راهاندازی صندوقهای درآمد ارزی میتواند تلاشی برای تغییر این وضعیت باشد. مزیت اصلی این ابزار، ایجاد مسیری رسمی برای تبدیل یک دارایی غیرفعال به سرمایهای مولد است؛ بهاینمعنا که فرد همچنان دارایی خود را بهشکل ارزی حفظ میکند اما بهجای نگهداری فیزیکی آن، امکان کسب بازدهی و مشارکت غیرمستقیم در فعالیتهای اقتصادی را خواهد داشت. بااینحال، موفقیت این صندوقها بیشاز هرچیز به یک عامل وابسته است: اعتماد.
تجربههای گذشته در حوزه سپردهها و تعهدات ارزی نشان داده است که مردم زمانی منابع خود را در اختیار یک نهاد مالی قرار میدهند که نسبت به بازگشت اصل سرمایه و نحوه اجرای تعهدات آن اطمینان داشته باشند. بنابراین اگر قرار است ارزهای خانگی و منابع خارج از چرخه رسمی اقتصاد بهسمت این صندوقها حرکت کند، باید مهمترین دغدغه صاحبان سرمایه، یعنی حفظ ماهیت ارزی دارایی، بهطور شفاف پاسخ داده شود. سرمایهگذار باید بداند ارزی که وارد صندوق میکند، در زمان سررسید یا مطالبه، مطابق ضوابط و تعهدات اعلامشده چگونه و با چه سازوکاری بازپرداخت خواهد شد.
شفافیت در عملکرد صندوق، نحوه سرمایهگذاری منابع، میزان سود، ریسکها و شیوه خروج سرمایه نیز بههماناندازه اهمیت دارد. هر ابهام در این زمینه میتواند بهجای جذب سرمایههای راکد، مانع استقبال مردم شود. از سوی دیگر، نباید انتظار داشت صرفا با راهاندازی یک صندوق، ارزهای نگهداریشده در خانه بهسرعت وارد اقتصاد شوند. این منابع زمانی بهسمت ابزارهای رسمی حرکت خواهند کرد که بازدهی صندوق با ریسک آن تناسب داشته باشد و سرمایهگذار احساس کند انتخاب این مسیر از نظر امنیت، سودآوری و نقدشوندگی، بر نگهداری فیزیکی ارز یا فعالیت در بازارهای غیررسمی برتری دارد.
اگر این الزامات رعایت شود، صندوقهای درآمد ارزی میتوانند یک رابطه برد-برد ایجاد کنند. مردم ضمن حفظ ارزش دارایی خود، از سرمایهشان بازدهی دریافت میکنند و اقتصاد نیز به منابعی دسترسی پیدا میکند که پیش از این عملا خارج از چرخه تامین مالی قرار داشت. در شرایطی که محدودیتهای ارزی و دشواری تامین منابع خارجی، فشار بیشتری بر اقتصاد کشور وارد کرده است، فعالکردن حتی بخشی از ظرفیت منابع ارزی داخلی میتواند اهمیت قابلتوجهی داشته باشد.
در نهایت، موفقیت این سیاست نه با تعداد صندوقهای ایجادشده، بلکه با میزان اعتمادی سنجیده میشود که میتواند میان مردم و این ابزار مالی شکل بگیرد. اگر دولت و نهادهای مالی بتوانند درباره حفظ اصل سرمایه، بازپرداخت ارزی، سودآوری و شفافیت عملکرد اطمینان لازم را ایجاد کنند، صندوقهای درآمد ارزی میتوانند از یک ابزار مالی جدید فراتر رفته و به پلی میان سرمایههای راکد مردم و نیازهای واقعی اقتصاد تبدیل شوند.
منبع: جام جم آنلاین
