امید مرادی، عضو هیات علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به تأثیر غذا، برخی داروها و مکملها بر جذب لووتیروکسین، بر ضرورت مصرف منظم این دارو، رعایت فاصله مناسب با وعدههای غذایی و توجه به تداخلات دارویی برای دستیابی به درمان مؤثر کمکاری تیروئید تأکید کرد. مرادی با بیان اینکه لووتیروکسین داروی اصلی درمان کمکاری تیروئید و شکل ساختگی هورمون تیروکسین (T۴) است، اظهار کرد: اثربخشی درمان تنها به مقدار داروی تجویزشده وابسته نیست و زمان و نحوه مصرف نیز میتواند میزان جذب دارو را تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: توصیههای مطرحشده درباره قرص معمولی لووتیروکسین است و نحوه مصرف فرآوردههای مایع یا کپسولهای نرم ممکن است متفاوت باشد؛ بنابراین بیماران باید دستور مصرف فرآورده تجویزشده خود را از پزشک یا داروساز دریافت کنند. مرادی با اشاره به جذب عمده لووتیروکسین در روده باریک گفت: فرآیند حلشدن قرص در معده نیز میتواند بر میزان داروی در دسترس برای جذب اثر بگذارد و مصرف همزمان دارو با غذا ممکن است موجب کاهش یا نوسان در جذب آن شود. وی ادامه داد: بر اساس اطلاعات رسمی دارو، بهتر است قرص لووتیروکسین با آب و در حالت ناشتا، ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از صبحانه مصرف شود.
در برخی راهنماها نیز مصرف دارو ۶۰ دقیقه پیش از صبحانه یا هنگام خواب، دستکم سه ساعت پس از آخرین وعده غذایی، برای دستیابی به جذب مطلوب و یکنواخت پیشنهاد شده است. این عضو هیات علمی تأکید کرد: مهمترین نکته این است که بیمار برنامهای را انتخاب کند که بتواند آن را به شکل منظم و پایدار ادامه دهد؛ زیرا ثبات در زمان مصرف و فاصله با غذا به یکنواختی جذب دارو کمک میکند.
قهوه و لووتیروکسین مرادی درباره تأثیر قهوه بر جذب لووتیروکسین گفت: بهتر است دارو با آب مصرف شود و نوشیدن قهوه حداقل تا یک ساعت پس از مصرف لووتیروکسین به تأخیر بیفتد، چراکه قهوه میتواند جذب این دارو را کاهش دهد. فاصله مصرف آهن و کلسیم با لووتیروکسین وی با اشاره به تداخل برخی مکملها با لووتیروکسین افزود: مکملهای آهن و کلسیم میتوانند با اتصال به لووتیروکسین در دستگاه گوارش، میزان داروی قابل جذب را کاهش دهند. بر همین اساس، این مکملها باید حداقل چهار ساعت پیش یا پس از مصرف لووتیروکسین استفاده شوند.
مرادی خاطرنشان کرد: این توصیه شامل مولتیویتامینهای حاوی آهن یا کلسیم نیز میشود و بیماران باید هنگام مراجعه به پزشک یا داروساز، فهرست کامل داروها و مکملهای مصرفی خود را اعلام کنند. برخی غذاها نیز میتوانند بر جذب دارو اثر بگذارند عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین به نقش برخی مواد غذایی اشاره کرد و گفت: سویا، گردو، گریپفروت و رژیمهای غذایی پر فیبر نیز ممکن است بر جذب لووتیروکسین اثر بگذارند و بیماران باید درباره نحوه تنظیم زمان مصرف این مواد، متناسب با شرایط خود، از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرند.
وی همچنین درباره برخی داروهای کاهشدهنده اسید معده گفت: آنتیاسیدهای حاوی آلومینیوم یا منیزیم و سوکرالفیت میتوانند جذب لووتیروکسین را مختل کنند. داروهای معده و اهمیت پایش تیروئید مرادی درباره مهارکنندههای پمپ پروتون مانند امپرازول و پنتوپرازول توضیح داد: این داروها با کاهش اسید معده ممکن است بر جذب قرص لووتیروکسین اثر بگذارند و صرفاً ایجاد فاصله چندساعته میان مصرف آنها و لووتیروکسین لزوماً این مشکل را برطرف نمیکند. وی افزود: در برخی مطالعات، مصرف پنتوپرازول با افزایش TSH همراه بوده است؛
بنابراین با شروع یا قطع این داروها ممکن است پایش آزمایشگاهی و بازبینی درمان ضرورت پیدا کند. بیماران نیز نباید بهصورت خودسرانه داروی معده یا مقدار لووتیروکسین خود را تغییر دهند. تغییر TSH همیشه به معنای نیاز به افزایش دوز نیست عضو هیات علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تأکید کرد: تغییر نتیجه آزمایش بهتنهایی به معنای نامناسب بودن مقدار لووتیروکسین نیست و در صورت تغییر TSH باید عواملی مانند فراموشکردن نوبتهای مصرف، تغییر فاصله دارو با غذا، تداخل دارویی و مکملی و احتمال اختلال در جذب نیز بررسی شود.
وی ادامه داد: تغییر فرآورده دارویی نیز ممکن است نیازمند بررسی مجدد آزمایشهای تیروئیدی باشد و تصمیم درباره تغییر مقدار دارو باید با توجه به شرایط بیمار و نتایج آزمایشها توسط پزشک انجام شود. مرادی گفت: در بزرگسالان مبتلا به کمکاری اولیه تیروئید، معمولاً TSH حدود شش تا هشت هفته پس از تغییر مقدار دارو بررسی میشود و پس از تثبیت درمان، پایش معمولاً در فواصل شش تا ۱۲ ماه انجام میگیرد؛ با این حال، این فواصل برای همه بیماران یکسان نیست و در شرایطی مانند بارداری، پایش نزدیکتری مورد نیاز است.
مصرف منظم یعنی داشتن یک برنامه ثابت و قابل اجرا وی درباره مفهوم مصرف منظم لووتیروکسین توضیح داد: ثبات در مصرف به معنای داشتن یک برنامه قابل تکرار و حفظ فاصله مشابه با غذا و مواد تداخلکننده است و لازم نیست بیمار دارو را هر روز دقیقاً در یک دقیقه مشخص مصرف کند. مرادی افزود: اگر بیمار قصد دارد زمان مصرف دارو را از صبح به شب تغییر دهد، بهتر است این تغییر را با پزشک یا داروساز هماهنگ کند تا در صورت نیاز، زمان مناسب برای پایش آزمایشگاهی نیز مشخص شود.
وی با اشاره به نقش داروساز بالینی در روند درمان بیماران مبتلا به کمکاری تیروئید گفت: بررسی ساعت مصرف دارو، فاصله آن با صبحانه و قهوه، نوبتهای فراموششده و فهرست داروها و مکملهای مصرفی میتواند اطلاعات مهمی برای ارزیابی وضعیت درمان در اختیار تیم درمان قرار دهد. عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز خاطرنشان کرد: داروساز بالینی میتواند با بررسی این عوامل، به بیمار در تنظیم یک برنامه عملی و قابل اجرا برای مصرف لووتیروکسین کمک کند.
مرادی در پایان تأکید کرد: مصرف منظم لووتیروکسین، رعایت فاصلههای لازم با غذا، داروها و مکملهای تداخلکننده و انجام آزمایشهای توصیهشده، اجزای مکمل درمان هستند؛ بنابراین در صورت کنترل نامناسب تیروئید، بررسی نحوه مصرف و عوامل مؤثر بر جذب دارو باید بخشی از ارزیابی بیمار باشد؛ با این حال، هرگونه تصمیم برای تغییر مقدار دارو باید توسط پزشک و بر اساس وضعیت بالینی و نتایج آزمایشها انجام شود. انتهای پیام/
منبع: خبرگزرای برنا
