رویداد۲۴| هفت روز از ورود نرخ سوم بنزین به قیمت ۱۰ هزار تومان گذشته است. دولت با افزایش نرخ سوم، سه هدف را همزمان دنبال میکرد؛ مدیریت مصرف، کاهش جذابیت قاچاق و نزدیک کردن تدریجی قیمت سوخت به واقعیتهای اقتصادی. اما یک هفته بعد از اجرای این تصمیم، تصویر کف خیابان پیچیدهتر از یک عدد روی نمایشگر نازلهاست. طبق مشاهدات میدانی خبرنگار اقتصادنیوز، در پمپبنزینها هنوز نشانهای از تغییر ناگهانی رفتار مردم دیده نمیشود، اما گفتوگو با مصرفکنندگان نشان میدهد یک تغییر آرام در حال شکلگیری است؛
مردم الزاماً خودرو را کنار نگذاشتهاند، اما بیشتر حساب میکنند، مسیرها را انتخاب میکنند و تلاش میکنند کمتر مجبور به استفاده از نرخ سوم شوند. برای رانندگان حرفهای، ماجرا متفاوت است. کسی که خودرو برای او ابزار درآمد است، نمیتواند بهسادگی مصرف را نصف کند. برای این گروه، افزایش قیمت بنزین بیشتر از آنکه یک انتخاب باشد، یک هزینه جدید در مسیر کسب درآمد است.
در سوی دیگر، کارشناسان انرژی معتقدند مسئله بنزین سالها است از یک موضوع صرفاً قیمتی عبور کرده و به مجموعهای از مشکلات در حوزه خودرو، حملونقل عمومی، کیفیت ناوگان، الگوی سفر و سیاستهای انرژی تبدیل شده است. اولین روزهای بنزین ۱۰ هزار تومانی؛ بیشتر از مصرف، سؤالها تغییر کرد صبحهای پمپبنزین معمولاً با یک الگوی ثابت آغاز میشود؛ رانندهها وارد صف میشوند، کارت را وارد میکنند و بدون مکث سوختگیری انجام میشود. اما در روزهای ابتدایی اجرای نرخ سوم، یک رفتار جدید بیشتر به چشم میآمد؛
«سوال پرسیدن» آنطور که جایگاه داران سطح شهر تهران گفتند مشتریها بیشتر از گذشته درباره قیمتها سؤال میکردند. سؤال اصلی بسیاری از رانندگان این بود که آیا همه بنزین ۱۰ هزار تومان شده یا فقط بخشی از مصرف شامل نرخ جدید میشود. ساختار جدید برای بسیاری از مصرفکنندگان هنوز نیازمند توضیح بود؛ چرا که نرخهای قبلی ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی باقی مانده بود و نرخ سوم بهعنوان قیمت کارت جایگاه یا مصرف مازاد مطرح شد. اما بعد از گذشت چند روز، شوک اولیه جای خود را به یک رفتار اقتصادیتر داد؛ مردم شروع کردند به محاسبه.
مسئله دیگر فقط این نبود که «بنزین چند تومان شده»، بلکه این بود که «چطور کمتر مجبور به استفاده از بنزین ۱۰ هزار تومانی شوند.» رانندگان تاکسی اینترنتی؛ گروهی که نمیتواند مصرف را حذف کند اگر برای بسیاری از مردم بنزین یک هزینه روزمره است، برای رانندگان تاکسیهای اینترنتی بخشی از هزینه تولید درآمد محسوب میشود. رانندهای که روزانه چند ساعت در خیابان است، نمیتواند مانند یک مصرفکننده عادی تصمیم بگیرد و سفرهایش را حذف کند. کاهش مصرف برای او گاهی به معنی کاهش درآمد است.
در هفته اول اجرای نرخ سوم، نگرانی اصلی این گروه این بود که فاصله میان هزینه خودرو و درآمد سفرها بیشتر شود.
منبع: رویداد 24
