به گزارش جام جم آنلاین، نشست خبری «آموزش و ساماندهی ۱۰۰۰ گردان جانفدا» امروز با حضور ساسان زارع، سخنگوی پویش «جانفدای ایران» برگزار شد؛ نشستی که بخش قابل توجهی از آن به ارائه تصویری آماری از جامعه ثبتنامکنندگان و تشریح برنامههای پیشروی این پویش اختصاص داشت. بر اساس آمار اعلامشده در این نشست، شمار ثبتنامکنندگان پویش به ۳۱ میلیون نفر رسیده است. از این میان، ۶۸ درصد مرد و ۳۲ درصد زن هستند و بیش از ۶۰ درصد نیز کمتر از ۴۶ سال سن دارند. ترکیب سنی و جنسیتی اعلامشده، تصویری از جامعهای عمدتا جوان را نشان میدهد که بخشی از آن برای مشارکت داوطلبانه در حوزههای مختلف اعلام آمادگی کرده است.
۲۶ درصد فعالیت نظامی انتخاب کردهاند اما در میان این اعداد، شاید آنچه اهمیت بیشتری دارد، نوع نقشی است که داوطلبان برای خود تعریف کردهاند. به گفته زارع براساس پرسشی که از داوطلبان انجام شد این آمادگی صرفا به حوزههای نظامی و امنیتی محدود نیست چراکه ۲۶ درصد از ثبتنامکنندگان، فعالیتهای نظامی و امنیتی را انتخاب کردهاند؛ ۲۰ درصد برای امداد و نجات و کمک به آسیبدیدگان اعلام آمادگی کردهاند و همین میزان نیز خدمات اجتماعی را برگزیدهاند. همچنین ۱۷ درصد فعالیتهای فرهنگی و هنری داوطلبانه را ترجیح دادهاند و ۱۳ درصد نیز آمادگی خود را برای پشتیبانی مالی مستمر اعلام کردهاند.
داوطلبانی با زمانهای متفاوت برای این جامعه داوطلب، میزان زمان قابل اختصاص به فعالیت نیز متفاوت است. بر اساس آمار ارائهشده از سوی سخنگوی پویش جانفدای ایران، ۲۷ درصد از ثبتنامکنندگان اعلام کرده اند که میتوانند روزانه چند ساعت در فعالیتها حضور داشته باشند، ۱۸ درصد امکان مشارکت در آخر هفتهها را دارند و ۳۴ درصد نیز مشارکت خود را به رویدادها و زمان وقوع بحران محدود کردهاند. در واقع، الگوی مشارکت برای همه یکسان نیست؛ بخشی آمادگی حضور مستمر دارند و گروهی دیگر ترجیح میدهند در زمانهای مشخص یا هنگام وقوع بحران وارد میدان شوند.
این شبکه داوطلبانه از نظر جغرافیایی نیز محدود به چند استان خاص نیست. به گفته زارع، در تمام استانهای کشور مشارکت ثبت شده و در همه شهرها نیز ثبتنام صورت گرفته است؛ هرچند اطلاعات مربوط به روستاها هنوز به شکل کامل مورد سنجش قرار نگرفته است. در تعداد مطلق ثبتنامکنندگان نیز تهران، خراسان رضوی، خوزستان، فارس، اصفهان و آذربایجان شرقی در شمار استانهای پیشرو قرار دارند.
اما وقتی تعداد مشارکتکنندگان نسبت به جمعیت هر استان سنجیده میشود، تصویر تغییر میکند و گیلان، کهگیلویه و بویراحمد، قم، لرستان و اردبیل در شمار استانهای دارای نسبت مشارکت بالاتر قرار میگیرند.
چرا «هزار گردان»؟ نخستین برنامه عملیاتی اعلامشده برای این جمعیت، آموزش و سازماندهی هزار گردان مقاومت ملی مردمی است. سخنگوی پویش «جانفدای ایران» درباره انتخاب این عدد توضیح داده که در حال حاضر بستر آموزش هزار گردان فراهم است و در صورت ایجاد ظرفیت بیشتر، امکان افزایش این تعداد نیز وجود خواهد داشت. آموزش و بهکارگیری آموزشها نیز با استفاده از ظرفیت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران انجام میشود. با این حال، برگزارکنندگان تأکید دارند که قرار نیست همه آموزشها یکسان باشد.
دورهها در سه سطح مقدماتی، تکمیلی و پیشرفته طراحی شدهاند و افراد متناسب با شرایط و میزان تمایل خود میتوانند در سطوح مختلف آموزش ببینند. به گفته وی محتوای آموزشی اعلامشده نیز ترکیبی از آموزشهای عمومی و تخصصی است؛ تأمین امنیت محلی و آمادگیهای عمومی در جنگ، رصد و دیدهبانی، کار با تجهیزات قابل استفاده عمومی و آموزشهای امدادی از جمله سرفصلهای اعلامشده هستند. همچنین در کنار این طرح، قرار است یک عملیات ملی جداگانه برای تشکیل یگانهای مستقل امداد و نجات نیز اجرا شود؛ موضوعی که به گفته سخنگوی پویش، جزئیات آن در روزهای آینده اعلام خواهد شد.
آموزشهای نظامی چگونه خواهد بود؟ برای مشارکت عمومی نیز مدل آموزش متناسب با شرایط افراد طراحی شده است. بخشی از داوطلبان میتوانند در دورههای یکروزه پایان هفته شرکت کنند و برای افرادی که امکان حضور یکروزه ندارند، آموزشها به شکل پودمانی و در چند روز و طی چند ساعت ارائه خواهد شد. بانوان نیز در این برنامه امکان حضور خواهند داشت و برای آنها دورههای آموزشی جداگانه پیشبینی شده است. به گفته زارع قرار است بخشی از دورهها در مراکز آموزشی نیروهای مسلح برگزار شود و بخشی دیگر در اماکن و میادین خاص و پرتردد اجرا شود.
همچنین در برخی نقاط، شهرکهای موقت آموزش نظامی ایجاد و تجهیز خواهد شد تا داوطلبان بتوانند آموزش عملی دریافت کنند. حتی سازمانها، مدارس و مجتمعها نیز میتوانند در صورت درخواست، از تیمهای آموزشی اعزامی استفاده کنند و آموزشهای مورد نیاز را در محل خود دریافت کنند.
سامانه «جان» و ثبتنامی که ۱۰۰ دقیقهای تکمیل شد یکی دیگر از بخشهای قابل توجه نشست، اعلام جزئیات آغاز به کار سامانه «جان» بود. به گفته زارع، سامانه از ساعت ۱۷ روز گذشته در دسترس عموم قرار گرفت و پیشبینی میشد تکمیل ظرفیت تا پایان شب ادامه داشته باشد، اما ظرفیت اعلامشده در کمتر از ۱۰۰ دقیقه تکمیل شد. پس از تکمیل ظرفیت اولیه، سامانه همچنان فعال ماند؛ با این تفاوت که ثبتنامهای بعد از ۱۰۰ دقیقه نخست در فهرست جدید قرار گرفته و آموزش آنها به فراهم شدن ظرفیتهای بعدی موکول شده است. این یعنی عدد هزار گردان، از نگاه برگزارکنندگان، سقف نهایی طرح نیست و در صورت فراهم شدن زیرساختهای آموزشی، امکان افزایش آن وجود دارد.
روایتگری، مأموریت تازه گردانهای «جانفدا» در جنگهای امروز، میدان نبرد دیگر به مرزهای جغرافیایی و رویاروییهای نظامی محدود نمیشود؛ رسانه و فضای مجازی به یکی از مهمترین عرصههای منازعه تبدیل شدهاند؛ عرصهای که در آن روایتها شکل میگیرند، افکار عمومی تحت تأثیر قرار میگیرند و سرعت انتشار اطلاعات میتواند بر ادراک جامعه از یک بحران اثر بگذارد. به همین دلیل، در کنار آمادگیهای میدانی، تقویت توان رسانهای و تربیت نیروهای توانمند در حوزه تولید محتوا و روایتگری نیز به بخشی از الزامات مواجهه با شرایط جنگی و بحرانی تبدیل شده است.
ساسان زارع، سخنگوی پویش «جانفدای ایران» در پاسخ به جامجم در خصوص برنامه های این گردان در حوزه رسانه و تقویت روایت سازی در فضای مجازی می گوید: یکی از محورهایی که در برنامههای پیشروی گردانهای جانفدا مورد توجه قرار گرفته، تقویت توانمندیهای رسانهای و فرهنگی و استفاده از ظرفیت نیروهای آموزشدیده در این حوزه است. چراکه تاکنون ده ها هزار از داوطلبان پویش جان فدا از دغدغه های خود در حوزه رسانه خبر داده اند.
از آنجایی که بخش قابل توجهی از این افراد به دو تا سه زبان خارجی مسلط هستند، این ظرفیت میتواند در صورت آموزش صحیح و هدفمند، بهویژه در حوزه ادبیات و مهارتهای رسانهای، زمینهساز شکلگیری گروههای رسانهای فعال و مستقل شود. به همین دلیل پیشنهاد ما این بوده است که آموزشهای تخصصی در حوزه ادبیات رسانه، تولید محتوا و روایتگری در اختیار این نیروها قرار گیرد تا بتوانند در سطوح مختلف، از فعالیتهای رسانهای کوچک و محلی تا عرصههای بینالمللی، ایفای نقش کنند.
زارع با بیان اینکه تشکیل گروههای کوچک رسانهای یکی دیگر از محورهای مورد توجه است، می افزاید: این گروهها پس از طی دورههای آموزشی میتوانند بهصورت مستقل فعالیت کنند و متناسب با نیازهای رسانهای، ظرفیتهای موجود را به کار بگیرند. در واقع تلاش میشود آموزش رسانهای از سطح نظری فراتر رفته و به یک توانمندی عملی و قابل استفاده در میدان تبدیل شود. همچنین در کنار آموزش و سازماندهی گروههای رسانهای، موضوع فعالیتهای تخصصی و عملیاتهای ویژه در فضای مجازی نیز در برنامه قرار دارد.
در این زمینه، برنامهریزی برای سرمایهگذاری و ایجاد زیرساختهای لازم به شکل عملیاتی در حال انجام است و جزئیات این برنامهها در زمان مناسب اعلام خواهد شد. به گفته سخنگوی پویش «جانفدای ایران»، هدف این است که ظرفیتهای انسانی موجود در حوزه رسانه و فرهنگ، با آموزش و سازماندهی مناسب، به توانمندی مؤثر و عملیاتی تبدیل شوند و بتوان از این ظرفیت در عرصه روایتگری و فعالیتهای رسانهای استفاده کرد.
منبع: جام جم آنلاین
