رویداد۲۴| با افزایش ریسکهای سیاسی ناشی از جنگ و تشدید تحریمها سرمایهگذاری در سال۱۴۰۴ با کاهش ۱۲درصدی مواجه شده است. پیش از این کاهشهای شدید سرمایهگذاری تنها در ابتدای دهه۱۳۹۰ همزمان با تشدید تحریمها، سال۱۳۹۴ بهدلیل کاهش شدید قیمت نفت و سال۱۳۹۷ پس از خروج آمریکا از برجام رخ داده بود. افزایش تنشهای خارجی از ابتدای دهه۱۳۹۰ موجب شد رشد میانگین سالانه سرمایهگذاری در این دهه به منفی ۶.۲درصد برسد؛ درحالیکه این رقم در دهه قبل حدود ۷.۷درصد بود.
همچنین نرخ سرمایهگذاری به محدوده ۲۶درصد کاهش یافته که در مقایسه با میانگین ۳۱درصدی دهه۱۳۸۰ اقتصاد ایران و همچنین کشورهای درحالتوسعه، رقم پایینی محسوب میشود. کاهش نرخ سرمایهگذاری در اقتصاد ایران طی سالهای اخیر به یکی از مهمترین محدودیتهای پیشروی رشد اقتصادی تبدیل شده است. میانگین نرخ سرمایهگذاری (بهعنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی) که در دهههای ۱۳۷۰ و ۱۳۸۰ حدود ۳۱ درصد بود، پس از تشدید تحریمها در ابتدای دهه ۱۳۹۰ به ۲۶.۵ درصد کاهش یافت.
همزمان، رشد سرمایهگذاری نیز در دهه ۱۳۸۰ بهطور متوسط ۷.۷ درصد بود، اما در دهه ۱۳۹۰ به منفی ۶.۲ درصد سقوط کرد و در ۱۴۰۴ نیز رشد سرمایهگذاری به منفی ۱۲ درصد رسید. تداوم این روند، علاوه بر کاهش ظرفیتهای جدید تولید، خطر فرسایش موجودی سرمایه را افزایش میدهد؛ بهویژه آنکه سرمایههای موجود بهطور مستمر مستهلک میشوند. نرخ سرمایهگذاری در ایران تاریخی پر فراز و نشیب داشته است. دورههای رونق و رکود، در پیوند با نوسانات درآمدهای نفتی و همچنین اعمال تحریمهای خارجی در ابتدای دهه ۱۳۹۰، الگوهای متفاوتی را برای سرمایهگذاری در اقتصاد ایران رقم زدهاند.
میانگین نرخ سرمایهگذاری در دهههای ۱۳۷۰ و ۱۳۸۰ حدود ۳۱ درصد بوده است، اما با آغاز تحریمها در ابتدای دهه ۱۳۹۰، این نرخ به ۲۶.۵ درصد کاهش یافت.
منبع: رویداد 24
