، ابراهیم زارعی در دومین کنفرانس بینالمللی موزهها که در اردبیل برگزار شد، با اشاره به شکافهای سیاسی و اجتماعی در جهان معاصر اظهار کرد: بسیاری از جنگها و منازعات تاریخی از گذشته عبور کرده و وارد منازعات امروز شدهاند و در چنین شرایطی این پرسش مطرح است که موزه چگونه میتواند میان جامعه و روایتهای متفاوت تاریخی پیوند ایجاد کند. وی افزود: مسئله اصلی، نقد اصل پیوند میان موزه و جامعه نیست، بلکه باید توجه داشت که برخی روایتها حساس هستند و نمیتوان به سادگی از کنار آنها عبور کرد.
رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری با بیان اینکه موزه مدرن در بهترین شکل خود نمیتواند صرفاً محلی خنثی برای نمایش اشیا باشد، تصریح کرد: هر موزهای در انتخاب، گزینش و ارائه محتوا تصمیم میگیرد و نمیتوان تمام گذشته یک جامعه را در یک چارچوب واحد به نمایش گذاشت؛ بنابراین طبیعی است که برخی صداها و روایتها بیشتر دیده و برخی کمتر دیده شوند. زارعی ادامه داد: در هر جامعهای برخی شیوههای ارزشگذاری در طول زمان قدرت بیشتری پیدا میکنند و گاهی همین مسئله باعث میشود میراث فرهنگی به جای ایجاد پیوند، به ناسازگاری و مناقشه منجر شود.
وی با اشاره به دو رویکرد پیش روی موزهها گفت: یک راه این است که موزهها از ترس ایجاد مناقشه، از ورود به مسائل حساس فاصله بگیرند؛ اما در این صورت نقشآفرینی مؤثر موزهها در جامعه محدود خواهد شد. راه دیگر این است که موزهها نقش خود را متناسب با شرایط جدید تغییر دهند و امکان حضور صداهای مختلف را فراهم کنند. رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگریبا تأکید کرد: وظیفه موزه حذف یک روایت و جایگزین کردن روایت دیگری نیست، بلکه باید امکان حضور چند صدا و چند روایت را فراهم کند.
زارعی با اشاره به پیچیدگی تاریخ ایران خاطرنشان کرد: تاریخ طولانی ایران را نمیتوان صرفاً از مسیر سلسلهها و حکومتها توضیح داد و روایت موزهای باید به این پرسش پاسخ دهد که کدام شواهد و مستندات، مبنای شکلگیری یک روایت تاریخی قرار گرفتهاند. وی همچنین درباره استفاده از فناوریهای نوین در موزهها گفت: فناوری دیجیتال به خودی خود راهحل مسئله نیست و زمانی ارزشمند است که به دسترسی مخاطبان به روایتهای مختلف و امکان بازاندیشی درباره گذشته کمک کند.
زارعی افزود: موزه باید بپذیرد که جامعه از روایتهای متفاوت ساخته شده است و به جای اینکه صرفاً بگوید چگونه در گذشته به وجود آمدهایم، باید به این پرسش نیز بپردازد که چگونه میتوانیم با وجود تفاوتها همچنان در کنار یکدیگر زندگی کنیم.
منبع: خبرگزاری موج
