حسین صادقی، معاون سازمان انرژی اتمی و مدیرعامل شرکت پرتو، در همایش تخصصی بررسی ظرفیتهای فناوری پرتودهی در بخش کشاورزی و صنایع غذایی، با اشاره به ظرفیتهای منحصربهفرد استان اردبیل، پیشنهاد ایجاد پایانه صادراتی پرتودهی محصولات کشاورزی در این استان را مطرح کرد و گفت: با راهاندازی چنین پایانهای، امکان پرتودهی، نگهداری، بستهبندی و صادرات ایمن محصولات کشاورزی در استان فراهم میشود.
وی با بیان اینکه اردبیل به دلیل برخورداری از شرایط اقلیمی مناسب، ظرفیت بالایی برای نگهداری و صادرات محصولات کشاورزی دارد، افزود: یکی از ویژگیهای مهم استان، دمای نسبتاً خنک آن است که میتواند زمینه نگهداری برخی محصولات صادراتی، بهویژه خشکبار و حبوبات، بدون نیاز به سردخانههای متعارف را فراهم کند. صادقی ادامه داد: در صورت استفاده از فناوری پرتودهی، میتوان شرایط نگهداری برخی محصولات را بهبود داد و آنها را در دمای حدود ۲۰ درجه سانتیگراد در انبارهای معمولی نگهداری کرد؛
موضوعی که میتواند بخشی از مشکلات موجود در زمینه سردخانه و نگهداری محصولات صادراتی را کاهش دهد. فناوری پرتودهی؛ از تجهیزات پزشکی تا امنیت غذایی معاون سازمان انرژی اتمی با تشریح بخشی از ظرفیتهای صنعت پرتودهی کشور اظهار کرد: صنعت هستهای و بهویژه فناوری پرتودهی در سالهای گذشته توانسته است بخشی از نیازهای کشور در حوزههای پزشکی، صنعتی، غذایی و کشاورزی را پاسخ دهد. وی افزود: در حال حاضر چهار مرکز بزرگ پرتودهی در کشور فعال است که هر یک متناسب با ظرفیت و مأموریت خود، خدمات پرتودهی ارائه میکنند.
صادقی درباره مرکز پرتودهی تهران گفت: این مرکز از سال ۱۳۶۴ فعالیت خود را آغاز کرده و مأموریت اصلی آن پرتودهی و استریل تجهیزات و ادوات پزشکی است. تجهیزاتی که در اتاقهای جراحی مورد استفاده قرار میگیرند، فیلترهای دیالیز و برخی اقلام پزشکی از جمله محصولاتی هستند که برای استریل شدن از فناوری پرتودهی استفاده میکنند. وی همچنین با اشاره به کاربرد پرتودهی در حوزه پیوند اعضا گفت: برخی اعضای پیوندی از جمله قطعات استخوان و پوست نیز پیش از استفاده، در سازمان انرژی اتمی پرتودهی میشوند.
مدیرعامل شرکت پرتو، مرکز پرتودهی یزد را دیگر مرکز بزرگ کشور عنوان کرد و گفت: این مرکز از سال ۱۳۷۵ فعالیت خود را آغاز کرده و پرتودهی قطعات، تجهیزات و مواد پلیمری مورد نیاز صنایع، از جمله صنعت نفت، را انجام میدهد. صادقی با اشاره به کاربرد فناوری پرتودهی در صنایع غذایی افزود: برخی مواد غذایی و مواد پودری نیز برای استریل شدن و استفاده در داخل کشور یا صادرات، پرتودهی میشوند. به گفته وی، بسیاری از ادویهجات عرضهشده در بستهبندیهای معتبر با استفاده از پرتوها استریل میشوند. بناب؛
مرکز پرتودهی مواد غذایی در شمالغرب کشور وی درباره مرکز پرتودهی بناب در آذربایجان شرقی نیز اظهار کرد: این مرکز از سال ۱۳۹۲ فعالیت خود را آغاز کرده و با توجه به جایگاه آذربایجان شرقی به عنوان یکی از قطبهای صنایع غذایی کشور، نقش مهمی در پرتودهی مواد غذایی و محصولات پودری دارد. صادقی گفت: این مرکز که به طور کامل توسط متخصصان داخلی طراحی و ساخته شده است، علاوه بر پاسخگویی به نیاز استان آذربایجان شرقی، میتواند محصولات ارسالی از استانهای دیگر، از جمله اصفهان و استانهای جنوبی کشور را نیز پرتودهی کند.
وی مرکز پرتودهی قزوین را دیگر مرکز بزرگ کشور معرفی کرد و افزود: این مرکز دارای دو بخش است؛ یک بخش در زمینه استریل مواد غذایی و دارویی فعالیت میکند و بخش دیگر به پرتودهی سیم و کابل اختصاص دارد. افزایش عمر سیم و کابل نیروگاههای خورشیدی با پرتودهی معاون سازمان انرژی اتمی با اشاره به کاربرد فناوری پرتودهی در صنعت انرژی اظهار کرد: با توجه به توسعه نیروگاههای خورشیدی در کشور، نیاز به سیم و کابلهایی با استانداردهای خاص افزایش یافته است.
وی توضیح داد: سیم و کابل مورد استفاده در نیروگاههای خورشیدی در معرض تابش مستقیم نور خورشید قرار دارد و روکش پلیمری آنها ممکن است پس از چند سال دچار تخریب شود؛ در حالی که عمر مفید یک نیروگاه خورشیدی حداقل ۲۵ سال است. صادقی افزود: فناوری پرتودهی میتواند عمر پلیمر مورد استفاده در روکش سیم و کابل را از حدود پنج سال به ۲۵ سال افزایش داده و تحمل دمایی سیم را نیز بالا ببرد.
وی گفت: در یک سال گذشته تمامی سیم و کابلهایی که در صنعت احداث نیروگاههای خورشیدی مورد استفاده قرار گرفته و نیازمند این فناوری بودهاند، توسط مرکز پرتودهی مربوطه فرآوری و در اختیار دولت و بخش خصوصی قرار گرفتهاند. پرتودهی سیم و کابل خودروهای هیبریدی و برقی در آینده نزدیک مدیرعامل شرکت پرتو همچنین از آغاز برنامه پرتودهی سیم و کابل مورد نیاز صنعت خودرو خبر داد و گفت: با توجه به حرکت شرکتهای خودروساز داخلی به سمت تولید خودروهای هیبریدی، نیاز به سیم و کابلهایی با استانداردهای خاص و تحمل دمای بالا افزایش یافته است.
وی افزود: پیشبینی میشود در یکی دو ماه آینده سیم و کابل مورد نیاز صنعت خودرو نیز پرتودهی شود و نخستین خودروهای برقی مجهز به سیم و کابل کاملاً پرتودهیشده داخلی تولید و در اختیار مردم قرار گیرد. توسعه مراکز کوچکمقیاس پرتودهی در ۱۲ منطقه کشور صادقی با اشاره به برنامه سازمان انرژی اتمی برای توسعه مراکز پرتودهی در کشور اظهار کرد: از سال ۱۴۰۱، با توجه به هزینه بالای احداث مراکز بزرگ پرتودهی، برنامه ساخت سامانههای کوچکمقیاس در دستور کار قرار گرفت.
وی هزینه احداث هر یک از مراکز بزرگ پرتودهی را حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار میلیارد تومان عنوان کرد و افزود: با توجه به این هزینه، تجهیز همه مراکز استانها به مراکز بزرگ امکانپذیر نبود و بر همین اساس، طراحی و ساخت سامانههای کوچکتر و متناسب با نیاز مناطق مختلف دنبال شد. معاون سازمان انرژی اتمی ادامه داد: این سامانهها میتوانند به صورت تکمنظوره یا چندمنظوره طراحی شوند و بر اساس نوع محصول و نیاز هر منطقه، خدمات پرتودهی ارائه کنند.
وی گفت: با همکاری جهاد کشاورزی و شناسایی ظرفیتهای مناطق مختلف کشور، سندی تهیه شد که بر اساس آن ۱۲ منطقه برای استقرار سامانههای کوچکمقیاس پرتودهی در نظر گرفته شده است تا محصولات شاخص هر منطقه، متناسب با نیاز، پرتودهی شوند. صادقی افزود: تاکنون هشتمین مرکز پرتودهی در استان خراسان شمالی رونمایی شده و بهزودی نهمین مرکز در استان گیلان با هدف پرتودهی برنج افتتاح خواهد شد. وی اظهار کرد: یکی از مشکلات مهم برنج ایرانی برای صادرات، وجود آفات و حشرات است که فناوری پرتودهی میتواند در رفع این مشکل نقش مؤثری داشته باشد و زمینه صادرات این محصول را تسهیل کند.
اردبیل؛ ظرفیت ویژه برای تبدیل شدن به پایانه صادرات محصولات پرتودهیشده معاون سازمان انرژی اتمی با اشاره به بررسی ظرفیتهای استان اردبیل گفت: طی یک سال گذشته و از زمان رونمایی سامانه پرتودهی اردبیل، شناخت بیشتری از ظرفیتهای این استان به دست آمده و اردبیل ویژگیهایی دارد که آن را از بسیاری از استانهای کشور متمایز میکند. وی یکی از مهمترین مزیتهای اردبیل را شرایط آبوهوایی استان دانست و گفت: دمای نسبتاً خنک اردبیل ظرفیت مناسبی برای نگهداری محصولات صادراتی فراهم میکند و در صورت استفاده از فناوری پرتودهی، میتوان بخشی از نیاز به سردخانه را کاهش داد.
صادقی با اشاره به ظرفیت صادرات محصولات کشاورزی از شمالغرب کشور افزود: خشکبار، حبوبات و سایر محصولات صادراتی میتوانند پس از پرتودهی در استان اردبیل نگهداری و برای صادرات آماده شوند. وی ادامه داد: در جریان بررسی ظرفیتهای مناطق مختلف کشور، مشخص شد یکی از مشکلات مهم برخی قطبهای تولید محصولات کشاورزی، علاوه بر نیاز به سردخانه، وجود آفات و حشرات انباری است که میتواند کیفیت و قابلیت صادرات محصولات را تحت تأثیر قرار دهد.
پیشنهاد ایجاد پایانه صادراتی پرتودهی در اردبیل مدیرعامل شرکت پرتو با طرح ایده ایجاد یک پایانه صادراتی در استان اردبیل گفت: میتوان محصولاتی مانند پسته، خرما، خشکبار و دیگر محصولات صادراتی را برای پرتودهی به اردبیل ارسال کرد و پس از انجام فرآیند، با ایجاد صنایع بستهبندی در کنار این ظرفیت، محصولات را برای صادرات آماده کرد. وی افزود: ایجاد چنین پایانهای میتواند اردبیل را به یک مرکز شناختهشده برای تجار کشورهای حوزه دریای خزر، روسیه، قفقاز و سایر کشورهای همسایه شمالی ایران تبدیل کند.
صادقی اظهار کرد: اگر تاجری از کشورهای منطقه برای خرید محصولات خشکبار به اردبیل مراجعه کند، وجود یک پایانه مجهز به فناوری پرتودهی میتواند اطمینان بیشتری درباره سلامت، ماندگاری و استانداردهای مورد نیاز محصول صادراتی ایجاد کند. وی با اشاره به سختگیرانه بودن استانداردهای حوزه صادرات خشکبار گفت: فناوری پرتودهی میتواند در دستیابی به استانداردهای مورد نیاز و فراهم کردن زمینه صادرات ایمن، گسترده و مطمئن محصولات نقشآفرین باشد.
اردبیل میتواند در توسعه فناوری پرتودهی پیشرو باشد معاون سازمان انرژی اتمی با اشاره به اجرای طرحهای مشابه در برخی استانهای کشور گفت: در حال حاضر این فعالیت در استان فارس و شهرستان داراب دنبال میشود و در استان کرمانشاه نیز بهزودی با توجه به جایگاه این استان در تولید نخود و مشکلات مرتبط با آفات و حشرات، توسعه خواهد یافت. وی تأکید کرد: با توجه به اینکه یک سال از رونمایی سامانه پرتودهی اردبیل گذشته است، انتظار میرود این استان در توسعه این ظرفیت پیشرو باشد.
صادقی از استاندار اردبیل و رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان خواست برای تحقق این طرح همکاری و حمایت لازم را داشته باشند و گفت: ایجاد پایانه پرتودهی و صادرات محصولات کشاورزی میتواند اتفاق بزرگی برای استان باشد، بخشی از مشکلات کشور را حل کند و به شکوفایی صنایع مختلف در اردبیل کمک کند. وی در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از حضور مسعود امامییگانه، استاندار اردبیل، در این همایش گفت: حضور مسئولان و توجه مدیران استان به فناوری، موجب دلگرمی است و امیدواریم فناوری بتواند در حل مشکلات استان نقشآفرینی کند.
صادقی همچنین از علیحسین احدیعالی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل، به دلیل همراهی و ارائه دیدگاههای تخصصی در یک سال گذشته قدردانی کرد و گفت: امیدواریم همکاریها و فعالیتهای مشترک در حوزه کشاورزی گسترش یابد و اقدامات مؤثر و مفیدی برای استان انجام شود. در این همایش تخصصی، جواد صالحی، معاون توسعه و بهرهبرداری شرکت توسعه کاربرد پرتوها، مسعود امامییگانه، استاندار اردبیل، علیحسین احدیعالی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل و مدیران کل دستگاههای اجرایی تابعه سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل نیز حضور داشتند.
منبع: جام جم آنلاین
