تبریز- پزشکی هستهای در ایران وارد عصر طلایی شده و درمانهای هدفمند و شخصیسازیشده، مسیر آینده این حوزه را شکل میدهند.
به گزارش خبرنگار مهر، یک فعال حوزه تولید رادیوداروها در آیین اختتامیه بیستوششمین کنگره بینالمللی پزشکی هستهای ایران در تبریز، با اشاره به روندهای جدید این حوزه اظهار کرد: پزشکی هستهای در جهان وارد دورهای شده که ترانوستیک و استفاده همزمان از ظرفیتهای تشخیصی و درمانی رادیوداروها، نقش پررنگی در آن دارد.
وی افزود: در سالهای اخیر تلاشهای گستردهای برای توسعه و بومیسازی درمانهای ترانوستیک در کشور انجام شده و برخی از رادیوداروهای هدفمند در اختیار بیماران ایرانی قرار گرفته است.
وی با اشاره به رادیوداروهایی مانند گالیوم-۶۸ و لوتتیوم-۱۷۷ مبتنی بر PSMA و DOTATATE گفت: در این مسیر، ترکیب تصویربرداری و درمان به تحقق رویکرد «آنچه میبینیم، درمان میکنیم» کمک کرده است.
حرکت به سمت درمانهای هدفمند آلفازا
این فعال حوزه تولید رادیودارو ادامه داد: یکی از مسیرهای مهم آینده پزشکی هستهای، توسعه درمانهای هدفمند آلفازا است؛ حوزهای که تولید ایزوتوپهای آلفازا و رادیوداروهای مرتبط با آن به دلیل پیچیدگیهای فنی و هزینههای بالا، نیازمند زیرساخت و دانش تخصصی است.
وی گفت: رادیوداروی اکتینیوم-۲۲۵ در ترکیب با PSMA و DOTATATE در مطالعات بالینی مورد استفاده قرار گرفته و این مطالعات با مشارکت دانشگاههای علوم پزشکی تهران، مشهد، شیراز و برخی دانشگاههای دیگر دنبال میشود.
وی افزود: توسعه این درمانها نباید محدود به تهران باشد و باید ظرفیت دانشگاههای علوم پزشکی در استانهای مختلف کشور نیز در این فرایند مورد استفاده قرار گیرد.
توسعه رادیوداروی سرب-۲۱۲
وی همچنین از برنامهریزی برای توسعه رادیوداروی مبتنی بر سرب-۲۱۲ خبر داد و گفت: ایزوتوپ سرب-۲۱۲ تولید شده و برنامه این است که رادیوداروی Pb-212-PSMA در آینده نزدیک در اختیار قرار گرفته و مطالعات بالینی آن آغاز شود.
وی با اشاره به روند توسعه فناوریهای جدید در پزشکی هستهای اظهار کرد: کشور در برخی حوزهها در مرز دانش حرکت میکند و هدف این است که در توسعه فناوریهای جدید صرفاً دنبالکننده دستاوردهای دیگر کشورها نباشیم.
فعال حوزه تولید رادیودارو، دوزیمتری شخصیسازیشده و هوش مصنوعی را از دیگر محورهای آینده پزشکی هستهای عنوان کرد و گفت: پروژههایی در این زمینه در حال پیگیری است تا میزان و نحوه دریافت دوز درمانی متناسب با ویژگیهای هر بیمار تعیین شود.
وی ادامه داد: آینده پزشکی هستهای به سمت انتخاب دقیقتر درمان حرکت میکند و در این مسیر باید به جای یک نسخه درمانی مشابه برای همه بیماران، ویژگیهای فردی هر بیمار، نوع بیماری و شرایط درمانی او مورد توجه قرار گیرد.
تحریمها و زنجیره تأمین رادیودارو
وی با اشاره به شرایط خاص تولید و تأمین رادیودارو در کشور اظهار کرد: توسعه این حوزه نیازمند یک اکوسیستم گسترده شامل متخصصان پزشکی هستهای، داروسازان هستهای، دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و سازمان انرژی اتمی است.
وی افزود: محدودیتهای ناشی از تحریم و مشکلات زنجیره تأمین، فرایند تولید و دسترسی به برخی مواد و تجهیزات را دشوار میکند و تأمین پایدار رادیودارو نیازمند برنامهریزی و همکاری میان بخشهای مختلف است.
فعال حوزه تولید دارو توسعه زیرساختها را یکی از نیازهای اساسی آینده پزشکی هستهای دانست و گفت: در اسناد و برنامههای ملی، توسعه شبکه تشخیص و درمان سرطان و ایجاد قطبهای پزشکی هستهای در مناطق مختلف کشور مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: ایجاد ظرفیتهای تخصصی در استانهای مختلف میتواند دسترسی بیماران به خدمات پیشرفته پزشکی هستهای را افزایش دهد و از تمرکز امکانات در چند شهر جلوگیری کند.
پزشکی هستهای نیازمند همکاری بینرشتهای است
وی همچنین بر ضرورت تقویت همکاری میان رشتههای مختلف پزشکی تأکید کرد و گفت: توسعه پزشکی هستهای بدون همکاری میان متخصصان این حوزه، متخصصان سرطان، جراحان، داروسازان هستهای و سایر گروههای تخصصی امکانپذیر نیست.
تولیدکننده رادیودارو افزود: درمانهای نوین رادیودارویی باید در قالب یک رویکرد چندرشتهای دنبال شود تا انتخاب بیمار، نوع رادیودارو، میزان دوز و روند درمان با مشارکت گروههای تخصصی مختلف انجام گیرد.
پزشکی هستهای فراتر از درمان سرطان
وی با بیان اینکه کاربردهای پزشکی هستهای به حوزه سرطان محدود نمیشود، اظهار کرد: در سالهای آینده استفاده از این فناوری در حوزههایی مانند بیماریهای عصبی، قلبی، التهابی، بیماریهای مفاصل و بررسی محیط تومور نیز گسترش خواهد یافت.
وی گفت: فناوریهای PET و SPECT ظرفیتهای گستردهای برای تشخیص و پایش بیماریها دارند و توسعه رادیوداروهای جدید میتواند دامنه کاربرد پزشکی هستهای را افزایش دهد.
تولیدکننده رادیودارو تأکید کرد: مسیر آینده پزشکی هستهای باید از درمان یکسان برای همه بیماران به سمت انتخاب داروی مناسب برای بیمار مناسب، در زمان مناسب و با دوز مناسب حرکت کند؛ رویکردی که میتواند زمینهساز توسعه درمانهای دقیقتر و شخصیسازیشده در کشور باشد.
منبع: خبرگزرای مهر


