به گزارش جماران، قیمت نفت روز سهشنبه بیش از ۳ درصد جهش کرد؛ این افزایش در پی تشدید نگرانیها درباره عرضه، پس از تعلیق بارگیری نفت خام در بندر ینبع عربستان و لغو برخی محمولهها به اروپا رخ داد. همزمان، تولید در سه تاسیسات نفتی لیبی متوقف شد و ناآرامیها در مسیرهای اصلی کشتیرانی در خاورمیانه ادامه یافت. به گزارش خبرگزاری رویترز، قراردادهای آتی نفت خام برنت ۳.۴۹ دلار، معادل ۳.۳ درصد، افزایش یافت و به ۱۰۹.۲۰ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدییت آمریکا نیز ۵.۰۸ دلار، معادل ۵.۰۱ درصد، جهش کرد و به ۱۰۶.۴۶ دلار رسید.
برآوردها نشان میدهد که ادامه روند صعودی قیمت این دو نوع نفت خام میتواند آنها را به بالاترین قیمت پایانی در حدود ۴ ماه گذشته برساند. صادرات عربستان نگرانیهای بازار پس از آن افزایش یافت که منابعی در بخش کشتیرانی به رویترز تاکید کردند بارگیری نفت برای صادرات از بندر ینبع در دریای سرخ متوقف شده است؛ این اتفاق پس از حملهای رخ داد که به خط لوله شرق–غرب عربستان وارد شد و عربستان را وادار کرد بهطور موقت فعالیت آن را متوقف کند.
این منابع اشاره کردند که عربستان همچنین به برخی مشتریان اروپایی اطلاع داده است محمولههای نفت خامی که قرار بود در اواخر سپتامبر جاری تحویل داده شود، لغو شده است. خط شرق–غرب به طول ۱۲۰۰ کیلومتر در سراسر عربستان امتداد دارد و روزانه بین ۴ تا ۵ میلیون بشکه را جابهجا میکرد؛ معادل حدود ۴ تا ۵ درصد از عرضه جهانی. این خط در شش ماه گذشته با مختل شدن صادرات نفت از تنگه هرمز، اهمیت فزایندهای پیدا کرده بود.
اندی لیبو، رئیس «لیبو اویل اسوشیتس»، گفت لغو برخی محمولههای عربستان سعودی به اروپا این انتظار را تقویت کرد که پالایشگاههای اروپایی به سمت نفت خام آمریکایی برای جبران کمبود روی بیاورند؛ موضوعی که به بالا رفتن قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدییت کمک کرد. او افزود معاملهگران روی ادامه اختلال در صادرات سعودی برای مدتی طولانیتر از حد انتظار شرط میبندند، با احتمال افزایش تقاضا برای نفت خام سبک آمریکایی. مسیرهای محدود و قرار گرفتن خط شرق–غرب عربستان در وضعیت اختلال، این کشور را با گزینههای محدودتری برای صادرات نفت روبهرو میکند؛
آن هم در شرایطی که کشتیرانی در تنگه هرمز دچار آشفتگی است و تهدیدهایی نیز متوجه حملونقل دریایی در دریای سرخ و بابالمندب شده است. عربستان پیش از آغاز جنگ روزانه حدود ۷.۳ میلیون بشکه تولید میکرد، در حالی که حدود ۴ میلیون بشکه در روز را از طریق بندر ینبع و با استفاده از خط لوله شرق–غرب برای صادرات ارسال میکرد؛ این ارقام بر اساس دادههای «کپلر» است. دادههای اولیه «کپلر» نشان میدهد که تردد کشتیهای حامل کالاهای اساسی از تنگه هرمز روز دوشنبه به ۴ فروند کاهش یافت، در مقابل ۱۰ فروند در روز پیش از آن.
گزینههای در دسترس عربستان شامل بهرهگیری از ذخایر موجود در ینبع، انتقال نفت خام به سمت شمال از طریق کانال سوئز و خط لوله «سومد» مصر، و همچنین افزایش محمولهها از مسیر هرمز به رغم خطرات امنیتی است. «کپلر» برآورد کرده که مسیر کانال سوئز و خط سومد از نظر تئوری میتواند تا ۳.۴ میلیون بشکه در روز از نفت خام عربستان را بدون عبور از بابالمندب جذب کند. مدت زمان تعمیر برآوردها درباره مدت زمان لازم برای راهاندازی مجدد خط شرق–غرب متفاوت است.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، به شبکه «سیانبیسی» گفت که جریان نفت از این خط ممکن است طی چند روز از سر گرفته شود و اشاره کرد که ارزیابی خسارات همچنان ادامه دارد. در مقابل، منابعی به رویترز گفتند که تعمیرات ممکن است بین پنج تا شش هفته طول بکشد، در حالی که منبع دیگری احتمال از سرگیری جزئی پمپاژ را در زمانی کوتاهتر و همزمان با عملیات تعمیر محتمل دانست. مؤسسه «گلدمن ساکس» اعلام کرد که برآوردهای مطرحشده درباره مدت تعمیرات بین بازگشت بسیار سریع به خدمت و هشت هفته در نوسان است.
این بانک هشدار داد که حملات به زیرساختهای نفتی یک تشدید قابلتوجه است که احتمال عبور نفت خام برنت از سطح ۱۲۰ دلار در هر بشکه را افزایش میدهد، در صورتی که خسارات تولید کشورهای خلیج فارس ادامه یابد. توقف تولید لیبی فشارها بر عرضه عربستان همزمان شد با توقف عملیات در سه تأسیسات نفتی در لیبی، پس از آنکه معترضانی از گارد تأسیسات نفتی، یک شیر در خط الحماده/الزاویه را بستند. شرکت ملی نفت لیبی اعلام کرد که ممکن است ناچار شود وضعیت اضطراری اعلام کند، در صورتی که این بستن ادامه یابد یا به میدانهای دیگر گسترش پیدا کند.
همچنین حملات به تأسیسات انرژی در روسیه و اوکراین فشارها بر بازارهای سوخت را افزایش داد؛ رویترز گزارش داد که سه مورد از شش پالایشگاه بزرگ روسیه در تولید دیزل، در ماه سپتامبر به دلیل خسارات ناشی از حملات پهپادی، تولید را بهشدت کاهش داده یا متوقف کردهاند. حامد حسین، کارشناس اقتصادی امور اقلیم و کالاهای اساسی در «کپیتال اکونومیکس»، گفت که حملات جدید به عربستان ممکن است بر ارزیابی سرمایهگذاران از شدت و مدت این درگیری تأثیر بگذارد، در شرایطی که انعطاف مسیرهای عرضه جهانی در حال کاهش است.
منبع: جماران
