ناشر و نویسنده، شاعر و پژوهشگر ادبی شیراز در جمع تعدادی از دوستداران شعر فارسی و اعضای انجمنهای فعال ادبی و فرهنگی معاصر در موضوع دو بیتی یا ترانک اظهارداشت:این نوع شعر از ادبیات و اشعار هجایی دوره پهلوی ساسانی به ما رسیده است.دوبیتی قالبی کوچک اما محتوایی وسیع و گسترده را در بر میگیرد و میتوان گفت این نوع شعر از ابتکارات و نوآوریهای ترانه سرایان دشتی و دشتستانی و شاعرانی از جنوب است،رسالتی بزرگ و سنگین بر دوش سرایندگان دوبیتی و ترانه سرایان است.
استاد عبدالمجید زنگویی نویسنده کتاب فایزانههای دشت و دریا گفت: ترانه سراها به طور معمول در ترانهها و دوبیتیهایشان از بیوفایی و هجران یار، اندوه و غم،دلهره و اضطراب، یاس و نومیدی، محرومیت و دشواریهای مالی، اقتصادی، سرخوردگی و شکستهای عاطفی و اجتماعی، ظلم و بیدادگری حاکمان، عارفانهها و عاشقانهها سخن گفته و میگویند و از خوشی و شادی یا عشق و سرور کمتر سخن به میان میآورند.
فایز پژوه برجسته و مؤلف کتاب شرحی بر ترانههای فایز افزود:عنصر احساس و عاطفه،تخیل و گله از معشوق نقشی برجسته در اشعار دوبیتی سرایان دارد اما امروزه ترانه را به دلیل شرایط روز کشور و زندگیهای هریک از ما باید برابر با ساختار اجتماعی و روابط و مناسبات تولیدی حوزههای مختلف بررسی کرد،به همین جهت به مرور مسائل و جریانات سیاسی و عقیدتی هم وارد دوبیتی شده و میشود.
وی بیان داشت:اگر ترانههای بابا طاهر و فایز و دیگر ترانه سرایان مختلف ایران از گذشتههای دور تا به امروز را بررسی و مقایسه کنیم خواهیم دیدکه پس از گذشت سدهها از نظر مضمون یکسان است و همه سرایندگان ترانهها و دو بیتیها از غم و اندوه، ناکامیها و نارساییها، بیسرو سامانیها، درد و هجران، شکست و محرومیتهای گوناگون و موضوعاتی از این دست سخن گفته و سروده شدهاند.
پژوهشگر ادبی، منتقد و مدرس شعر خاطر نشان کرد:ترانه سرایان جنوب از دیر باز، زیر بار ستم چندگانه به سرکردهاند.هم از زمین و هم از آسمان و گذشته از عملکرد و سیاستهای استعماری خارجی از سوی حکومتهای مرکزی و محلی مورد ستم و بیمهری قرار داشتهاند و سلطه دراز مدت نظام ارباب رعیتی در ایران و بویژه در جنوب کشورمان خصوصا در روستاها بر شعر شاعران جنوب بویژه در اشعار ترانه سرایان تاثیرات عمیق خود را داشته است.
استاد زنگویی تصریح کرد: با یک نگاه و بررسی ساده بین اشعار شاعر بزرگ دو بیتی سرای ملی یعنی باباطاهر که در قرن پنجم میزیسته با مضامین اشعار دوبیتی سرایان قرنهای پس از او و معاصرین به خوبی متوجه شباهتها و همانندیهای زیاد بین اشعار قدیم و جدید دوبیتی سرایان سدههای مختلف میشویم.
شاعر مطرح و ناشر محبوب سالهای اخیر جنوب ایران با انتقاد از فقدان جلسات رسمی و مستمر نقد شعر کهن و معاصر فارسی تاکید کرد: باید علاوه بر جلسات شعر خوانی نقد شعر فارسی هم ترویج و منتقدان انواع شعر آموزش و تربیت داده شوند.مثل نقد آثار نوشتاری و متون ادبی که از سوی منتقدان ادبی معاصر توسط محافل ادبی کشور بسیار برگزار گردیده و میگردد. وی در پایان یادآور شد:درد مشترک، فرهنگ ایستا و کهنه گرا،اقتصاد ناهمگون و نظامهای طبقاتی از نشانههای دوبیتی و ترانههای ایرانی در هر زمان و هر مکان از ایران بوده و است.
گفتنی است استاد عبد المجید زنگویی، شاعر و ادیب، ناشر و پژوهشگر ارزنده جنوبی ساکن در شیراز متولد ۱۳۱۶ بوشهر و از پیشکسوتان دادگستری و از فعالان حوزه فرهنگ و ادب شیراز میباشد. از استاد زنگویی چهل عنوان کتاب در زمینههای ادبی و….منتشر گردیده و مدیریت نشر پرافتخار لیان را دارد.
برخی عناوین دفاتر شعری این شاعر و نویسنده نامدار عضو انجمنهای ادبی و فرهنگی شیرازِ شهر راز عبارت از: خانه پیدا نیست، فروغ مهر حیات، خورشید روزی میدمد، بهار میرسد از راه، شب قطبی، پیکی برای صلح، پا به پای قاف،از قبیله عیاران، عاشقانهها و رموز، از بانگ سروش، همیشه عاشق و سرمست، آهسته به گوش گل، گلواژهتر، با چراغ دوستی،ای عشق چه جانها که بدادی بر باد، خانه پیدا نیست و… می باشند.استاد زنگویی هزاران بیت اشعار زیبا و شیوای خود در قالبهای گوناگون شعری از جمله غزل و مثنوی، قصیده و رباعی، دوبیتی، نیمایی، سوگ سروده و…
را در طی بیش از نیم قرن شاعری و فعالیتهای ادبی در چندین عنوان دفاتر مختلف شعری تهیه و به همراه مقالات و پژوهشهای ادبی خود در پیرامون چهرهها و جریانهای ادبی به چاپ و انتشار رسانده است.
منبع: جام جم آنلاین
