به گزارش خبرگزاری صداوسیما، محمدرضا مهدیزاده، مدیرکل انتقال خون استان تهران، در برنامه «روی خط خبر» با اشاره به وضعیت ذخایر خونی استان تهران اظهار کرد: در حال حاضر ذخایر خونی استان در وضعیت پایدار و تحت کنترل قرار دارد، اما نیاز به خون یک نیاز دائمی است و حوادث، سوانح، اعمال جراحی و بیماران مبتلا به بیماریهایی مانند تالاسمی، هموفیلی و انواع سرطان، همواره به فرآوردههای خونی نیاز دارند.
وی افزود: مردم باید در همه روزها، ماهها و فصلهای سال به مراکز انتقال خون مراجعه کنند و با اهدای خون سالم، سازمان انتقال خون را در تأمین نیاز نزدیک به ۱۷۰ مرکز درمانی استان تهران یاری دهند. مدیرکل انتقال خون استان تهران با بیان اینکه آمار دقیق ذخایر خونی معمولاً اعلام نمیشود، گفت: در حال حاضر برای تأمین سه فرآورده مهم خونی شامل گلبول قرمز متراکم، پلاکت و پلاسما در مراکز درمانی مشکلی نداریم و ذخایر خونی استان حتی بالاتر از استانداردهای جهانی قرار دارد.
مهدیزاده ادامه داد: پس از جنگ رمضان تصور میشد ذخایر خون کاهش پیدا کند، اما مردم در شرایط حساس حضور مؤثری داشتند و به کمک سازمان انتقال خون آمدند. پس از جنگ، ذخایر خونی استان تهران به حدود ۹ روز رسید که رقم قابل توجهی بود و اکنون نیز ذخایر تحت کنترل است. وی در عین حال هشدار داد: اگر مراجعه مردم به مراکز انتقال خون در سطح استان حتی برای دو روز کاهش پیدا کند، ذخایر موجود ممکن است از وضعیت کنترل خارج شود و در تأمین خون مراکز درمانی مشکل ایجاد شود.
مصرف ۳۰ درصد خون تهران توسط بیماران خارج از استان مدیرکل انتقال خون استان تهران با اشاره به شرایط خاص این استان گفت: بر اساس یک کار تحقیقاتی که در حدود ۱۱۰ بیمارستان استان انجام شده، نزدیک به ۳۰ درصد خونی که در استان تهران مصرف میشود، مربوط به بیمارانی است که از خارج از استان به تهران مراجعه میکنند. وی افزود: این افراد به دلایل مختلف، از جمله انتخاب تهران برای درمان یا نیاز به خدمات فوقتخصصی، به مراکز درمانی پایتخت مراجعه میکنند و همین موضوع نیاز خونی استان تهران را نسبت به برخی استانها متفاوت کرده است.
مهدیزاده با اشاره به شبکه تأمین خون کشور اظهار کرد: حدود هشت استان، معین استان تهران هستند و در مواقع نیاز، مازاد خون خود را طبق شبکه خونی سازمان انتقال خون ایران و با رعایت استانداردهای حملونقل به تهران ارسال میکنند. وی ادامه داد: در مقابل، استان تهران نیز در مواقع نیاز به کمک سایر استانها میشتابد. برای مثال، استانهایی مانند سیستان و بلوچستان به دلیل آمار بالای بیماران تالاسمی و نیاز بیشتر به خون، ممکن است به فرآوردههای خونی نیاز داشته باشند و استان تهران در این موارد خون مورد نیاز آنها را تأمین و ارسال میکند.
فعالیت ۱۲ مرکز ثابت و چندین تیم سیار در تهران مدیرکل انتقال خون استان تهران درباره ظرفیت مراکز اهدای خون گفت: در سطح استان تهران ۱۲ مرکز ثابت داریم و بهطور معمول بین دو تا پنج تیم سیار نیز فعالیت میکنند که در صورت نیاز امکان افزایش این تعداد تا هفت تیم وجود دارد. به گفته وی، تیمهای سیار انتقال خون در ادارات، شرکتها، کارخانهها و محلهایی که داوطلب اهدای خون هستند مستقر میشوند و فرآیند دریافت خون از کارکنان و افراد داوطلب را انجام میدهند.
مهدیزاده تأکید کرد: در شرایط معمول، ۱۲ مرکز ثابت و بهصورت برنامهریزیشده چهار تا پنج تیم سیار به شکل روزانه فعالیت دارند. مشارکت بانوان در اهدای خون همچنان پایین است وی با اشاره به میزان مشارکت بانوان در اهدای خون گفت: در کل کشور، میزان اهدای خون بانوان کمتر از چهار درصد است که رقم پایینی محسوب میشود. مدیرکل انتقال خون استان تهران افزود: بانوان نیمی از جمعیت کشور را تشکیل میدهند و در عرصههای مختلف ورزشی، اجتماعی، فرهنگی و مدیریتی حضور فعال دارند و انتظار میرود در اهدای خون نیز مشارکت بیشتری داشته باشند.
مهدیزاده با تأکید بر ضرورت اصلاح برخی باورهای نادرست درباره اهدای خون گفت: یکی از باورهای غلط این است که اهدای خون موجب کمخونی یا بیماری میشود، در حالی که سلامت اهداکننده و سلامت گیرنده خون دو موضوع اصلی مورد توجه سازمان انتقال خون است و تمام مراحل ثبتنام، معاینه و آزمایشها با هدف تأمین این دو موضوع انجام میشود.
وی از بانوان خواست برای اهدای خون به مراکز انتقال خون مراجعه کنند و افزود: سلامت اهداکننده از نخستین اولویتهای سازمان انتقال خون است و حتی در مرحله مطالعه تابلوهای راهنما و ثبتنام، افراد میتوانند متوجه شوند که آیا شرایط اهدای خون را دارند یا خیر. سالمندی جمعیت، ضرورت حضور جوانان در اهدای خون مدیرکل انتقال خون استان تهران همچنین با اشاره به روند سالمندی جمعیت کشور گفت: جوانان باید حضور بیشتری در چرخه اهدای خون داشته باشند، زیرا افزایش سن جمعیت از دو جهت بر حوزه انتقال خون اثر میگذارد؛
از یک سو بخشی از اهداکنندگان با افزایش سن از چرخه اهدای خون خارج میشوند و از سوی دیگر، افزایش بیماریها در سنین بالاتر میتواند مصرف برخی فرآوردههای خونی، بهویژه پلاکت، را افزایش دهد. وی با بیان اینکه سن اهدای خون ۱۸ تا ۶۵ سال است، اظهار کرد: افرادی که بهصورت مستمر خون اهدا میکنند، میتوانند تا ۷۰ سالگی نیز طبق ضوابط مربوط به اهدای خون ادامه دهند.
مهدیزاده تأکید کرد: حضور جوانان، بانوان و دانشجویان در مراکز انتقال خون اهمیت زیادی دارد و مردم باید بدانند اهدای خون آنها میتواند در آینده برای نجات جان یکی از اعضای خانواده یا نزدیکان خودشان نیز مؤثر باشد. تلاش برای کاهش زمان اهدای خون مدیرکل انتقال خون استان تهران از اجرای برنامههایی برای بهبود شرایط مراجعه اهداکنندگان خبر داد و گفت: زیباسازی مراکز و تکریم اهداکنندگان از جمله برنامههایی است که دنبال میکنیم تا فرد در کمترین زمان و با بهترین شرایط و استانداردها فرآیند اهدای خون را انجام دهد.
وی افزود: در شرایط عادی، زمان مراجعه، ثبتنام، معاینه، اهدای خون و پذیرایی پس از اهدای خون حدود ۳۰ تا ۳۵ دقیقه است؛ البته در زمانهای شلوغی ممکن است این مدت افزایش پیدا کند. مهدیزاده با قدردانی از صبوری مردم در زمان ازدحام مراکز انتقال خون گفت: مردم در شرایطی که امکان ارائه خدمات مطلوب وجود نداشته نیز صبوری کردهاند و همچنان برای اهدای خون در کنار سازمان انتقال خون بودهاند.
وی از برنامهریزی برای افزایش مشارکت دانشجویان همزمان با آغاز فعالیت دانشگاهها خبر داد و گفت: معاونت اجتماعی سازمان انتقال خون ایران نیز برنامههایی برای فرهنگسازی و فراهم کردن شرایط مناسبتر برای اهدای خون در دستور کار دارد. برنامه برای استفاده دوباره از کیسههای ۳۵۰ سیسی مدیرکل انتقال خون استان تهران همچنین از برنامه استفاده مجدد از کیسههای ۳۵۰ سیسی خبر داد و گفت: یکی از برنامهها این است که کیسههای ۳۵۰ سیسی دوباره وارد چرخه اهدای خون شوند تا بانوان با آسودگی بیشتری برای اهدای خون مراجعه کنند.
وی افزود: اهدای خون ۴۵۰ سیسی برای فرد واجد شرایط مشکلی ایجاد نمیکند، اما تلاش میکنیم با فراهم کردن گزینههای مناسبتر، شرایط مشارکت بانوان و جوانان را تسهیل کنیم. توسعه مراکز اهدای خون در شهرستانهای استان تهران مهدیزاده با اشاره به فعالیت تیمهای سیار در ادارات و کارخانهها اظهار کرد: یکی از راهکارهای سازمان انتقال خون برای تسهیل اهدای خون، اعزام تیمهای سیار به محل کار افراد است. برای نمونه، حدود یک ماه است که یک تیم سیار در ایرانخودرو مستقر شده و خدمات اهدای خون را در محل ارائه میکند.
وی همچنین از پیگیری برای راهاندازی مراکز اهدای خون در شهرستانهای فاقد مرکز خبر داد و گفت: حدود پنج شهرستان در استان تهران فاقد مرکز اهدای خون هستند و مذاکرات با فرمانداران و مسئولان محلی برای اختصاص فضا و راهاندازی مراکز ثابت یا استقرار منظم تیمهای سیار در حال انجام است. مدیرکل انتقال خون استان تهران افزود: برخی شهرستانهای استان جمعیتی حدود ۷۰۰ هزار نفر دارند و لازم است برای تأمین نیاز آنها، چه از طریق راهاندازی مرکز ثابت و چه با استقرار تیمهای سیار، دسترسی به خدمات اهدای خون فراهم شود.
وی درباره زمان راهاندازی مراکز در شهر قدس و پاکدشت نیز گفت: با توجه به جلسات انجامشده، امیدواریم این مراکز ظرف دو هفته تا حداکثر یک ماه آینده راهاندازی شوند. مهدیزاده درباره شهر قدس توضیح داد: این شهرستان پیش از این مرکز اهدای خون داشت، اما در جریان جنگ، مرکز آسیب دید و تعطیل شد و اکنون برای اختصاص فضای جایگزین و راهاندازی مجدد آن در حال پیگیری هستیم. همه گروههای خونی مورد نیاز است وی درباره گروههای خونی مورد نیاز گفت: سازمان انتقال خون همواره به همه گروههای خونی نیاز دارد و از تمام مردم میخواهیم برای اهدای خون مراجعه کنند؛
با این حال معمولاً نیاز به گروههای خونی منفی بیشتر است. مدیرکل انتقال خون استان تهران تأکید کرد: شرایط استان تهران خاص است و اگر مراجعه اهداکنندگان حتی برای دو روز کاهش پیدا کند، ممکن است تأمین فرآوردههای خونی با مشکل مواجه شود؛ بنابراین مراجعه منظم و مستمر مردم اهمیت زیادی دارد. ذخایر خونهای نادر تحت کنترل است مهدیزاده درباره وضعیت خونهای نادر نیز گفت: وضعیت این گروههای خونی مطلوب است و واحد سلولوژی سازمان در این زمینه فعال است.
وی افزود: خونهای نادر شناسایی و در صورت نیاز با روشهای مناسب نگهداری میشوند و برخی از آنها امکان انجماد و نگهداری در شرایط خاص را دارند تا در زمان نیاز بیماران مورد استفاده قرار گیرند. تولید سه فرآورده از هر واحد خون مدیرکل انتقال خون استان تهران درباره فرآوردههای خونی توضیح داد: خون کامل امروزه مصرف بسیار محدودی دارد و تقریباً به صفر رسیده است و از هر واحد خون کامل، سه فرآورده شامل گلبول قرمز متراکم، پلاکت و پلاسما تولید میشود.
وی ادامه داد: گلبول قرمز متراکم تا ۳۵ روز قابلیت نگهداری دارد، پلاکت تا سه روز قابل نگهداری است و پلاسما نیز تا یک سال و در شرایط خاص تا سه سال قابلیت استفاده دارد. مهدیزاده درباره پلاکت افرزیس نیز گفت: در این روش، اهداکننده تنها پلاکت اهدا میکند و خون وارد دستگاه شده، پلاکت از سایر سلولهای خونی جدا میشود و باقی سلولها به بدن اهداکننده بازمیگردد. این فرآیند حدود یک ساعت تا یک ساعت و ۱۵ دقیقه زمان میبرد.
وی افزود: پلاکت بیشتر برای بیمارانی که به انواع سرطان مبتلا هستند مورد استفاده قرار میگیرد و در حال حاضر تولید این فرآورده به میزان کافی انجام میشود و پلاکت مورد نیاز بیماران به مراکز درمانی میرسد. مدیرکل انتقال خون استان تهران بر ضرورت استمرار اهدای خون تأکید کرد و گفت: پایداری ذخایر خون وابسته به مراجعه مستمر مردم است و از همه گروههای خونی، جوانان، بانوان و سایر اهداکنندگان دعوت میشود با مراجعه منظم به مراکز انتقال خون، در تأمین خون مورد نیاز بیماران و مراکز درمانی مشارکت کنند.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
