صنعت نوشتافزار ایرانی طی سالهای اخیر تلاش کرده است از یک بازار صرفاً اقتصادی عبور کند و به زمینهای برای انتقال مفاهیم فرهنگی و هویت ایرانی ـ اسلامی تبدیل شود؛ محصولاتی که به دلیل ارتباط مستمر کودکان و نوجوانان با آنها، میتوانند در شکلگیری ذهنیت و انتقال پیامهای فرهنگی نیز نقش داشته باشند. در این میان، تقویت تولید داخلی، استفاده از شخصیتها و روایتهای ایرانی و ایجاد پیوند میان نوشتافزار و دیگر صنایع فرهنگی، از جمله موضوعاتی است که فعالان این حوزه بر آن تأکید دارند.
سیداحمد عبودتیان، مدیرعامل بنیاد فرهنگی خاتمالاوصیا(ص)، در گفتوگو با میزان درباره ظرفیتهای فرهنگی و اقتصادی صنعت نوشتافزار، نقش این محصولات در انتقال مفاهیم و هویت ایرانی ـ اسلامی به کودکان و نوجوانان، ضرورت شبکهسازی میان تولیدکنندگان و دیگر صنایع فرهنگی و همچنین چالشهای پیش روی تولید نوشتافزار و مسئله کاغذ گفتوگو کرد. شما سالها در حوزه شبکهسازی و جبههسازی فرهنگی فعالیت کردهاید. به نظر شما نوشتافزار ایرانی چطور میتواند از یک محصول فرهنگی به یک جریان فرهنگی و اجتماعی تبدیل شود؟
نوشتافزار یکی از ابزارهایی است که کودک و نوجوان ارتباط بسیار نزدیکی با آن دارند. یکی از بهترین خاطرات ما از دوران کودکی، روزهایی بود که همراه پدر و مادر به خرید نوشتافزار میرفتیم و هنوز هم این ارتباط و خاطره برای ما زنده است. یک کودک تقریباً ۹ ماه از سال با نوشتافزار ارتباط دارد. جامدادی، کیف، دفتر و دیگر وسایلی که هر روز با آنها سروکار دارد، بهشدت با شخصیت و پیامی که روی آن محصول قرار گرفته، همنشین میشوند و حتی میتوانند بر ذهن و ضمیر ناخودآگاه او اثر بگذارند.
اگر پیام درست و دقیقی روی این محصولات قرار بگیرد و در عین حال زیبایی و ظرافت هنری آن نیز رعایت شود، میتواند تأثیر خودش را بگذارد. این اتفاق را در گذشته در معماری ایرانی نیز میدیدیم؛ بخشی از آرامش خانوادههای ما از ویژگیها و ظرافتهایی میآمد که در معماری ایرانی وجود داشت. نوشتافزار نیز یکی از کالاهایی است که میتواند چنین تأثیر فرهنگی داشته باشد. از تولید نوشتافزار تا شکلگیری یک شبکه فرهنگی شما پیشتر بر شبکهسازی و توانمندسازی فعالان فرهنگی تأکید کردهاید. در حوزه نوشتافزار این شبکه باید میان چه مجموعههایی شکل بگیرد و چه خروجی داشته باشد؟
در این جنگ وجودی، تمام اقشار جامعه نقش دارند. امروز یک صنف جدی در کشور ما، تولیدکنندگان نوشتافزار هستند و این تولیدکنندگان نیز جدا از این آب و خاک نیستند. آنها با کاری که انجام میدهند، در دو حوزه نقشآفرینی میکنند. نخست، با افزایش سهم تولید داخلی، استفاده از سرمایه ایرانی، محصول ایرانی، مواد اولیه ایرانی و طراحی ایرانی، فضایی را در جنگ اقتصادی به نفع کشور ایجاد میکنند. دوم اینکه با انتقال پیام از طریق محصول و شخصیتها و کاراکترهایی که روی آنها استفاده میکنند، وظیفه خودشان را در حوزه انتقال معنا و محتوا نیز انجام میدهند.
اگر میگوییم جنگ دشمن یک جنگ ترکیبی است، باید توجه کنیم که تولیدکنندگان این حوزه در دو جبهه در حال فعالیت هستند؛ هم در جنگ اقتصادی و هم در جنگ فرهنگی. مأموریت فرهنگی؛ اتصال حلقههای صنایع فرهنگی در این میان، نقش مجموعههای فرهنگی و نهادهایی مانند بنیاد فرهنگی خاتمالاوصیا(ص) را چه میدانید؟ اگر قرار باشد قرارگاه خاتمالانبیا(ص) یا مجموعههای فرهنگی مرتبط، مأموریت مشخصی برای حمایت از جریان نوشتافزار ایرانی داشته باشند، به نظرم یکی از مهمترین مأموریتها کمک به معرفی شخصیتها و قهرمانان ایرانی است. تولیدکنندگان خودشان کار تخصصیشان را انجام میدهند.
ظرفیتسازی، تولید و ایجاد شبکه تخصصی، حوزه کار خودشان است و قرار نیست ما جای آنها را بگیریم. وظیفه ما این است که به انتقال محتوا کمک کنیم و برای این محصولات پیوست فرهنگی ایجاد کنیم. این پیوست میتواند در حوزه گرافیک، انیمیشن، سینما، سریال خانگی و دیگر محصولات فرهنگی شکل بگیرد. تعداد زیادی محصول فرهنگی در حوزههای مختلف داریم و باید کاری کنیم که یک شخصیت فقط روی دفتر باقی نماند. این شخصیت میتواند روی تابلوی خیابان هم دیده شود، در یک سریال تلویزیونی حضور داشته باشد، در انیمیشن معرفی شود و حتی روی لباس قرار بگیرد. کار ما در قرارگاه، اتصال همین حلقههاست.
نوشتافزار ایرانی در برابر الگوهای فرهنگی وارداتی با توجه به اینکه کودک و نوجوان مخاطب اصلی نوشتافزار هستند، صنعت نوشتافزار امروز ما تا چه اندازه توانسته در برابر الگوهای فرهنگی وارداتی، روایت و هویت ایرانی ـ اسلامی را به نسل جدید منتقل کند؟ به نظرم تا حد خودش توانسته این کار را انجام دهد. شاهد این موضوع نیز تشویقهایی است که رهبر انقلاب و شهید عزیزمان در سالهای مختلف نسبت به این حوزه داشتند و امیدی که به آن داشتند. خود ما در سالهای اول تصور نمیکردیم این حوزه بتواند تا این اندازه اثرگذار باشد، اما به نظرم یک اتفاق الگو در حوزه نوشتافزار افتاد.
همت تولیدکنندگان عزیز باعث شد دو عرصه اقتصادی و فرهنگی را بهصورت همزمان در این حوزه دنبال کنیم. البته این مسیر افتوخیزهای جدی دارد، اما به نظر من در حوزه تولیدات فرهنگی، نوشتافزار توانسته نمونههای قابلتوجهی خلق کند. قیمت نوشتافزار و ضرورت حمایت از تولید یکی از مسائل جدی خانوادهها در آستانه سال تحصیلی، افزایش قیمت نوشتافزار است. برای کاهش این فشار اقتصادی چه باید کرد؟ بحث ما یک موضوع مقطعی و ناظر به یک مورد خاص نیست، بلکه مسئله کلی صنعت نوشتافزار است.
اگر مردم میتوانستند سرمایه خودشان را بیشتر وارد میدان تولید کنند، به جای اینکه سرمایهها صرف مسائلی مانند خرید طلا و اتفاقات مشابه شود، قطعاً این اعداد میتوانست متفاوت باشد. مسئله کاغذ؛ حلقهای که باید حل شود در کنار سرمایهگذاری مردم، نقش دولت در کاهش هزینه تولید نوشتافزار چیست؟ دولت نیز باید تکالیف خودش را انجام دهد. یکی از مسائل اصلی در این حوزه، کاغذ است. سالهاست مسئله کاغذ روی میز وزارتخانهها قرار دارد و رهبر انقلاب نیز بر سرمایهگذاری در این حوزه تأکید کردهاند.
به نظرم این از آن صنایعی است که دولت باید برای آن یک حمایت و یارانه مشخص در نظر بگیرد تا یکبار برای همیشه مسئله کاغذ را حل کنیم. حل مسئله کاغذ بهتنهایی میتواند اتفاق جدی در کاهش قیمت نوشتافزار و برخی محصولات دیگر ایجاد کند. البته در برخی حوزهها نیز نیاز به فناوریهایی داریم که باید وارد کشور شوند و این اتفاق در دنیا نیز مرسوم است. همه این مسائل را نمیتوان صرفاً بر عهده بخش خصوصی گذاشت. بخشی از این موضوعات نیازمند ورود و حمایت دولت است. انتهای پیام/
منبع: خبرگزاری میزان
