، محمدحسین رحمانی خلیلی، معاون برنامهریزی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با تشریح پشتصحنه اقدامات این نهاد برای بازسازی خانههای آسیبدیده در جنگهای اخیر، اظهار کرد: تجربه نزدیک به نیم قرن بنیاد مسکن در برنامهریزی و اجرای عملیات بازسازی حوادث بزرگ، از جمله جنگ تحمیلی هشتساله و زلزلههای بم و کرمانشاه، در مدیریت شرایط جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه به کمک این نهاد آمد.
وی با اشاره به تشکیل «ستاد بازسازی جنگ» در تهران افزود: بنیاد مسکن در روز ۲۴ تیرماه ۱۴۰۴ و پس از تجاوز دشمن به حریم هوایی کشور و حملات هوایی به مناطق مسکونی، این ستاد را در تهران تشکیل داد و بلافاصله تقسیم کار برای آغاز عملیات بازسازی انجام شد. رحمانی خلیلی ادامه داد: معاونت برنامهریزی بنیاد مسکن در نخستین مرحله، دو مأموریت فوری را دنبال کرد که شامل تأمین منابع مورد نیاز برای بازسازی و همچنین تجهیز فناوریهای نوین متناسب با این نوع حوادث بود.
معاون برنامهریزی بنیاد مسکن با اشاره به گستردگی خسارتها در تهران در جریان جنگ ۱۲ روزه گفت: با توجه به اینکه ابعاد حملات و خسارتهای واردشده در تهران نسبت به بسیاری از شهرهای کشور قابل توجه بود، از کارشناسان بنیاد مسکن پنج استان سمنان، قزوین، مازندران، زنجان و گلستان درخواست شد به ستاد مرکزی بازسازی جنگ در تهران اعزام شوند. وی افزود: این نیروها به عنوان تیمهای استانی معین، عملیات اولیه پیش از ورود به مرحله بازسازی را انجام دادند. برای آغاز این عملیات نیز باید زیرساختهای لازم فراهم میشد؛
از این رو محل استقرار تیمها، تجهیزات ارتباطی، تلفن و تلفن همراه برای آنها تأمین شد. رحمانی خلیلی بیان کرد: تیمهای اعزامی در مرحله نخست با شناسایی محلهای اصابت پرتابهها، میزان خسارت واردشده به ساختمان و اموال را برآورد کرده و با عکسبرداری از محل و ثبت اطلاعات، اقدامات اولیه برای تشکیل پرونده بازسازی را انجام دادند.
تأمین هزار میلیارد تومان اعتبار اولیه برای جنگ ۱۲ روزه وی با اشاره به ضرورت تأمین سریع منابع مالی برای آغاز عملیات بازسازی گفت: در روزهایی که کشور درگیر جنگ ۱۲ روزه بود، بنیاد مسکن با برگزاری جلسات اضطراری و رایزنی با نمایندگان مجلس و دستگاههای دولتی از جمله سازمان برنامه و بودجه، حدود هزار میلیارد تومان اعتبار اولیه برای اسکان و بازسازی تأمین کرد.
معاون برنامهریزی بنیاد مسکن تأکید کرد: عملیات بازسازی در گام نخست به منابع نقد نیاز داشت و تأخیر در تأمین اعتبار میتوانست باعث فرسایشی شدن روند بازسازی، افزایش هزینهها تحت تأثیر تورم و در نهایت افزایش نارضایتی خانوارهای آسیبدیده شود. رحمانی خلیلی با اشاره به آغاز جنگ ۴۰ روزه و افزایش دامنه و مدت حملات گفت: با طولانیتر شدن جنگ و افزایش شدت حملات، بنیاد مسکن نیز سطح تصمیمگیری، تجهیزات و عملیات خود را توسعه داد.
وی افزود: تجربه انباشته بنیاد مسکن از بازسازی حوادث بزرگ، بهویژه زلزله بم در سال ۱۳۸۲ و زلزله کرمانشاه در سال ۱۳۹۶، در این مرحله نقش مهمی داشت و به طراحی سازوکارهای سریعتر برای امدادرسانی و اسکان آسیبدیدگان کمک کرد. معاون برنامهریزی بنیاد مسکن ادامه داد: در پی گسترش حملات هوایی به ۲۲۲ شهر و ۱۸۵ روستا، یکی از اقدامات بنیاد برای ایجاد سازوکار «پاسخ سریع» به حادثهدیدگان و آوارگان، راهاندازی سامانه تلفنی ۴۰۱۰۰ برای اعلام و ثبت خسارت و پیگیری فرآیند بازسازی خانهها بود.
وی گفت: این سامانه در پیامرسان «بله» نیز فعال شده و همچنان به فعالیت خود ادامه میدهد و تا زمانی که پرونده آخرین واحد مسکونی خسارتدیده و فرآیند بازسازی آن به پایان برسد، فعال خواهد بود. چرا بنیاد مسکن با اسکان در چادر و هتل مخالفت کرد؟ رحمانی خلیلی با تشریح یکی از مهمترین چالشهای بنیاد مسکن در جنگ ۴۰ روزه اظهار کرد: یکی از مسائل اساسی، انتخاب مدل مناسب برای اسکان اضطراری افرادی بود که در جریان حملات، امکان سکونت در خانه خود را از دست داده بودند.
وی افزود: تجربه امدادرسانی و اسکان در زلزلهها و سیلابهای دهههای گذشته نشان داده بود که اسکان اضطراری در چادر، راهکار مطلوبی نیست. از سوی دیگر، پیشنهادهایی برای اسکان آسیبدیدگان در هتلها نیز مطرح شد. معاون برنامهریزی بنیاد مسکن ادامه داد: بررسیهای انجامشده در روزهای نخست جنگ ۴۰ روزه نشان داد اسکان در هتل نمیتواند راهکاری پایدار باشد؛ چراکه نمیتوان اطمینان داشت خانوارهای جنگزده بتوانند تا زمان بازسازی کامل خانههای خود این شیوه زندگی را ادامه دهند.
به گفته وی، اسکان هتلی علاوه بر هزینههای بالای لجستیکی و سکونتی، الزاماً با رضایت خانوارهای آسیبدیده نیز همراه نبود و از نظر کیفیت زندگی فاصله زیادی با سکونت در خانه داشت. پرداخت وام ۳۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومانی برای اسکان موقت رحمانی خلیلی گفت: در نهایت معاونت برنامهریزی بنیاد مسکن گزینه پرداخت تسهیلات ودیعه اسکان موقت را مطرح کرد که با این تصمیم، ۲ هزار میلیارد تومان اعتبار بانکی از سوی بانک مسکن اختصاص یافت.
وی افزود: بر اساس این سازوکار، به خانوارهایی که به دلیل آسیبدیدگی خانه امکان سکونت در آن را نداشتند، متناسب با شرایط و محل سکونت، تسهیلات ودیعهای بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان پرداخت شد. معاون برنامهریزی بنیاد مسکن درباره نحوه بازپرداخت این تسهیلات توضیح داد: وام ودیعه اسکان موقت نیازمند پرداخت اقساط ماهانه نیست و پس از دو سال، زمانی که خانوار به خانه بازسازیشده خود بازگردد، تسهیلات از محل دریافت ودیعه از صاحبخانه به بانک بازپرداخت میشود.
رحمانی خلیلی با اشاره به انعطافهای در نظر گرفتهشده در سازوکار پرداخت تسهیلات گفت: در برخی پروندهها، خانه تخریبشده در اختیار مستأجر بوده و مستأجر نیز امکان تأمین مسکن مناسب برای اجاره را نداشته است. وی ادامه داد: در چنین مواردی، سازوکاری پیشبینی شد که هم مالک و هم مستأجر بتوانند از تسهیلات ودیعه اسکان موقت استفاده کنند تا مشکل تأمین سرپناه خانوار آسیبدیده برطرف شود.
معاون برنامهریزی بنیاد مسکن در بخش دیگری از سخنان خود به نقش نماینده ولیفقیه در بنیاد مسکن، حجتالاسلام والمسلمین حسین روحانینژاد، در پیگیری مسائل مربوط به خانوارهای آسیبدیده اشاره کرد و گفت: همواره بر این موضوع تأکید شده است که در زمان وقوع سوانح و حوادث، بنیاد مسکن باید با سرعت وارد عمل شود و دغدغه مسکن و سرپناه خانوارهای آسیبدیده را برطرف کند. وی افزود: هدف از بازسازی صرفاً احداث مجدد ساختمان نیست، بلکه باید زیان واردشده به خانوار در حوزه مسکن جبران شود و فرد آسیبدیده بتواند در کوتاهترین زمان ممکن به شرایط عادی زندگی بازگردد.
رحمانی خلیلی با اشاره به دیدگاه رهبر شهید درباره نحوه مواجهه با سوانح گفت: در جلسهای که ایشان با مسئولان داشتند، بر رویکردی فعال و رو به جلو در مواجهه با حوادث تأکید شد؛ به این معنا که باید ضمن پذیرش حادثه، از تجربه آن برای اصلاح امور، کاهش آسیبهای آینده و جبران خسارتهای واردشده استفاده کرد. وی خاطرنشان کرد: تلاش بنیاد مسکن در بازسازیهایی که همچنان ادامه دارد، پاسخ عملی به همین دغدغه و فراهم کردن امکان بازگشت هرچه سریعتر خانوارهای آسیبدیده به زندگی عادی است.
منبع: خبرگزاری موج
