برخلاف بیشتر حیوانات که هنگام نزدیکشدن آتش فرار میکنند، برخی پرندگان شکاری در شمال استرالیا به سمت شعلهها میروند؛ پژوهشگران میگویند آتش با بیرونراندن حشرات و دیگر جانوران از محل، شکار را برای این پرندگان آسانتر میکند. در یک مطالعه جدید، تعداد «پرنده شکاری بادبادک سیاه» در زمان آتشسوزی تا ۲۳ برابر بیشتر از شرایط عادی مشاهده شد.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، آتش برای بیشتر حیوانات نشانهای از خطر است، اما برخی پرندگان شکاری در ساواناهای شمال استرالیا ظاهراً آن را فرصتی برای شکار میبینند. این پرندگان هنگام وقوع آتشهای کنترلشده، خود را به نزدیکی شعلهها میرسانند و در منطقهای که آتش در حال پیشروی است به دنبال شکار میگردند.
گروهی از دانشمندان به سرپرستی ایوو جیکوبز، جانورشناس شناختی، این رفتار را در جریان بررسی آتشهای کنترلشده در سرزمین آرنهم در شمال استرالیا مشاهده کردهاند. این پژوهش با همکاری محیطبانان سازمان مدیریت سرزمین بومی Mimal انجام شده است. نتایج این مطالعه در حال حاضر در پایگاه پیشچاپ bioRxiv منتشر شده و هنوز تحت داوری همتا قرار نگرفته است؛ بنابراین یافتههای آن باید نتایج اولیه علمی در نظر گرفته شوند.
چرا «پرنده شکاری بادبادک سیاه» به آتش نزدیک میشود؟
پژوهشگران معتقدند دلیل اصلی نزدیکشدن پرندگان شکاری به آتش، آسانتر شدن پیدا کردن و گرفتن شکار است. وقتی آتش در علفزار حرکت میکند، بسیاری از جانوران کوچک، بهویژه حشرات، از محل فرار میکنند. این وضعیت باعث میشود شکارهایی که در شرایط عادی میان پوشش گیاهی پنهان هستند، در معرض دید پرندگان قرار بگیرند.
دانشمندان در گزارش خود نوشتهاند که پرندگان شکاری عمدتاً روی بخشهای نسوخته و درست در مسیر حرکت آتش، پرواز یا جستوجو میکردند؛ جایی که احتمال بیرون راندهشدن طعمهها بیشتر است. به بیان ساده، آتش برای این پرندگان مانند ابزاری است که شکار را از مخفیگاه بیرون میآورد.
تعداد «پرنده شکاری بادبادک سیاه» هنگام آتشسوزی ۲۳ برابر شد
در میان پرندگانی که پژوهشگران مشاهده کردند، «پرنده شکاری بادبادک سیاه» با نام علمی Milvus migrans بیشترین وابستگی به آتش را نشان داد. تعداد این پرندگان هنگام حضور آتش حدود ۲۳ برابر بیشتر از زمانی بود که آتش در منطقه وجود نداشت. پرنده دیگری به نام دارخزک سینهسفید نیز در نزدیکی آتش حدود ۲۰ برابر بیشتر مشاهده شد.
این افزایش حضور نشان میدهد که آتش میتواند برای برخی گونهها یک فرصت غذایی مهم ایجاد کند. پژوهشگران همچنین دریافتند که پرندگان شکاری هنگام استفاده از آتشهای کنترلشده، بهطور میانگین حدود ۱۰ برابر بیشتر از شرایط بدون آتش شکار میکردند.
پرندگان شکاری نزدیک آتش چه چیزی شکار میکنند؟
بخش عمده شکار پرندگان را حشرات تشکیل میدادند و ملخها از مهمترین طعمههای مشاهدهشده بودند. با این حال، شکار پرندگان تنها به حشرات محدود نمیشد. پژوهشگران مشاهده کردند که برخی «پرندههای شکاری بادبادک سیاه» وزغ و یک مار شکار کردند.
این مشاهدات نشان میدهد که آتش نهتنها تعداد شکارهای کوچک را افزایش میدهد، بلکه میتواند فرصت شکار جانوران مختلف را برای پرندگان شکاری فراهم کند.
پرندگان «عاشق آتش» چگونه شکار میکنند؟
به نظر میرسد این پرندگان لزوماً مستقیماً داخل شعلهها نمیروند. آنها بیشتر در اطراف جبهه آتش و روی زمینهای نسوختهای که آتش هنوز به آنها نرسیده است، به دنبال شکار میگردند. «پرندههای شکاری بادبادک سیاه» که بیشترین وابستگی به آتش را در این مطالعه نشان دادند، هنگام آتشسوزیهای بزرگتر تعداد بیشتری داشتند و زمانی که روی زمین به جستوجوی شکار میپرداختند، عملکرد مؤثرتری نسبت به زمانی داشتند که در هوا به دنبال طعمه میگشتند.
به همین دلیل، آتش برای این پرندگان بیشتر از آنکه یک تهدید باشد، به نوعی فرصت شکار تبدیل میشود.
آیا پرندگان شکاری میتوانند آتش را عمداً گسترش دهند؟
رفتاری حتی عجیبتر از نزدیکشدن به آتش، پیشتر در برخی پرندگان شکاری استرالیایی گزارش شده است.
برخی گزارشهای علمی و مشاهدات میدانی از رفتاری موسوم به «شاهینهای آتشین» (Firehawks) حکایت دارند؛ در این رفتار، پرندگان شکاری ظاهراً شاخهها یا تکههای در حال سوختن را از یک نقطه به نقطهای دیگر منتقل میکنند و به این ترتیب ممکن است باعث گسترش آتش شوند.
«پرنده شکاری بادبادک سیاه» نیز در میان گونههایی قرار دارد که چنین رفتاری درباره آنها گزارش شده است.
با این حال، پژوهش جدید جیکوبز و همکارانش چنین رفتاری را در جریان مشاهدات خود ثبت نکردند. یافتههای آنها بیشتر نشان میدهد که این پرندگان چگونه از آتشی که از قبل وجود دارد برای پیدا کردن و شکار طعمه استفاده میکنند.
رابطه پرندگان شکاری با آتش هزاران سال قدمت دارد
رابطه میان انسان، آتش و چشماندازهای استرالیا بسیار قدیمی است. انسانها دستکم ۱۱ هزار سال است که از آتش برای مدیریت برخی مناطق این سرزمین استفاده میکنند. امروزه نیز محیطبانان بومی در بخشهایی از سرزمین آرنهم، در ابتدای فصل خشک، آتشهای کوچک و نسبتاً کمشدتی ایجاد میکنند تا پوشش گیاهی و چشمانداز منطقه را مدیریت کنند.
پژوهشگران این آتشهای کنترلشده را فرصتی برای بررسی رفتار پرندگان شکاری در نزدیکی آتش میدانند. دانشمندان همچنین بر اهمیت دانش بومیان استرالیا درباره این رفتارها تأکید کردهاند؛ مشاهدات و دانش بومی درباره ارتباط پرندگان با آتش سابقهای بسیار طولانی دارد.
آیا آتش برای این پرندگان واقعاً مفید است؟
یافتههای این مطالعه نشان میدهد که برخی پرندگان شکاری میتوانند از آتش برای افزایش فرصتهای شکار استفاده کنند، اما این به معنای آن نیست که هر نوع آتشسوزی برای آنها مفید است.
آتش کنترلشده که در این مطالعه بررسی شده، با آتشسوزیهای گسترده و کنترلنشده تفاوت زیادی دارد. آتشسوزیهای طبیعی و شدید میتوانند مناطق بسیار وسیعی را بسوزانند و شرایط زیستگاه را به شکل متفاوتی تغییر دهند.
این تفاوت در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که آتشسوزیهای طبیعی در استرالیا با افزایش دما و تغییرات اقلیمی، در برخی مناطق با فراوانی و شدت بیشتری رخ میدهند.
تغییرات اقلیمی چه اثری بر «پرندگان آتشدوست» دارد؟
هنوز مشخص نیست افزایش آتشسوزیهای شدید چه اثری بر پرندگانی خواهد داشت که از آتش برای شکار استفاده میکنند.
پژوهشگران تأکید کردهاند که برای پاسخ به این پرسش باید رفتار این پرندگان در آتشسوزیهای طبیعی و کنترلنشده نیز بررسی شود؛ زیرا چنین آتشهایی از نظر شدت، سرعت گسترش و شرایط محیطی با آتشهای برنامهریزیشده تفاوت دارند.
بنابراین نمیتوان از یافتههای فعلی نتیجه گرفت که افزایش آتشسوزیهای ناشی از تغییرات اقلیمی الزاماً برای این پرندگان مفید خواهد بود.
چرا این کشف درباره رفتار پرندگان شکاری مهم است؟
مطالعه جدید تصویری پیچیدهتر از رابطه حیاتوحش با آتش ارائه میدهد. برای بسیاری از جانوران، آتش یک تهدید است؛ اما برخی پرندگان شکاری توانستهاند از پیامدهای آن برای پیدا کردن شکار استفاده کنند.
این رفتار همچنین میتواند توضیح بیشتری درباره علت نزدیکشدن «شاهینهای آتشین» به مناطق سوخته ارائه دهد. اگر آتش باعث شود شکار برای این پرندگان قابل مشاهدهتر و دسترسی به آن آسانتر شود، طبیعی است که پرنده برای بهرهبرداری از این فرصت به نزدیکی جبهه آتش برود.
با این حال، پژوهشگران تأکید دارند که هنوز پرسشهای زیادی درباره این رفتار باقی است و برای درک کامل رابطه پرندگان شکاری با آتش، به مشاهدات بیشتر در شرایط طبیعی نیاز است.
منبع: خبرآنلاین
