دونالد ترامپ در حالی پا به ایرلند گذاشت که سفرش نه با استقبال یکپارچه متحدان اروپایی، بلکه با اعتراض هزاران نفر در دوبلین و پیامی صریح از سوی رئیسجمهور ایرلند همراه شد.
به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه جامجم نوشت: دونالد ترامپ در حالی پا به ایرلند گذاشت که سفرش نه با استقبال یکپارچه متحدان اروپایی، بلکه با اعتراض هزاران نفر در دوبلین و پیامی صریح از سوی رئیسجمهور ایرلند همراه شد؛ پیامی که در آن تاکید شد «عادیسازی جنگ و نسلکشی هرگز قابل قبول نیست». همزمان، معترضان در پایتخت ایرلند با سردادن شعارهایی علیه سیاستهای آمریکا در قبال فلسطین و ایران، پرچم آمریکا را به آتش کشیدند تا سفر رئیسجمهور آمریکا به یکی از نزدیکترین کشورهای شریک واشنگتن در اروپا، به صحنهای برای نمایش شکاف میان قدرت آمریکا و افکار عمومی تبدیل شود.
سفر دونالد ترامپ به ایرلند در شرایطی انجام شد که واشنگتن تلاش دارد خود را همچنان قدرت تعیینکننده تحولات جهانی و بازیگر اصلی حلوفصل بحرانهای بینالمللی معرفی کند اما آنچه در دوبلین رخ داد، تصویری متفاوت را پیشروی افکار عمومی قرار داد. ترامپ در حالی در پایتخت ایرلند با مقامهای این کشور دیدار کرد که هزاران معترض در خیابانهای دوبلین علیه حضور او و سیاستهای آمریکا تجمع کردند.
در این میان، موضع رئیسجمهور ایرلند اهمیت ویژهای داشت. کاترین کانلی پس از دیدار با ترامپ اعلام کرد که دیدگاه مردم ایرلند را درباره غیرقابلقبول بودن «عادیسازی جنگ و نسلکشی» به رئیسجمهور آمریکا منتقل کرده است. این موضع اگرچه در متن بیانیه او به جنگ یا کشور مشخصی اشاره نمیکرد اما با توجه به مواضع پیشین کانلی درباره جنگهای منطقه غرب آسیا و حمایت او از فلسطین، پیام سیاسی آن روشن بود. وبسایت رسمی ریاستجمهوری ایرلند نیز همین موضع را با عنوان «غیرقابل قبول بودن عادیسازی جنگ و نسلکشی» منتشر کرده است.
«آمریکا» دیگر مترادف «صلح» نیست
آنچه این اتفاق را برای واشنگتن مهم میکند، صرفا یک تجمع اعتراضی نیست. مساله مهمتر، تغییر تصویری است که آمریکا طی دهههای گذشته تلاش کرده از خود در اروپا ارائه کند؛ تصویری که بر پایه قدرت، امنیت، دموکراسی و نقش واشنگتن بهعنوان ضامن نظم بینالمللی بنا شده بود. اما در خیابانهای دوبلین، معترضان آمریکای ترامپ را نه بهعنوان «منجی نظم جهانی»، بلکه بهعنوان بخشی از مساله جنگ و بحران معرفی کردند.
گزارشهای مربوط به اعتراضات نشان میدهد گروههای سیاسی و مدنی مختلفی در این تجمع حضور داشتند و معترضان سیاست خارجی دولت آمریکا را در ارتباط با جنگها و بحرانهای منطقه، از جمله فلسطین و ایران، مورد انتقاد قرار دادند. حتی پیش از سفر ترامپ نیز سازماندهندگان اعتراضات، آن را با عنوان اعتراضی علیه حضور رئیسجمهور آمریکا و سیاستهای جنگطلبانه واشنگتن معرفی کرده بودند. از این منظر، آتشزدن پرچم آمریکا در کنار تجمع گسترده و موضع رئیسجمهور ایرلند، تصویری از افزایش حساسیت جامعه ایرلند نسبت به سیاستهای واشنگتن ارائه میکند.
پیام دوبلین؛ جنگ را نمیتوان عادی کرد
نقطه کانونی اتفاقات اخیر را شاید بتوان در یک عبارت رئیسجمهور ایرلند خلاصه کرد: «عادیسازی جنگ و نسلکشی هرگز قابل قبول نیست.» این جمله از آن جهت اهمیت دارد که در دیدار مستقیم با رئیسجمهور آمریکا بیان شده است. یعنی رئیسجمهور یک کشور اروپایی، بهجای آنکه صرفا از ضرورت «همکاری» و «روابط دوستانه» سخن بگوید، مساله جنگ و نسلکشی را بهعنوان یک مرز اخلاقی و سیاسی مطرح کرده است.
ایران؛ نامی که در اعتراضات دوبلین شنیده شد
اعتراضات دوبلین صرفا حول مساله فلسطین شکل نگرفت. در گزارشهای مربوط به این تجمعها، ایران نیز در کنار فلسطین در شعارها و اعتراضات علیه سیاست خارجی آمریکا مطرح شد. این مساله در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که جنگ ایران و آمریکا به یکی از مهمترین بحرانهای سیاست خارجی دولت ترامپ تبدیل شده و خود ترامپ نیز در جریان سفرش به ایرلند درباره آینده این جنگ اظهارنظر کرده است. بنابراین آنچه در دوبلین مشاهده شد، بخشی از اعتراض گستردهتر به رویکردی است که واشنگتن در سالهای اخیر در قبال بحرانهای بینالمللی در پیش گرفته است.
تناقضی که ترامپ با خود به ایرلند برد
ترامپ در سفر به ایرلند تلاش کرد چهرهای از آمریکا بهعنوان یک قدرت فعال در حل بحرانهای جهانی ارائه دهد. او حتی درباره مسائل مختلف بینالمللی از آمادگی آمریکا برای ایفای نقش سخن گفت اما همزمان، حضور او در دوبلین با اعتراض خیابانی گسترده مواجه شد. قدرتی که خود را میانجی و حلکننده بحرانها معرفی میکند، در خیابانهای یکی از کشورهای اروپایی با اعتراض به نقش خود در جنگها مواجه میشود.
از همین زاویه، سفر ترامپ را میتوان یک نمونه کوچک از مساله بزرگتری دانست که آمریکا با آن مواجه است: فاصله میان قدرت سخت واشنگتن و قدرت اقناعی آن. آمریکا همچنان قدرت نظامی، اقتصادی و سیاسی بزرگی است اما اعمال قدرت الزاما بهمعنای توانایی اقناع افکار عمومی نیست. اعتراضات دوبلین نشان میدهد که حتی در کشورهای نزدیک به آمریکا نیز این فاصله میتواند آشکار شود.
وقتی ترامپ درباره ایرلند هم مداخله میکند
حاشیه دیگر سفر ترامپ، اظهارات او درباره اتحاد ایرلند بود. رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد که از اتحاد جمهوری ایرلند و ایرلند شمالی استقبال میکند و آن را اتفاقی «فوقالعاده» خواند؛ اظهاراتی که بهدلیل حساسیت تاریخی و سیاسی مساله ایرلند شمالی با واکنشهایی روبهرو شد. این بخش از سفر نیز واجد یک پیام مهم است: واشنگتن خود را قدرتی میبیند که میتواند درباره مسائل حساس مناطق مختلف جهان اظهارنظر و نقشآفرینی کند اما همانگونه که در خاورمیانه مشاهده شده، این مداخلهگری همیشه با استقبال مواجه نمیشود.
ترامپ در حالی درباره سرنوشت ایرلند شمالی اظهار نظر میکند که آمریکا سالهاست خود را مدافع اصل حاکمیت کشورها، حق تعیین سرنوشت و نظم مبتنی بر قواعد معرفی میکند. همین تناقضهاست که فاصله میان ادعاهای واشنگتن و برداشت افکار عمومی از رفتار واقعی آمریکا را افزایش میدهد.
دوبلین؛ یک تصویر از جهان پساآمریکایی؟
شاید اغراق باشد اگر از یک تجمع در دوبلین نتیجه گرفت که آمریکا نفوذ خود را در اروپا از دست داده است. آمریکا همچنان دارای نفوذ گسترده اقتصادی، سیاسی و امنیتی در اروپاست اما میتوان گفت اتفاقات دوبلین نشانهای از فرسایش انحصار روایی آمریکاست؛ یعنی واشنگتن دیگر نمیتواند به سادگی روایت خود از جنگ، صلح و نظم جهانی را به افکار عمومی تحمیل کند. تصویر ترامپ در دوبلین از چند قاب متفاوت ساخته شد: رئیسجمهور آمریکا در دیدار رسمی با مقامهای ایرلندی، رئیسجمهور ایرلند که از عادیسازی جنگ و نسلکشی سخن میگوید، هزاران معترض در خیابان و پرچم آمریکا که در میان اعتراضات به آتش کشیده میشود.
منبع: خبرگزرای مهر
