علیرضا فارسی، رئیس دانشکده علوم ورزشی و تندرستی دانشگاه شهید بهشتی و رئیس انجمن فوتبال وزارت علوم، نیز در ادامه با انتقاد از تعدد متولیان فرهنگی اظهار داشت: ما مراکز و متولیان فرهنگی متعددی داریم که بودجه دریافت میکنند، اما نهتنها توفیق قابل انتظاری در پیشبرد اهداف ندارند، بلکه برخی موازیکاریها موجب اتلاف وقت و انرژی در حوزه فرهنگ شده است.
وی با اشاره به رفتار تماشاگران ژاپنی در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر گفت: اگر خاطرتان باشد، تماشاگران ژاپنی پس از پایان مسابقات تیم ملی کشورشان در جام جهانی قطر، تا زمانی که محیط ورزشگاه را تمیز نمیکردند، آنجا را ترک نمیکردند. پس از هر پیروزی یا شکست نیز برابر تماشاگران تعظیم میکردند. این اقدامات بیانگر توجه ویژه برخی کشورها به اصول و مبانی فرهنگی است. فارسی افزود: وزارت ورزش نیز معاونتی تحت عنوان معاونت فرهنگی و ورزش همگانی دارد که باید اذعان کرد این دو مقوله با یکدیگر همخوانی ندارند و به معنای واقعی کلمه، در ورزش ما کار فرهنگی انجام نمیشود.
رئیس انجمن فوتبال وزارت علوم با بیان اینکه وضعیت فرهنگی در فدراسیونها به مراتب بدتر است، تصریح کرد: اگر کسی اعتراض کند، بلافاصله پای فدراسیون جهانی و اساسنامه مستقل را وسط میکشند. شرایط عجیب و غریبی در عرصه ورزش، بهخصوص در حوزه فرهنگ، جاری است که همه را بلاتکلیف کرده. این بلاتکلیفی در رابطه با تعامل بین وزارت ورزش، کمیته ملی المپیک و فدراسیونها کاملاً مشهود است. وی درباره وضعیت باشگاههای ورزشی نیز گفت: اغلب باشگاهها از بودجه عمومی استفاده میکنند و هزینههای گزافی برای بازیکنان و مربیان میپردازند، اما حاضر نیستند ریالی برای امور فرهنگی هزینه کنند.
تا زمانی که افراد غیرمتخصص در رأس باشگاهها مدیریت میکنند، نباید انتظار داشته باشیم وضعیت فرهنگی ورزش بهبود پیدا کند. وقتی هم مورد نقد قرار میگیرند، برآشفته میشوند. فارسی خاطرنشان کرد: باید کار فرهنگی، خصوصاً در عرصه ورزش، جدی گرفته شود. این کار به افراد متخصص و فضای مناسب نیاز دارد. اینکه دلمان خوش باشد در فدراسیونها کمیته فرهنگی داریم، خودمان را فریب دادهایم. متأسفانه اغلب مدیران عامل باشگاهها آموزش فرهنگی ندیدهاند.
وی ادامه داد: بازیکن یا مربی دهها میلیارد برای یک فصل پول دریافت میکند، اما هیچ احساس مسئولیتی در قبال فرهنگ جامعه یا ارتقای فرهنگ هواداران فوتبال از خود نشان نمیدهد. مربیان صرفاً باورهای ورزشی خود را به باشگاه میآورند و آورده دیگری که بتواند برای نوجوانان و جوانان مفید باشد، ندارند. این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه رفتارهای ناهنجار ورزشکاران نباید مورد چشمپوشی قرار گیرد، گفت: برخی اتفاقات ناگوار فرهنگی بیشتر از جنگ به جامعه آسیب میزند.
فارسی نقش رسانههای ورزشی را نیز در این زمینه غیرقابل کتمان دانست و اظهار داشت: وقتی رسانه به افراد جنجالآفرین توجه میکند یا به آنها تریبون میدهد، خواسته یا ناخواسته در تخریب فرهنگ نقش دارد. وقتی توجه تماشاگر به حاشیه بیش از متن میشود، یک جای کار اشکال دارد. وی افزود: ورزشکار تا زمانی که مطرح است، مخاطب و نفوذ دارد و از سرمایه اجتماعی برخوردار است. متولیان فرهنگ کشور باید از این ظرفیت استفاده کنند و از طریق ورزشکاران، فرهنگ فاخر را به جامعه ارائه دهند.
اگر از این فرصت استفاده نشود، همان ورزشکاری که میتوانست مروج فرهنگ باشد، پس از دوران قهرمانی و زمانی که دیگر دیده نمیشود، به یک عنصر غیرفرهنگی تبدیل خواهد شد. رئیس انجمن فوتبال وزارت علوم همچنین با اشاره به ظرفیت ورزش در حوزه سلامت جامعه گفت: در سند ملی سلامت پیشبینی شده بود که از طریق ورزش و تغییر سبک زندگی، نهتنها میتوان ۲۰ درصد مرگومیرها را کاهش داد، بلکه رقم قابل توجهی در بودجه وزارت بهداشت نیز صرفهجویی خواهد شد. سؤال این است که آیا تلاش درخوری برای تحقق این برنامه صورت گرفت و مسئولان ورزش چه میزان برای این منظور تلاش کردند؟
فارسی در پایان تأکید کرد: برای تغییر فضای فرهنگی جامعه لازم است تغییرات اساسی در بخش مدیریت ورزش صورت گیرد و از علم دانشگاهیان و متخصصان در کلیه امور از جمله ورزش استفاده شود. اگر مدیران، ورزشکاران و مربیان ما رفتار فرهنگی داشته باشند، حتماً تماشاگر و متعاقباً افراد جامعه نیز تحت تأثیر قرار خواهند گرفت. وی گفت: خداداد عزیزیها محصول همین محیطی هستند که در حال حاضر جریان دارد. این محیط را فضای فوتبال برای امثال عزیزی فراهم کرده است. تا زمانی که کار به دست کاردان سپرده نشود، نمیتوان انتظار داشت مشکلات فرهنگی از بین برود.
تماشاگر زمانی شعار هنجارشکن میدهد که مدیر، مربی و ورزشکار هنجارشکنی کنند. در ادامه، اصغر مازیار، مدرس و کارشناس فوتبال، درباره ضرورت فرهنگسازی در ورزش اظهار داشت: باید هر بخش از فعالیتهای حوزه ورزش را ارزشگذاری کنیم و شاخصهایی که نیازها و فرهنگ جامعه را دربرمیگیرند، شناسایی و ترویج شوند. وی افزود: شایسته است نمایندگان مجلس نهتنها به مقوله فرهنگ در ورزش اهمیت بدهند، بلکه در قوانین گذشته بازنگری و قوانین جدیدی را جایگزین کنند. مجلس میتواند مطابق وظیفه ذاتی خود بر امور فرهنگی ورزش نظارت داشته باشد.
وقتی قوانین بهدرستی وضع شده باشند، بهدرستی نیز اجرا خواهند شد. مازیار همچنین نقش صداوسیما را در این زمینه مهم دانست و گفت: صداوسیما میتواند در امر اشاعه فرهنگ و مبارزه با بیفرهنگی به صورت هدفمند و فراگیر فعالیت کند. وقتی همه نهادها و ارگانها در مبارزه با بیفرهنگی و ناهنجاری همراه باشند، میتوان به اشاعه فرهنگ در سراسر کشور امیدوار شد. این مدرس فوتبال تصریح کرد: متأسفانه خیلیها در اجرای قانون دچار مصلحتاندیشی میشوند. همین مصلحتاندیشی باعث میشود یک مربی به خود اجازه دهد حرکت ضدفرهنگی خود را تکرار کند.
وی ادامه داد: تعارض مقررات در مدرسه، خانواده، باشگاه و جامعه باعث میشود رفتار نوجوانان و جوانان چندگانه شود. حضور افراد متخصص و دانشگاهیها میتواند تا حدودی این رفتارها را اصلاح کند، به شرط آنکه ارادهای برای بهکارگیری متخصصان وجود داشته باشد. مازیار در پایان گفت: اشکال امروز ما این است که با آموزشهای چندگانه در عرصه فرهنگ مواجه هستیم. تا زمانی که به تعریف واحدی از فرهنگ دست پیدا نکنیم، مبارزه با بیفرهنگی به نتیجه نخواهد رسید.
در ابتدای این نشست، محمدرضا تهرانی، با اشاره به اهمیت و نقش پررنگ ورزش در جوامع جهانی، از فوتبال به عنوان پدیدهای تأثیرگذار در میان ملتها یاد کرد و اظهار داشت: رویکرد و برنامهریزی کشورها در عرصه ورزش و فوتبال با هدف فرصتسازی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی طراحی میشود، در حالی که متولیان و مسئولان ورزش ما نهتنها از این فرصت استفاده نمیکنند، بلکه در پارهای مواقع این فرصتها به تهدید اجتماعی نیز تبدیل میشوند.
وی ادامه داد: شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۸۳ از میان ۶۰ وزارتخانه، سازمان و نهاد فرهنگی، پنج نهاد شامل سازمان صداوسیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش، سازمان تبلیغات اسلامی و وزارت ورزش و جوانان را به عنوان پیشگامان امر اشاعه فرهنگ معرفی کرد؛ بنابراین انتظار میرود تشکیلات ورزش به مقوله فرهنگ اهمیت بیشتری بدهد، اما در عمل این اقتصاد است که ورزش را تحتالشعاع قرار داده و کسی توجه چندانی به فرهنگسازی در ورزش ندارد. انتهای پیام/
منبع: خبرگزاری میزان
