / استنفورد / کمبریج / هاروارد / Caltech / امپریال کالج لندن / ETH (دانشگاه صنعتی زوریخ) UCL (کالج دانشگاهی لندن) / شیکاگو ۱۰ دانشگاه اول جهان در رتبهبندی سال ۲۰۲۶: MIT، امپریال کالج لندن، استنفورد، اکسفورد، هاروارد، کمبریج، Caltech، ETH، UCL، دانشگاه ملی سنگاپور NUS
منبع: رویداد 24
