جام جم آنلاین اصفهان؛دکتر حمید نوری در نشست هماهنگی و توجیهی مدیریت جامع حوزه آبخیز با اشاره به پیوند سه بحران تغییر اقلیم، تخریب سرزمین و کاهش تنوع زیستی اظهار کرد: جهان امروز دیگر نمیتواند گرمایش جهانی و پیامدهای آن را موضوعی حاشیهای تلقی کند و لازم است همزمان با توجه به توسعه و رفاه انسان، سلامت و پایداری اکوسیستمها نیز در مرکز تصمیمگیریها قرار گیرد؛ چراکه تقویت یکی بدون توجه به دیگری، به توسعه پایدار منجر نخواهد شد.
آمادگی برای پیامدهای ال نینو وی با اشاره به پدیده النینو و تأثیر آن بر الگوهای بارش و دما افزود: مسئله اصلی فقط وقوع النینو نیست، بلکه شدت آن و همزمانی آن با شرایط جدید اقلیمی است. امروز النینو در شرایطی متفاوت از گذشته رخ میدهد؛ شرایطی که با افزایش دما، کاهش رطوبت خاک، تنش پوشش گیاهی و فشار بیشتر بر منابع آب همراه است و همین موضوع میتواند پیامدهای این پدیده را تشدید کند.
آیا خشکسالی پایان یافته است؟ نوری با تشریح آخرین تحلیلهای اقلیمی درباره ایران بیان کرد: اگرچه شرایط همه مناطق کشور یکسان نخواهد بود، اما نشانههایی از افزایش بارش در بخشهایی از کشور، بهویژه زاگرس و مناطق بالادست حوزههای آبریز اصفهان، وجود دارد و احتمال تقویت ذخایر برفی در چهارمحال و بختیاری نیز مطرح است. با این حال، نباید این شرایط را به معنای پایان خشکسالی یا یک سال پربارش برای کل کشور تلقی کرد؛ چراکه الگوی بارش ایران تنها تحت تأثیر النینو نیست و پدیدههای دورپیوند دیگری نیز در شکلگیری شرایط اقلیمی نقش دارند.
رئیس مرکز بینالمللی مدیریت جامع حوزه آبخیز و تنوع زیستی در مناطق خشک و نیمهخشک، «ریسک» را مهمتر از خود مخاطره دانست و گفت: در مدیریت بحران، تنها شناسایی خطر کافی نیست و باید میزان در معرض بودن، آسیبپذیری و تابآوری نیز مورد توجه قرار گیرد. در شرایط کنونی، ریسکهای اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی به یکدیگر متصل هستند و نمیتوان آنها را جدا از هم مدیریت کرد؛ بنابراین لازم است دستگاههای مختلف ضمن بهاشتراکگذاری دادهها، یک تصویر مشترک و قابل اتکا برای تصمیمگیری در اختیار مدیریت بحران استان قرار دهند.
جلوگیری از تخریب یا احیا پس از تخریب؟ وی با تأکید بر ضرورت حرکت به سمت مدیریت تطبیقی و دادهمحور خاطرنشان کرد: یکی از ضعفهای جدی در این حوزه، کمبود داده و پایش مستمر است و امروز باید از ظرفیت دادههای مستقیم و همچنین دادههای نیابتی، از جمله تصاویر ماهوارهای، برای شناخت بهتر وضعیت حوزههای آبخیز استفاده کنیم. همچنین لازم است پروژهها بر اساس اولویتهای واقعی مانند فرسایش، سیلاب، لغزش، فرونشست، تخریب سرزمین و خطرپذیری مناطق انتخاب شوند و در کنار اقدامات سازهای، عملیات بیولوژیک و بیومکانیک نیز با جدیت دنبال شود.
نوری در پایان با تأکید بر نقش جوامع محلی و مشارکت عمومی در حفاظت از منابع طبیعی گفت: مدیریت جامع حوزه آبخیز بدون حضور و دانش جوامع محلی به نتیجه مطلوب نمیرسد. باید از ظرفیت اعتبارات محرومیتزدایی، خیرین، مسئولیتهای اجتماعی و مشارکت مردم برای اجرای طرحهای آبخیزداری و احیای سرزمین استفاده کرد و در کنار احیا، از تخریب نیز پیشگیری کرد؛ چراکه در بسیاری از موارد، جلوگیری از تخریب و کاهش آثار آن، بسیار مؤثرتر و کمهزینهتر از احیای سرزمین پس از تخریب است.
منبع: جام جم آنلاین
